یادداشت اختصاصی از جواد نبوتی
جرایم مالیاتی و تکالیف مودیان
جرایم مالیاتی شامل جرایم قابل بخشودگی و غیرقابل بخشودگی هستند. به طور مثال عدم ارسال اظهارنامه برای سایر مؤدیان مالیاتی غیر قابل بخشودگی
صفحه اقتصاد - در هر کشوری که زندگی می کنید باید به دولت مالیات پرداخت کنید. اگر در ارسال اظهارنامه مالیاتی و یا پرداخت مالیات دیر کرد داشته باشید مشمول جرایم مالیاتی می شوید.
جرایم مالیاتی شامل جرایم قابل بخشودگی و غیرقابل بخشودگی است. عدم ارسال اظهارنامه برای سایر مؤدیان مالیاتی غیر قابل بخشودگی و عدم تسلیم صورت یا فهرست حقوق قابل بخشودگی است اما مبلغ جریمه کمی برای آن در نظر گرفته شده است.
جریمه عدم ارسال اظهارنامه مالیاتی عملکرد ، عدم ارسال اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده ، عدم ارسال اظهارنامه مالیات بر درآمد اجاره ، عدم تسلیم فهرست مالیات حقوق و دستمزد و جریمه کتمان درآمد از انواع جرایم مالیاتی می باشند.
برای مودیان مالیاتی ، در قانون مالیاتهای مستقیم کشور، وظایفی تعیین شده که باید در زمان قانونی آن را انجام دهند. لذا در صورتی که مودی این وظایف را بعد از مهلت قانونی انجام دهد یا انجام ندهد، جریمه هایی برای او در نظر گرفته میشود و باید این جریمه ها را علاوه بر اصل مالیات به سازمان امور مالیاتی کشور پرداخت کند.
بر اساس قانون مالیاتهای مستقیم، در ماده 274 و ماده 279، در بند 60 اصلاحیه، ذکر شده است، موارد زیر جرم مالیاتی حساب میشوند و مرتکب یا مرتکبان برحسب مورد، به مجازات درجه شش محکوم میشوند.
بند۶۰ قانون اصلاح قانون مالیاتهای مستقیم ـ متون زیر به عنوان مواد(۲۷۴) تا (۲۸۲) الحاق میشود:
ماده۲۷۴ـ موارد زیر جرم مالیاتی محسوب میشود و مرتکب یا مرتکبان حسبمورد، به مجازاتهای درجه شش محکوم میگردند:
۱ـ تنظیم دفاتر، اسناد و مدارک خلاف واقع و استناد به آن
۲ـ اختفای فعالیت اقتصادی و کتمان درآمد حاصل از آن
۳ـ ممانعت از دسترسی مأموران مالیاتی به اطلاعات مالیاتی و اقتصادی خود یا اشخاص ثالث در اجرای ماده(۱۸۱) این قانون و امتناع از انجام تکالیف قانونی مبنیبر ارسال اطلاعات مالی موضوع مواد(۱۶۹) و (۱۶۹ مکرر) به سازمان امور مالیاتی کشور و وارد کردن زیان به دولت با این اقدام
۴ـ عدم انجام تکالیف قانونی مربوط به مالیاتهای مستقیم و مالیات بر ارزش افزوده در رابطه با وصول یا کسر مالیات مؤدیان دیگر و ایصال آن به سازمان امور مالیاتی در مواعد قانونی تعیینشده
۵ ـ تنظیم معاملات و قراردادهای خود به نام دیگران، یا معاملات و قراردادهای مؤدیان دیگر به نام خود برخلاف واقع
۶ ـ خودداری از انجام تکالیف قانونی درخصوص تنظیم و تسلیم اظهارنامه مالیاتی حاوی اطلاعات درآمدی و هزینهای در سهسال متوالی
۷ـ استفاده از کارت بازرگانی اشخاص دیگر به منظور فرار مالیاتی
تبصره۱ـ اعمال این مجازات نافی اعمال محرومیتهای مندرج در قانون ارتقای سلامت نظام اداری و مقابله با فساد مصوب 7 آبان 1390 مجمع تشخیص مصلحت نظام نیست.
تبصره۲ـ اعلام جرائم و اقامه دعوی علیه مرتکبان جرائم مزبور نزد مراجع قضائی از طریق دادستانی انتظامی مالیاتی و سایر مراجع قانونی صورت میپذیرد.
ماده ۲۷۵ـ چنانچه مرتکب هر یک از جرائم مالیاتی شخص حقوقی باشد، برای مدت ششماه تا دوسال به یکی از مجازاتهای زیر محکوم میشود:
۱ـ ممنوعیت از یک یا چند فعالیت شغلی
۲ـ ممنوعیت از اصدار برخی از اسناد تجاری
تبصره ـ مسؤولیت کیفری شخص حقوقی مانع از مسؤولیت کیفری شخص حقیقی مرتکب جرم نمیباشد.
ماده۲۷۶ـ چنانچه هریک از حسابداران، حسابرسان و همچنین مؤسسات حسابرسی ، مأموران مالیاتی و کارکنان بانکها و مؤسسات مالی و اعتباری در ارتکاب جرم مالیاتی معاونت نمایند و یا تخلفات صورت گرفته را گزارش نکنند به حداقل مجازات مباشر جرم محکوم میشوند. مجازات معاونت سایر اشخاص طبق قانون مجازات اسلامی تعیین میشود.
ماده۲۷۷ـ مرتکب یا مرتکبان جرائم مالیاتی علاوه بر مجازاتهای مقرر در مواد (۲۷۴) تا (۲۷۶) این قانون، مسؤول پرداخت اصل مالیات و جریمههای متعلق قانونی که تا مهلت مقرر در ماده(۱۵۷) این قانون مطالبه نشده باشد و همچنین ضرر و زیان وارده به دولت با حکم مراجع صالح قضائی میباشند.
ماده۲۷۸ـ رئیس قوه قضائیه بنا به درخواست رئیس سازمان امور مالیاتی کشور در هریک از استانها و مناطقی که مقتضی بداند، دادسرا و دادگاه ویژه مالیاتی تشکیل میدهد. در این صورت سازمان امور مالیاتی کشور موظف است لوازم و تجهیزات و مکان استقرار مستقلی را برای آنها تأمین نماید.
ماده۲۷۹ـ هرگونه دسترسی غیرمجاز و سوءاستفاده از اطلاعات ثبتشده در پایگاه اطلاعات هویتی، عملکردی و دارایی مؤدیان مالیاتی موضوع ماده (۱۶۹مکرر) این قانون در خصوص مسائلی غیر از فرآیند تشخیص و وصول درآمدهای مالیاتی یا افشای اطلاعات مزبور جرم است و مرتکب علاوه بر انفصال از خدمات دولتی و عمومی از دو تا پنج سال، به مجازات بیش از شش ماه تا دو سال حبس محکوم میشود. سایر مجازاتهای قانونی مربوط به این ماده با اقامه دعوی توسط ذینفعان و به تشخیص مراجع قانونی ذیصلاح تعیین میشود.
ماده۲۸۰ـ دولت میتواند معادل یکدرصد(۱%) از کل درآمدهای حاصل از مالیاتهای مستقیم موضوع این قانون را که به خزانهداری کل کشور واریز میشود، در قالب ردیف مشخصی در قوانین بودجه سالانه در اختیار وزارت کشور قرار دهد تا پس از مبادله موافقتنامه، به نسبت شاخص جمعیت به دهیاریها و شهرداریهای شهرهای زیر دویست و پنجاه هزار نفر جمعیت پرداخت شود.
مالیات سازمانها و مؤسسات وابسته به شهرداریها که به موجب قانون برای انجام وظایف ذاتی شهرداری در امور عمومی، شهری و خدماتی تشکیل و صددرصد(۱۰۰%) سرمایه و دارایی آن متعلق به شهرداری است با نرخ صفر میباشد.
ماده۲۸۱ـ تاریخ اجرای این قانون (مصوب ۳۱/۴/۱۳۹۴)، به استثنای مواردی که در همین قانون ترتیب دیگری برای آن مقرر شده است، از ابتدای سال ۱۳۹۵ میباشد. لیـکن کلیه اشخاص حقوقی و صاحبان مشاغل موضوع ماده(۹۵) این قانون که سال مالی آنها از ۱/۱/۱۳۹۴ و بعد از آن شروع میشود از لحاظ تسلیم اظهارنامه، ترتیب رسیدگی و مقررات ماده(۲۷۲) و نرخ مالیاتی، مشمول احکام این قانون میباشند.
ماده۲۸۲ـ از تاریخ لازمالاجراء شدن قانون اصلاح قانون مالیاتهای مستقیم مصوب 31 تیر 1394، احکام مالیاتی قوانین زیر لغو میشود:
۱ـ مواد(۲۹) و (۷۱) قانون نظام صنفی کشور اصلاحی مصوب ۱۲/۶/۱۳۹۲
۲ـ ماده(۱۷) قانون استفاده از حداکثر توان تولیدی و خدماتی در تأمین نیازهای کشور و تقـویت آن در امـر صـادرات و اصلاح مـاده(۱۰۴) قانون مالیـاتهای مستقـیم ـ مصوب ۱/۵/۱۳۹۱ـ
۳ـ ماده(۶) قانون تنظیم بخشی از مقررات تسهیل نوسازی صنایع کشور و اصلاح ماده(۱۱۳) قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران مصوب ۲۴/۵/۱۳۸۲
۴ـ استثنای مذکور در بند(ج) ماده(۱) و ماده(۶) قانون تسهیل تنظیم اسناد در دفاتر اسناد رسمی مصوب ۱۳۸۶
۵ ـ ماده (۶۶) قانون الحاق موادی به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت مصوب ۱۳۸۴
از آن جایی که موضوع جرایم مالیاتی تاثیر به سزایی در وضعیت کسب و کار شرکت و اشخاص حقوقی دارد باید به این نکات توجه کرد که برخی از جرایم مثل عدم ارسال اظهارنامه مالیاتی، کتمان درآمد و هزینههای غیر واقعی یعنی هزینههایی که در واقع انجام نشده و صوری هستند و مدارکی هم ندارند جزء جرایم مالیاتی غیر قابل بخشودگی هستند که چه بسا بعضی اوقات مبالغ هنگفتی توسط صاحبین کسب و کار باید پرداخت شود.
به جز موارد ذکر شده در بالا سایر جرایم مالیاتی که به دلیل عدم انجام تکالیف قانونی مثل عدم صدور صورتحساب، عدم ارسال لیست حقوق، عدم پرداخت مالیات حقوق، عدم ارائه اسناد و مدارک، عدم پلمپ دفاتر قانونی و عدم ارسال معاملات فصلی و غیره مشمول جرایم مالیاتی هستند.
جریمه عدم ارسال اظهارنامه مالیاتی عملکرد
یکی از تکالیفی که مؤدیان باید انجام بدهند ارسال اظهارنامه مالیاتی در موعد مشخص است. برای اشخاص حقیقی طبق ماده 100 قانون مالیات های مستقیم حداکثر تا پایان خرداد ماه سال بعد و شرکتها (اشخاص حقوقی) طبق ماده 110 قانون مالياتهای مستقيم حداکثر ظرف 4 ماه پس از پایان سال مالی یعنی 31 تیر ماه سال بعد اظهارنامه مالیاتی خود را باید ارسال کنند. اشخاص حقوقی در صورت عدم انجام این تکلیف جریمهای معادل 30% مالیات متعلق بر اساس ماده 192 قانون مالياتهای مستقيم لحاظ خواهد شد و متاسفانه این جریمه غیر قابل بخشودگی است.
جریمه عدم ارسال اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده
مؤدیانی که مکلف به ارسال اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده هستند باید برای هر فصل اظهارنامهای حاوی خرید و فروش و مبلغ ارزش افزوده تهیه کنند و حداکثر تا پایان ماه بعد از فصل به سازمان امور مالیاتی کشور ارسال کنند. در صورت عدم ارسال اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده در موعد مقرر، مؤدی مشمول جریمه 50% مالیات متعلق طبق ماده 22 قانون ماليات بر ارزش افزوده خواهد بود.
جریمه عدم ارسال اظهارنامه مالیات بر درآمد اجاره
وقتی شخصی ملک خود را اجاره دهد و از این طریق درآمدی کسب کند باید اظهارنامه مالیات بر اجاره خود را به سازمان امور مالیاتی کشور ارسال کند که حاوی اطلاعات هویتی مالک و مستاجر و مبالغ اجاره میباشد و فرصتی که به افراد برای این منظور داده شده حداکثر تا اول مرداد ماه سال بعد است.
اگر مالک به هر علتی اظهارنامه مالیات بر درآمد اجاره را به سازمان ارسال نکند باید به اندازه 10% مالیات متعلق طبق ماده 192 قانون مالياتهای مستقيم جریمه پرداخت کند و این نوع جریمه غیر قابل بخشودگی است.
ملکی که به واسطه کسب درآمد از اجاره آن، مشمول مالیات اجاره می گردد، می تواند ملک مسکونی، اداری و یا تجاری باشد. بنابراین، هرچند میزان اجاره بها، مبلغ نهایی میزان مالیات بر در آمد اجاره مستغلات 1401 را تعیین می کند، اما کاربری ملک، در شمول آن، نسبت به قوانین مربوط به مالیات بر درآمد اجاره ملک، بی تاثیر است.
مطابق ماده 53 قانون مالیات های مستقیم : « درآمد مشمول مالیات املاکی که به اجاره واگذار می گردد، عبارتست از کل مال الاجاره، اعم از نقدی و غیرنقدی، پس از کسر بیست و پنج درصد، بابت هزینه ها و استهلاکات و تعهدات مالک، نسبت به مورد اجاره. » بنابراین، همانطور که ملاحظه می شود، مالیات بر درآمد اجاره ملک در سال ۱۴۰۱، به 75 درصد اجاره بهای تعیین شده تعلق می گیرد.
جریمه عدم ارسال اظهارنامه ارث
وقتی فردی فوت میکند بازماندگان (وراث) باید لیست اموال و داراییهای به جا مانده فرد فوت شده را طی اظهارنامهای ظرف مدت یکسال پس از فوت وی به سازمان مالیاتی ارسال کنند و اگر طی مدت مشخص شده این تکلیف انجام نشود سازمان امور مالیاتی کشور هیچکدام از هزینه های کفن و دفن و دیون متوفی را نمی پذیرد . از ابتدا سال 1395 عدم تسلیم اظهارنامه مالیات بر ارث هیچگونه جریمه ای ندارد.
جریمه عدم ارسال اظهارنامه شركت های منحل شده
وقتي به هر علتي مديران يك شركت تصميم بگيرند كه شركتشان را منحل كنند بايد بابت دارايیها و بدهيها يك اظهارنامه نامه عدم فعالیت شرکت به سازمان ارائه كنند. اين مديران اگر اظهارنامه در زمان مشخص شده ارائه ندهند، طبق ماده 195 قانون مالياتهاي مستقيم مشمول جريمه معادل 2% سرمايه شركت می شوند و حالا اگر اظهارنامه بدهند ولی بر خلاف واقعيت باشد بايد به اندازه 1% سرمايه شركت جريمه مالياتی را پرداخت كنند.
جریمه عدم تسلیم فهرست مالیات حقوق و دستمزد
کارفرمایان وقتی به افراد تحت استخدام خود حقوق پرداخت میکنند مکلف هستند اطلاعات مربوط به حقوق و مزایای پرسنل و اطلاعات هویتی آنها را هر ماه از طریق الکترونیکی ارسال کنند که البته بعضی افراد به اشتباه به آن اظهارنامه مالیات حقوق و دستمزد میگویند در صورتی که در واقع صحیح تر است بگوییم لیست مالیات حقوق و دستمزد باید ارسال شود. مهلتی که برای ارسال لیست مالیات حقوق و دستمزد وجود دارد تا پایان ماه بعد از زمانی است که حقوق و دستمزد پرسنل در دفاتر ثبت میشود یا پرداخت میگردد. برای فرستادن لیست مالیات حقوق باید به سامانه مالیات حقوق به آدرس http://salary.tax.gov.ir/ مراجعه کنید. البته قبل و بعد از ارسال لیست مالیات حقوق باید به نکاتی توجه کنید.
طبق ماده ۸۶ قانون مالیاتهای مستقیم (ق.م.م) و تبصره این ماده، مالیات بر حقوق جز مالیاتهای تکلیفی محسوب میشود. مالیات تکلیفی بدین معناست که شناسایی مبلغ و پرداخت مالیات حقوق پرسنل به عهده پرداختکننده حقوق (کارفرما) است و پرسنل در قبال مالیات بر درآمد حقوق وظیفهای ندارند. شرکتها میتوانند به کمک نرم افزار حقوق و دستمزد، به راحتی محاسبه مالیات حقوق را انجام دهند. بر اساس قانون بودجه سال ۱۴۰۱ (میزان معافیت ماهانه ۵۶ میلیون ریال و معافیت سالانه ۶۷۲ میلیون ریال) است.
جریمه عدم تسلیم فهرست مالیات حقوق و دستمزد
اگر ظرف مهلت تعیین شده لیست حقوق و دستمزد ارسال نشود مطابق ماده 197 به اندازه 2% حقوق پرداختی جریمه در نظر گرفته میشود و اگر لیست حقوق و دستمزد ارسال شود ولی مالیات حقوق مربوطه پرداخت نشود به ازاء هر ماه تاخیر از انقضاء مهلت مربوطه بر اساس ماده 190 قانون مالياتهای مستقيم 2.5% مالیات نیز از کارفرمایان مطالبه میشود البته این جرایم قابل بخشودگی است.
ماده ۱۹۰- علی الحساب پرداختی بابت مالیات عملکرد هرسال مالی قبل از سر رسید مقرر در این قانون برای پرداخت مالیات عملکرد موجب تعلق جایزهای معادل یک درصد (۱%) مبلغ پرداختی به ازای هر ماه تا سر رسید مقرر خواهد بود که از مالیات متعلق همان عملکرد کسر خواهد شد. پرداخت مالیات پس از آن موعد موجب تعلق جریمهای معادل ۲/۵% مالیات به ازای هر ماه خواهد بود.
مبدأ احتساب جریمه در مورد مودیانی که مکلف به تسلیم اظهارنامة مالیاتی هستند نسبت به مبلغ مندرج در اظهارنامه از تاریخ انقضای مهلت تسلیم آن و نسبت به مابه الاختلاف از تاریخ مطالبه و در مورد مودیانی که از تسلیم اظهارنامه خودداری نموده یا اصولا مکلف به تسلیم اظهارنامه نیستند، تاریخ انقضای مهلت تسلیم اظهارنامه یا سررسید پرداخت مالیات حسب مورد میباشد.
تبصره ۱ ـ مودیانی که به تکالیف قانونی خود راجع به تسلیم به موقع اظهارنامه یا ترازنامه و حساب سود و زیان و پرداخت یا ترتیب دادن پرداخت مالیات طبق اظهارنامه یا ترازنامه و حساب سود و زیان و حسب مورد ارائة به موقع دفاتر و اسناد و مدارک خود اقدام نمودهاند در موارد مذکور در مادة (۲۳۹) این قانون، هر گاه برگ تشخیص مالیاتی صادره را قبول یا با ادارة امور مالیاتی توافق نمایند و نسبت به پرداخت مالیات متعلقه یا ترتیب دادن پرداخت آن اقدام کنند از هشتاد درصد (۸۰%) جرایم مقرر در این قانون معاف خواهند بود. همچنین، در صورتی که این گونه مودیان ظرف یک ماه از تاریخ ابلاغ برگ قطعی مالیات نسبت به پرداخت یا ترتیب دادن پرداخت آن اقدام نمایند از چهل درصد (۴۰%) جرایم متعلقه مقرر در این قانون معاف خواهند بود.
تبصره ۲ ـ چنانچه فاصلة تاریخ وصول اعتراض مودی نسبت به برگ تشخیص مالیات تا تاریخ قطعی شدن مالیات از یک سالتجاوز نماید، جریمه دو و نیم درصد (۲/۵%) در ماه موضوع این ماده نسبت به مدت زمان بیش از یک سال مذکور تا تاریخ ابلاغ برگ قطعی مالیات قابل مطالبه از مودی نخواهد بود. سازمان امورمالیاتی کشور مکلف است ترتیباتی اتخاذ نماید که رسیدگی و قطعیت یافتن مالیات مودیان حداکثر تا یک سال پس از تاریخ تسلیم اعتراض آنان صورت پذیرد.
جریمه کتمان درآمد
منظور از کتمان درآمد، درآمدی است که مؤدی در طول یک سال از طریق فعالیت و کسب و کار خود تحصیل کرده اما به هر دلیلی این درآمد را به سازمان امور مالیاتی کشور اعلام نکرده است. با توجه به سیستم اطلاعات گستردهای که سازمان امور مالیاتی در اختیار دارد به راحتی میتواند موارد کتمان درآمد را مشخص کند و بر اساس ماده 192 قانون مالیات های مستقیم این جریمه غیر قابل بخشودگی است.
لازم به توضیح است که برخی از مصادیق کتمان درآمد شامل نشان دادن درآمد کمتر از میزان واقعی، صدور فاکتورهای صوری، ثبت فروش در حساب جاری شرکا، پنهان کردن درآمد فروش داراییها، ایجاد هزینههای واهی و شخصی، ایجاد خریدهای ساختگی و غیره میباشد.
ماده 192- در کلیه مواردی که مؤدی یا نماینده او که به موجب مقررات این قانون از بابت پرداخت مالیات مکلف به تسلیم اظهارنامه مالیاتی است چنانچه نسبت به تسلیم آن در موعد مقرر اقدام نکند، مشمول جریمه غیرقابل بخشودگی معادل سی درصد (۳۰%) مالیات متعلق برای اشخاص حقوقی و صاحبان مشاغل موضوع این قانون و ده درصد (۱۰%) مالیات متعلق برای سایر مؤدیان میباشد.
حکم این ماده درمورد درآمدهای کتمان شده در اظهارنامههای تسلیمی و یا هزینههای غیرواقعی نیز جاری است.
تبصره ـ سازمان امور مالیاتی کشور مکلف است تکالیف و وظایف مؤدیان مالیاتی در مورد نحوه تنظیم و مواعد زمانی تسلیم اظهارنامه مالیاتی را از طریق رسانه ملی، روزنامههای کثیرالانتشار و سایر وسایل ارتباط جمعی به اطلاع عموم برساند.
جریمه عدم پرداخت حق تمبر مالیاتی
پس از اینکه شرکتها در اداره ثبت شرکتها به ثبت رسیدند، یکی از وظایفی که باید انجام شود این است که به اداره امور مالیاتی نزدیک شرکت شان مراجعه کنند و به اندازه نیم در هزار ضرب در مبلغ سرمایه شرکت که ثبت شده است مالیات به اسم حق تمبر مالیاتی را پرداخت کنند و قصور از انجام این تکلیف طبق ماده 51 قانون مالياتهای مستقیم منجر به جریمه مالیاتی به اندازه 2 برابر رقم مالیات حق تمبر خواهد شد و البته قابل بخشودگی میباشد.
جریمه عدم پلمپ دفاتر قانونی
یکی دیگر از تکالیفی که تمامی شرکتها و برخی از صاحبان مشاغل پس از ثبت شرکت دارند این است که برای ثبت اتفاقات مالی که طی سال برای شرکت یا کسب و کارشان به وجود میآید باید درخواست دفاتر قانونی را از طریق سایت و به صورت الکترونیکی انجام دهند و این کار را باید قبل از شروع سال مالی انجام دهند. مثلا برای ثبت فعالیتهای سال 1401 باید تا پایان سال 1400 این کار را انجام داده باشند و اگر به هر علتی یادشان برود که این کار را انجام دهند، بر اساس ماده 193 قانون ماليات مستقيم مشمول جریمهای به مبلغ 20% مالیات خواهند شد.
ماده 193- نسبت به مودیانی که به موجب مقررات این قانون و مقررات مربوط به آن مکلف به نگهداری دفاتر قانونی هستند در صورت عدم تسلیم ترازنامه و حساب سود و زیان یا عدم ارایه دفاتر مشمول جریمه ای معادل بیست درصد مالیات برای هر یک از موارد مذکور خواهند بود. (اصلاحی 31 تیر 1394)
تبصره - عدم تسلیم اظهارنامه و ترازنامه و حساب سود و زیان در دوره معافیت موجب عدم استفاده از معافیت مقرر در سال مربوط خواهد شد.
جریمه عدم پرداخت مالیات سکه
هر سال سازمان مالیاتی اعلام میکند، افرادی که از بانک مرکزی سکه خریداری میکنند باید مالیات آن را هم پرداخت کنند. از یک تعداد کمتر سکه خریداری شده صرفا باید تا پایان مرداد ماه مالیات را پرداخت کنند که در صورت عدم پرداخت به ازاء هر یک ماه که از آخر مرداد بگذرد باید 2.5% مالیات مربوطه، جربمه پرداخت کنند و برای افرادی که بیش از مقدار تعیین شده توسط سازمان از بانک مرکزی سکه بخرند باید علاوه بر اینکه مالیاتش را پرداخت میکنند، اظهارنامه مالیاتی هم تا آخر مرداد به سازمان امور مالیاتی ارسال کنند.
جریمه عدم صدور صورتحساب
طبق ماده 169 قانون مالیاتهای مستقیم کلیه اشخاص حقوقی و صاحبان مشاغل که باید در نظام مالیاتی ثبت نام کنند باید برای انجام معاملات خود صورتحساب صادر کنند و این صورتحساب باید حاوی اطلاعات طرف معامله هم باشد. البته قانون این اجازه را داده که اطلاعات افرادی که کالا یا خدماتی را برای مصرف شخصی خویش خریداری میکنند (مصرف کننده نهایی) و افرادی که به فعالیت کشاورزی اشتغال دارند در صورتحساب قید نشود.
ماده 169 - سازمان امور مالیاتی کشور میتواند درصورتیکه بهمنظور تسهیل در تشخیص درآمد مؤدیان مالیاتی کاربرد وسایل و روشها و صورتحسابها و فرمهایی را جهت نگاهداری حساب برای هر گروه از آنان ضروری تشخیص دهد مراتب را تا آخر دیماه هرسال در یکی از روزنامههای کثیرالانتشار آگهی کند و مؤدیان از اول فروردین سال بعد مکلف به رعایت آنها میباشند، عدم رعایت موارد مذکور در مورد مؤدیانی که مکلف به نگاهداری دفاتر قانونی هستند موجب بیاعتباری دفاتر مربوط خواهد بود و در مورد سایر مؤدیان موجب تعلق جریمهای معادل بیست درصد (20%) منبع مربوط است.
تبصره - درصورتیکه رعایت موارد مذکور در ماده فوق بنا به تشخیص هیئت حل اختلاف مالیاتی از عهده مؤدی خارج بوده باشد مشمول بیاعتباری دفاتر و جرائم مربوط حسب مورد نخواهد بود.
جریمه عدم ارسال صورت معاملات فصلی
مؤدیانی که باید در نظام مالیاتی ثبت نام کنند مکلف هستند طبق ماده 169 مکرر قانون مالیاتهای مستقیم فهرست معاملات خرید و فروش هر فصل خود همراه با اطلاعات هویتی طرف معامله را به صورت الکترونیکی تا یک ماه و نیم پس از پایان هر فصل به سازمان مالیاتی ارسال کنند. متخلفین از این امر باید به اندازه 1% مبلغ کل معاملاتی که ارسال نکرده اند جریمه پرداخت کنند که این جرایم مالیاتی ماده 169 نیز جزء موارد بخشودگی میباشد.
ماده 169 مکرر - به سازمان امور مالیاتی کشور اجازه داده میشود برای اشخاص حقیقی و حقوقی کارت اقتصادی شامل شماره اقتصادی صادر کند. اشخاص حقیقی و حقوقی که حسب اعلام سازمان امور مالیاتی کشور موظف به اخذ کارت اقتصادی میشوند مکلفاند براساس دستورالعملی که توسط سازمان مزبور تهیه و اعلام میشود برای انجام دادن معاملات خود صورت حساب صادر و شماره اقتصادی مربوط را در صورتحسابها و فرمها و اوراق مربوط درج نموده و فهرست معاملات خود را به سازمان امور مالیاتی کشور تسلیم کنند. عدم صدور صورتحساب یا عدم درج شماره اقتصادی خود وطرف معامله حسب مورد یا استفاده از شماره اقتصادی خود برای معاملات دیگران یا استفاده از شماره اقتصادی دیگران برای معاملات خود مشمول جریمهای معادل ده درصد (۱۰%) مبلغ مورد معاملهای که بدون رعایت ضوابط فوق انجام شده است خواهد بود.
عدم ارائه فهرست معاملات انجام شده به سازمان امور مالیاتی کشور طبق دستورالعمل صادره مشمول جریمهای معادل یکدرصد (۱%) معاملاتی که فهرست آنها ارائه نشده است خواهد بود. جرایم مذکور توسط اداره امور مالیاتی مربوط با رعایت مهلت مقرر در ماده (۱۵۷) این قانون مطالبه خواهد شد و مودی مکلف است ظرف سی روز از تاریخ ابلاغ برگ مطالبه نسبت به پرداخت آن اقدام کند. در غیر این صورت معترض شناخته شده و موضوع جهت رسیدگی و صدور رأی به هیأت حل اختلاف مالیاتی ارجاع خواهد شد.
رأی هیأت مزبور قطعی و لازمالاجرا است. جریمه مذکور غیرقابل بخشش است و از طریق مقررات اجرایی موضوع این قانون قابل وصول خواهد بود.
تبصره ۱ -استفاده کنندگان از شماره اقتصادی دیگران نسبت به مالیات بر درآمد و همچنین جرایم موضوع این ماده با اشخاصی که شماره اقتصادی آنان مورد استفاده قرار گرفته است مسئولیت تضامنی خواهند داشت.
تبصره ۲ - در صورتی که طرفین معامله در معاملات خود از انجام دادن هر یک از تکالیف مقرر در این ماده خودداری نمایند، متضامنا مسئول خواهند بود و در مواردی که خریدار از ارائه شماره اقتصادی خودداری کند، چنانچه فروشنده مشخصات خریدار و موضوع معامله را ظرف مهلت یک ماه به سازمان امور مالیاتی کشور اعلام نماید مشمول جریمه تخلف فوق از این بابت نخواهد بود.
تبصره ۳ -اشخاص حقوقی و صاحبان مشاغل موضوع بندهای (الف) و (ب) ماده (۹۵) این قانون مکلف به نگهداری صورتحسابهای مربوط بهخریدهای خود در سال عملکرد و سال بعد از آن میباشند و در صورت درخواست مأموران مالیاتی باید به آنان ارائه دهند. در غیر این صورت مشمول جریمهای معادل ده درصد (۱۰%) صورت حساب های ارائه نشده خواهند بود.
جرایم مالیات بر ارزش افزوده
مشمولین نظام قانون ارزش افزوده باید تکالیفی انجام دهند که در صورت قصور از انجام آنها مشمول جرایمی طبق ماده 22 قانون ماليات بر ارزش افزوده به شرح زیر میشوند: اگر در زمان مشخص شده در نظام ارزش افزوده ثبت نام نکنند به اندازه 75% مالیات متعلق باید جریمه پرداخت کنند.
در صورتی که اطلاعات طرف معامله در صورتحساب مطابق نمونهای که سازمان اعلام کرده درج نشود معادل 25% مالیات متعلق جریمه تعلق خواهد گرفت.
عدم ارائه دفاتر یا اسناد و مدارک به مامورین رسیدگی کننده ارزش افزوده برای هر کدام به میزان 25% مالیات متعلق یعنی اگر به طور مثال هم دفاتر ارائه نشود و هم اسناد و مدرک، مؤدی مشمول 50% جریمه خواهد شد. نکته ای که لازم است در مورد جرایم مالیات ارزش افزوده گفته شود این است که تمامی جرایم مربوطه قابل بخشودگی میباشند.
همان گونه که در توضیحات بالا درباره جرایم صحبت شد جرایم شامل دو دسته قابل بخشودگی و غیر قابل بخشودگی هستند. عدم ارسال اظهارنامه مالیاتی عملکرد، مالیات بر ارزش افزوده، مالیات بر درآمد اجاره و غیره جزو جرایم مالیاتی هستند. بسیای از مؤدیان به دلیل عدم آگاهی از قوانین، مقررات و عدم استفاده از مشاور مالیاتی مجبور به پرداخت جرایم سنگین مالیاتی میشوند.