یادداشت اختصاصی از دکتر معصومه حسین زاده
ایران زنجیر چرخ اقتصاد چین
تحلیلی برمفاد توافق نامه ۲۵ ساله ایران و چین از نگاهی دیگر
صفحه اقتصاد -
از زمانی که سیاستگذار به طور مستمر و آگاهانه سیاست های رانت زا خلق کرد وباورود کلمه ای چون : تحریم کلماتی چون: سهمیه بندی و کوپن و سهمیه ارزی و سکه به نرخ دولتی و کلماتی از این دست خلق شد. سیاستمداران صاحب قدرتی اقتصادی به نام ( رانت) شدند که این امتیاز از منافع تجاری افراد خاص حمایت میکند و یا خود سیاست مدار خالق بنگاه اقتصادی خویش است.
و تحکیم روابط را بر اساس منافع اقتصادی مبتنی بر قوائد تیولداری ( مالک و رعیتی و ملک اربابی) شکل داده است.
امروز بنگاههای داخلی در تیول سیاستمداران داخلی قرار دارند ( کارگر، ماشین آلات، زمین، سرمایه و حتی قوانین تولید و برداشت از آب و خاک ….) اما پشت پرده دستان سیاستمداران داخلی قرار دارد که این جریان را هدایت و حمایت میکنند این شعبده بازان پدر خواندگان بنگاهها و کارگاهها و کارخانجات اقتصادی سودآور داخلی هستند و نامشان جریان رانت را به امتیاز برتر تبدیل میکند نامی که وجود دارد اما دیده نمیشود.
طی یک دهه اخیر رانت داخلی دیگر چشم تنگ دنیا دوستان را پر نمیکند و پا را ازاین دایره اقتصاد داخلی فراتر گذاشته اند و مناسبات عقد قراردادهای سنگین و ننگین خارجی را مهیا میکنند آن هم با نام کمک های خارجی و وام های خارجی و سرمایه گذاری خارجی در داخل و عقد مشارکت با دنیای اقتصاد خارج ……
به واقع چین از ایران چه میخواهد؟
قرارداد ۲۵ ساله با چراغ سبز روسیه و سوت شروع مسابقه بلعیدن ایران که از ۲۴ دی ۱۳۹۹ زده شد و فروردین ۱۴۰۰ وارد مرحله اجرایی و عملیاتی شده است.
برخی میگویند قراداد ۲۵ ساله ایران و چین جهت تحریک و ترساندن آمریکا به جهت تحکیم در توافقات وین است تا آمریکا با حضور چین در ایران احساس خطر کند و در توافقات دست پایین را بگیرد و تحریمات را لغو و کم رنگ کند و به نوعی تحریمات را بی اثر نشان دهند !!
غافل از آنکه آمریکا با هوشیاری تمام و تعلل و فراغ بال در فکر خرید گروگانهای خود با قیمت عالی و تبادلات پولهای بلوکه ایران در آمریکا می باشد تا اولا تسویه حسابهای شخصی دولت ها را اول به نفع خود سامان دهد و در مرحله آخر به حضور چین در ایران عکس العمل نشان دهد و شاید هم یک چراغ سبز از سوی آمریکا برای چین باشد تا هم محاصره چینی های همه چیز خوار را احساس کنیم و هم تحریمات را با تک تک سلولهای خود احساس کنیم و یک مرگ تدریجی را تجربه کرده باشیم.
در توافقات شفاهی ازسوی وزیر امور خارجه چین شنیده شده است که چین به ایران در حوزه تامین مالی ( وام) و انرژی و بانکی و فرهنگی !!!! کمک خواهد کرد و در مقابل نقش ایران فقط تقویت امنیت انتقال انرژی است.
حال مفهوم تک تک این کلمات را بررسی میکنیم.
چین پذیرفته است که در پروژه های نفت و گاز ایران سرمایه گذاری کند و اولویت اول پروژه های ایران را نیز داشته باشد.
توسعه فاز ۱۱میدان گازی پارس جنوبی را سرعت بخشد و خرید نفت خود از ایران را افزایش دهد. و فن آوری خودروی چین به ایران نیز منتقل شود ( برگشت صنعت مونتاژ آن هم از نوع چینی بعد از ۴۳ سال از دوران صنعت مونتاژ آمریکایی که در ایران عالی عمل میکرد ) و در ضمن چین تا ۵۰۰۰ نیروی امنیتی با هدف محافظت از سرمایه گذاری خود به ایران بیاورد .
و نکته جالب تر اینکه:
کمک چین به ایران در ایجاد پیام رسان داخلی ایرانی !!!!
ایجاد پیام رسان داخلی ساخت چین ؟
که این دو بند آخر بسیار جای تامل دارد.
حال نحوه خرید نفت ایران توسط چین چگونه است؟
چین در مجموع یک قرارداد ۲۸۰ میلیارد دلاری در صنعت نفت و انرژی منعقد کرده است که طبق آن قرارداد خرید نفت با ۱۰٪ پایینتر از قیمت بازار جهانی و سپس بعد از این کاهش قیمت ۳۰٪ هم ایران خودش به آنان تخفیف دهد و پرداخت هم دو سال بعد از تاریخ خرید آن هم به صورت دو سوم مبلغ خرید با دریافت یوآن چین و یک سوم به صورت دریافت کالای چینی …. بعد از دوسال از تاریخ هرخرید نفتی !!!!!
از تاریخ ۲۴ دی ۱۳۹۹ تاکنون که بالغ بر یکسال گذشته است چین ۱۰/۹ میلیون دلار نفت از ایران خریده است طی ۷ ماه اول سال ۱۴۰۰ در حالی که در همین تاریخ چین از عربستان ۲۳ میلیارد دلار نفت خریده است با پرداخت نقدی و به صورت دلاری و این میزان یعنی ۲۰۰۰ برابر بیشتر از خرید از ایران و جالب اینکه طی یکسال اخیر که قرار بود چین بتدریج میزان خرید خود را افزایش دهد ۹۹درصد کاهش خرید داشت و این درحالی است که مسئولین ایرانی میگویند چین ۴۰درصد افزایش خرید نفتی داشته است !!!
۲۰۰۰ برابر بیشتر از عربستان خرید کرده آن هم به صورت نقدی آیا جای تامل ندارد؟
حال تحلیل نگارنده بر این رمان غم انگیز:
در پس پرده این داستان تراژدی رونق اقتصادی کشور ایران از کدام مفاد این قرارداد حاصل میشود؟ وقتی سیاستمدار خود پدر خوانده اقتصاد کشور است و همه روابطش را صرف گرفتن رانت بیشتر کرده است و هر بنگاهی قدرت چانه زنی بیشتری داشته باشد و فشار بیشتری به دولت بیاورد امتیاز بیشتری می گیرد و در پس آن بنگاههای بی پناه دیگر راهی جز حذف و انهدام یا در استخدام درآمدن و گماشتگی برای این رهبران اقتصاد پنهان ندارند اینجاست که تله فساد و رانت داخلی به حقله فساد خارجی متصل شده و عقد قراردادها در پس پرده و بدون اطلاع ملت بسته میشود هرگاه برندی ناگهانی و با سرعت بالا در سوددهی ظاهر شد در بخش اقتصاد داخلی کشور و باتوجه به دامهایی به نام (وام داخلی ) و هزاران موانع تولید که موجود است.
این قدرت سیاسی است که امپراطوری اقتصادی انحصاری بوجود می آورد و این فکر را بوجود می آورد که این سود چرا از رانت های خارجی هم حاصل نشود؟
حال برگردیم به اصل داستان؛
چین کشوری پرجمعیت است و در حال بلعیدن اقتصاد جهان و خود را در آینده نزدیک اقتصاد اول جهان میداند این کشور با هر کشوری که اقتصاد ضعیف دارد و در قالب کمک به آن کشور برآمد به راحتی آن کشور را زنجیر چرخ اقتصاد خود کرده است مثلا کشورهایی چون:
لائوس، ونزوئلا، کاستاریکا، غنا، آرژانتین، هندوراس ، اکوادور و دهها کشور آفریقایی دیگر ….که از چین یا وام گرفتند یا عقد قرادادهای مشارکتی بستند در آخر در اقتصاد این کشور ذوب شده یا بلعیده شدند.
مفاد قراداد ایران و چین بالغ بر ۱۰۰ بند است که هنوز به صورت رسمی در جایی اعلام نشده است چرا که مسئولین میگویند لازم نیست هرچیزی را هر کسی بداند.
حتی اگر در قالب گرفتن وام هم این قرارداد را بنگریم این وام نحوه پرداختش چگونه خواهد بود؟ در آخر یک کشور را هم بدهیم باز بدهکار خواهیم بود . فروش نفتی که ۱۰ درصد از قیمت بازار جهانی کمتر باشد و ۳۰ درصد هم تخفیف بخورد با پرداخت بعد از ۲ سال آن هم با پول چینی و کالا ی چینی؟
برده اقتصادی شدن و جاده صاف کردن برای چین و زنجیر چرخ شدن برای اقتصاد اژدهای زرد چینی با همین قرادادهای ننگین آغاز شده است.
آیا فکر میکنید عقد قراداد ۲۵ ساله با چین با سرانگشت اشارت روسیه برای ترساندن آمریکا بوده ؟
قصاب هم دوست چوپان است هم خریدار گوسفندان ؛ بیچاره گوسفندان که نمیدانند چوپان هم دوست قصاب است.