از ۱۰ مزیت شبکه هوشمند برق تا تعداد کنتورهای هوشمند برق ایران
طبق آخرین گزارشات، بررسی عملکرد وزارت نیرو در نصب کنتورهای هوشمند از رسیدن تعداد کنتورهای نصب شده به ۶.۶ میلیون دستگاه حکایت دارد
آغاز مطالعه برای هوشمندسازی شبکه برق ایران به ۱۵ سال پیش بازمیگردد؛ حدود یکدهه مطالعات و مقدمات این برنامه مهم طول کشید و رفته رفته هوشمندسازی شبکه برق در نقاط مختلف کشور وارد فاز اجرا شد.
تسنیم نوشت، افزایش قابلیت اطمینان و کاهش خاموشیها از مهمترین مزایای هوشمندسازی شبکه برق است؛ بهطوری که با عیبیابی و رفع خطا بهصورت خودکار، شبکه هوشمند میتواند محل خطا (مثلاً پارگی کابل، اتصال کوتاه) را سریع تشخیص دهد. همچنین با سوییچهای خودکار، مسیر جریان برق دور خطای معیوب تغییر میکند و فقط بخش کوچکتری خاموش میشود.
با وجود سیستمهای مانیتورینگ لحظهای (SCADA, PMU و …) اپراتور میتواند سریع واکنش نشان دهد؛ در نتیجه تعداد خاموشیها و زمان خاموشی برای مشترک کاهش مییابد.
بهبود بهرهوری و کاهش تلفات شبکه از دیگر مزایای هوشمندسازی شبکه برق است؛ کاهش تلفات فنی با پایش لحظهای جریان و ولتاژ در نقاط مختلف باعث بهینهسازی بهرهبرداری از خطوط و ترانسها میشود. تنظیم بهینه ولتاژ و توان راکتیو تلفات را کم میکند.
کاهش تلفات غیرفنی از جمله دزدی برق و دستکاری کنتور از دیگر دستاوردهای یک شبکه هوشمند است؛ کنتورهای هوشمند الگوهای مصرف غیرعادی، دستکاری، یا انشعاب غیرمجاز را تشخیص میدهند.
امکان قطع و وصل از راه دور و کنترل دقیقتر صورتحسابها از اهداف مهمی است که برای بخش مدیریت مصرف، مدنظر وزارت نیرو است.
با توجه به توسعه انرژیهای تجدیدپذیر و تغییر پارادایم بخش تولید برق با توسعه تجدیدپذیرها، ادغام آسان انرژیهای تجدیدپذیر (خورشیدی، بادی و …) در شبکه، از مزیتهای یک شبکه هوشمند و مستلزم هوشمندسازی است.
شبکه هوشمند میتواند تولید پراکنده را بهتر و دقیقتر مدیریت و پایش کند. کنترل هوشمند، نوسانهای تولید بادی و خورشیدی را بهتر تحمل میکند. همچنین با پیشبینی بار و تولید تجدیدپذیر، برنامهریزی بهینه نیروگاهها انجام میشود.
مدیریت هوشمند مصرف از مهمترین اهداف وزارت نیرو برای هوشمندسازی شبکه برق است، چرا که امکان محدودسازی مشترکان پرمصرف و اعمال تعرفههای زمانمند را ممکن میسازد.
اجرای برنامههای پاسخگویی بار، امکانی است که یک شبکه هوشمند در اختیار مدیران صنعت برق قرار میدهد؛ در زمانهای بحرانی، شبکه از مشترکان صنعتی- تجاری میخواهد موقتاً مصرف را کاهش دهند و در ازای آن پاداش بگیرند. این کار فشار روی شبکه و نیاز به ساخت نیروگاههای جدید اوجبار را کم میکند.
با شبکه هوشند میتوان شفافیت را برای مشترک و ارائه خدمات جدید را محیا کرد؛ مشترک میتواند مصرف لحظهای، تاریخی و هزینه را از طریق اپلیکیشن یا نمایشگر خانگی ببیند و امکان مدیریت بهتر هزینه برق، شناسایی دستگاههای پرمصرف و تغییر رفتار مصرف وجود دارد.
بهبود کیفیت توان و پایداری شبکه از دیگر دستاوردهای یک شبکه هوشمند است؛ کنترل ولتاژ و فرکانس دقیقتر و اندازهگیریهای گسترده و لحظهای، کنترلکنندهها را قادر میکند سریعتر واکنش نشان دهند و نوسانات ولتاژ، افت و خیزها و هارمونیکها بهتر کنترل میشوند.
شبکه هوشمند میتواند در رخدادهای بزرگ مثل از دست رفتن یک خط مهم یک خروج یک نیروگاه، با الگوریتمهای پیشرفته کنترل، سیستم را هدایتپذیرتر و منعطفتر کند.
یکی از مهمترین بخشهای هوشمندسازی شبکه برق، نصب کنتورهای هوشمند است؛ این برنامه یکی از اصلیترین برنامههای صنعت برق در دولت چهاردهم محسوب می شود؛ بررسی عملکرد وزارت نیرو در نصب کنتورهای هوشمند، از رسیدن تعداد کنتورهای نصب شده به ۶.۶ میلیون دستگاه حکایت دارد.
![]()
تعداد کنتورهای هوشمند برق به 10 میلیون دستگاه میرسد
عباس علیآبادی، وزیر نیرو در خصوص برنامههای وزارت نیرو برای هوشمندسازی شبکه برق گفت: "اقدامات انجام شده در صنعت برق کشور از جهات بسیاری برتر از دستاوردهای کشورهای منطقه بوده و با دستاوردهای حاصل در حوزه هوشمندسازی در نظر داریم به زودی از مرز نصب 10 میلیون کنتور هوشمند در سطح کشور عبور کنیم."
وی افزود: "بر اساس برنامه ریزی انجام شده و با تلاش همکارانمان در آینده شاهد هوشمندسازی کل شبکه برق کشور خواهیم بود."
سهم هر بخش از نصب کنتورهای هوشند برق چقدر است؟
جزئیات نصب کنتورهای هوشند برق در بخشهای مختلف در جدول زیر نشان داده شده است:
![]()
نظر شما