یادداشتی از حسن بهشتیپور
غائلهی آذربایجان؛ هم دیپلماسی، هم میدان
در مورد ادعاهای علیاف و تحریکات موجود در منطقه باید توجه کنیم غائلهی آذربایجان برنامهریزی اسرائیل است که روابط ایران و آذربایجان را برهم زند.
صفحه اقتصاد - در مورد ادعاهای علیاف و تحریکات موجود در منطقه باید توجه داشته باشیم، غائلهی آذربایجان برنامهریزی اسرائیل است که روابط ایران و آذربایجان و ترکیه را برهم بزند.
اسرائیلیها وقتی دیدند نتوانستند در عرصه دیپلماتیک فضای ضدایرانی را در ماجرای پروندهسازی هستهای پیش ببرند، اکنون دنبال ناکام گذاشتن سیاست گسترش روابط ایران با کشورهای همسایه هستند؛ سیاستی که بهصورت رسمی از طرف دولت جدید مطرح شده و میشود.
براین اساس برای مقابله با گزافهگویی الهام علیاف، رئیسجمهوری آذربایجان، که بی شک از طرف تلآویو تحریک شده؛ انجام رزمایش ارتش و سپاه به اندازه کافی پیام قاطع ایران را منتقل کرد.
در واقع، ایران بهجای بازی کردن در زمین بازی که اسرائیلیها طراحی کرده بودند، صحنه بازی جدیدی را برای مقابله با اظهارات سخیف علیاف تعریف کرد.
در این شرایط نباید فضا را به سمتی برد که انگار قرار است ایران با ترکیه و آذربایجان و پاکستان وارد جنگ شود.
ایران با هر سه کشور همسایه خود مناسبات ویژه دارد. بنابراین، میتواند ضمن نشان دادن اقتدار از طریق انجام رزمایش از راههای دیپلماتیک مشکلات موجود را مدیریت کنیم.
فراموش نکنیم که اجلاسهای سهجانبه وزرای خارجه و روسای جمهوری ایران، آذربایجان و ترکیه طی سالهای اخیر به باز شدن بسیاری از گرههای موجود در روابط کمک کرد.
بنابراین، بازهم میتوان با ابتکارهای تازه اجازه ندهیم اسرائیل و آمریکا با ایجاد اختلافهای جدید در سطح منطقه فضا را برای ایجاد یک جنگ جدید آماده سازند.
بهترین کار این است که با همسایگان خود بهصورت جداگانه وارد مذاکره شد و ضمن نشان دادن اقتدار از طریق برگزاری رزمایش، تلاش کنیم از راه دیپلماتیک تنش بهوجودآمده را مدیریت کنیم.
احساسی کردن ماجرا و ایجاد هیجانات کاذب در شبکههای اجتماعی خطرات بالقوهای را در داخل کشور دامن میزند؛ از جمله تحریک قومگرایی در بین آذریهای ایران و نیز، بلوچها در شرق در ماجرای به قدرت رسیدن طالبان در کابل.
بهتر است اشتباههای تبلیغاتی زمان جنگ تحمیلی عراق علیه ایران را تکرار نکنیم. در تبلیغات زمان جنگ به افکارعمومی القاء میکردیم امروز تمامی اسلام در برابر تمامی کفر قرار گرفته است.
درحالیکه در میدان عمل میدیدیم کرهشمالی، چین و یوگسلاوی بیدین از ایران حمایت تسلیحاتی میکردند و البته، به عراق هم سلاح میدادند یا سوریه بعثی از ایران حمایت میکرد.
لیبی و الجزایر هم تا زمانی که ایران در داخل خاک خود میجنگید، از ایران حمایت میکردند.
بر این اساس، بهجای دامن زدن به تبلیغات کاذب که اتحاد پاکستان، ترکیه، اسرائیل و آذربایجان و آمریکا را علیه ایران تبلیغ میکنند؛ بیایم واقعیتهای موجود در منطقه را بهدرستی ببینیم و تحلیل کنیم.
در حال حاضر، پاکستان روابط ویژه و گستردهای با ایران در همه ابعاد دارد. به صرف برگزاری یک مانور علیه ایران، نباید تصور شود پاکستان به جبهه متحد علیه ایران پیوسته است. همچنانکه پاکستان در ماجرای یمن با وجود تطمیع عربستان حاضر نشد وارد جنگ در یمن شود و در عمل با ایران درگیر شود.
ترکیه نیز از لحاظ اقتصادی در شرایطی نیست که بتواند وارد جنگ با ایران بهخاطر گسترش پانترکیسم شود. ضمن آنکه ترکیه در مناسبات اقتصادی با ایران میلیونها دلار منافع داشته و دارد. بنابراین، باید موقعیت خودمان را در مناسبات با همسایگان اسیر بازیهای تبلیغاتی رسانهای نکنیم.
ارمنستان نیز بهشدت به داشتن مرز با ایران نیاز دارد و بههیچوجه حاضر نخواهد شد بهخاطر بهدست آوردن دالان شوشا- لاچین، مرز مغری با ایران یا همان استان سیونیک را از دست بدهد.
روسیه هم منافعش در قفقاز جنوبی اجازه نمیدهد که متحد خود ارمنستان را در برابر ترکیه و آذربایجان تضعیف کند.
در مورد ادعای معاملات پشتپرده روسیه با آمریکا و ترکیه در مورد آینده قفقاز جنوبی هم باید توجه داشت این ادعاها از همان جنس ادعاهایی است که چند سال پیش گفته میشد روسیه از حمایت اسد در سوریه دست برمیدارد تا آمریکا و اروپا هم از حمایت از اوکراین دست بردارند؛ اما دیدیم که اینها همه فضاسازی رسانهای برای ایجاد اختلاف بین ایران و روسیه در سوریه بود.
کارشناس بین الملل و کارشناس ارشد منطقه اوراسیا و پژوهشگر تاریخ معاصر ایران