انقباض غیرمنتظره منطقه یورو در سایه جنگ ایران؛ رکود تورمی در کمین
منطقه یورو برای نخستین بار در بیش از یک سال رشد منفی را تجربه کرد و اقتصاد آن در سه ماهه اول ۲۰۲۶ به میزان ۰.۲ درصد کوچک شد. این انقباض که ناشی از اختلال شدید در بازار انرژی به دنبال مسدود شدن تنگه هرمز و حملات به زیرساختهای خلیج فارس است، همراه با سقوط ۱۲.۱ درصدی عجیب تولید ناخالص داخلی ایرلند، زنگ خطر رکود تورمی را برای اروپا به صدا درآورده و بانک مرکزی اروپا را در آستانه افزایش دوباره نرخ بهره قرار داده است.
منطقه یورو با ۲۱ کشور عضو، برای اولین بار در بیش از یک سال وارد محدوده منفی شده است و بحران چشمگیر ایرلند، سایر موضوعات را تحتالشعاع قرار داد.
طبق برآورد نهایی منتشر شده در روز جمعه توسط یوروستات، دفتر آمار اتحادیه اروپا، اقتصاد منطقه یورو در سه ماه اول سال ۲۰۲۶، ۰.۲ درصد کوچک شده است.
این رقم نشاندهنده وخامت شدید نسبت به رشد ۰.۱ درصدی اعلام شده در گزارشهای اولیه و معکوس شدن رشد ۰.۲ درصدی ثبت شده در سه ماهه پایانی سال ۲۰۲۵ است.
اقتصاد منطقه یورو نسبت به سال گذشته، تنها ۰.۳ درصد رشد داشته است. این رقم در قیاس با رقم رشد ۱.۲ درصدی سال گذشته کرقمی پایین است، کاهشی که نشان دهنده فشار فزاینده جنگ ایران است که همچنان آسیب قابل توجهی به منابع انرژی اروپا، اعتماد تجاری و مصرفکننده وارد میکند.
قابل توجهترین رقم در گزارش یورواستات، انقباض ۱۲.۱ درصدی ایرلند نسبت به سهماهه قبل و کاهش ۱۶.۸ درصدی در مقایسه با مدت مشابه سال قبل است.
این اعداد برای اکثر اقتصادها فاجعهبار خواهد بود، اما تولید ناخالص داخلی ایرلند به دلیل فعالیتهای شرکتهای بزرگ چندملیتی، بهویژه در بخش داروسازی، به شدت تحریف شده است.
اداره آمار مرکزی ایرلند پیش از این خاطرنشان کرده بود که چنین نوساناتی معمولاً توسط بخش صنعتی تحت سلطه شرکتهای چندملیتی هدایت میشود تا شرایط اقتصادی داخلی، و اقتصاددانان معمولاً در مورد خواندن ارقام تولید ناخالص داخلی ایرلند به ارزش اسمی هشدار میدهند.
سقوط سهماهه اول تا حد زیادی نشاندهنده افزایش استثنایی در سهماهههای قبلی است، زمانی که صادرکنندگان دارو پیش از مهلتهای تعرفه، محمولههای خود را به ایالات متحده ارسال میکردند و تولید ایرلند و در نتیجه، ارقام کل منطقه یورو را افزایش میدادند.
آلمان، بزرگترین اقتصاد این بلوک، پس از دو سال عملکرد ضعیف مزمن، در سه ماهه اول ۰.۳ درصد رشد کرد. ایتالیا نیز ۰.۳ درصد رشد کرد، در حالی که اسپانیا با رشد ۰.۶ درصد همچنان در صدر اقتصادهای بزرگ قرار داشت.
با این حال، فرانسه ۰.۱ درصد کاهش یافت و به الگوی ضعفی که پیش از بحران انرژی فعلی وجود داشت، افزود.
طبق تجزیه و تحلیل یورواستات، بزرگترین مانع رشد، تجارت خالص بود که ۰.۳ درصد از تولید اقتصادی را کاهش داد، در حالی که سرمایهگذاری ضعیفتر، رشد را ۰.۱ درصد دیگر کاهش داد.
تأثیر جنگ علیه ایران بر بازارهای انرژی اروپا
طبق بولتن اقتصادی خود بانک مرکزی اروپا، با آغاز جنگ علیه ایران قیمت نفت بلافاصله به حدود ۱۰۴ دلار در هر بشکه رسید. پس از حملات متقابل ایران، قیمتها نزدیک به این سطوح باقی ماندهاند که ناشی از مسدود شدن تنگه هرمز است که تقریباً بیست درصد از عرضه جهانی نفت را مدیریت میکند.
حملات به زیرساختهای تولیدی خلیج فارس، از جمله تأسیسات قطر، جریان گاز طبیعی مایع را که واردکنندگان اروپایی به شدت به آن وابسته هستند، نیز فلج کرده است.
چندین اقتصاددان بارها هشدار دادهاند که ترکیبی از اختلال در هرمز، فشار تعرفههای ایالات متحده و رقابت صادراتی چین، اقتصادهای اروپایی را تحت تأثیر قرار میدهد و خطر رکود تورمی - ترکیبی از رشد راکد و افزایش قیمتها - به سناریوی اصلی ریسک این بلوک تبدیل شده است.
بانک مرکزی اروپا در جلسه ژوئن خود با یک انتخاب تعیینکننده روبرو است تورم قیمت مصرفکننده در منطقه یورو از ۱.۹٪ در فوریه به ۲.۵٪ در مارس و در آوریل به ۳٪ رسید که عمدتاً ناشی از هزینههای انرژی است.
بانک مرکزی اروپا در جلسه آوریل خود نرخ بهره را ثابت نگه داشت و در عین حال اعلام کرد که فشارهای تورمی را از نزدیک زیر نظر دارد.
با توجه به اینکه تصمیم بعدی سیاستگذاری این بانک برای ۱۱ ژوئن برنامهریزی شده است، بازارها اکنون افزایش تقریباً قطعی نرخ بهره ۲۵ واحد پایه به ۲.۲۵ درصد را پیشبینی میکنند.
یک نظرسنجی بلومبرگ از اقتصاددانان که در ماه مه منتشر شد، به دو افزایش در سال جاری، در ژوئن و سپتامبر اشاره داشت. دادههای جدید انقباض تولید ناخالص داخلی، این چشمانداز را پیچیده میکند.
در حوزه اشتغال، تعداد کارگران در منطقه یورو در سه ماهه اول ۰.۱ درصد افزایش یافت، اگرچه ساعات کاری ۰.۲ درصد کاهش یافت.
نرخ بیکاری در ماه آوریل از ۶.۲ درصد در ماه مارس به ۶.۳ درصد افزایش یافت، حرکتی کوچک اما قابل توجه که با کاهش تقاضای نیروی کار و بازاری که اگرچه انعطافپذیر است، اما تحت فشار قرار گرفته است، انطباق دارد.
نظر شما