دلار نفتی اجازه شکوفایی به تولید داخل را نمیدهد
یکی از اهداف اصلی دشمن در جنگ گذشته واردکردن شوکهای روانی به بازار بود که در درجه اول سرمایهگذاری و در درجه دوم تولید را متوقف کند. هم اکنون در بازار داخل به سبب شوکی که دشمن ایجاد کرده است، مردم بیشتر به سمت خرید طلا و سکه و دلار و ارزهای مختلف رفتهاند. این باعث میشود که تولید ملی بر روی زمین بماند و واحدهای تولیدی ما تعطیل شوند. من بر روی این مطلب تمرکز میکنم تا بتوانم توضیح دهم که این مسئله چقدر به امنیت ملی ما مربوط است.
امروز که در وضعیت توقف جنگ و آتش بس هستیم باید بتوانیم از این پنجره فرصت استفاده کنیم و با کمک آن انرژی که در اثر جنگ ایجاد شده است برای واحدهای تولیدی قابلیتپایه آرایش صادراتی ایجاد کنیم. تأکید من بر تولید قابلیتپایه به این علت است که تولید حمایتپایه عملاً ضررده است؛ گاز نیم سنتی را از دولت میگیرد برای اینکه بتواند فلفل تولید کند و آن را به روسیه صادر کند. این تولید هیچ ارزشی ندارد.
کدام صادرات ارزشمند است؟
تولیدی ارزش دارد که با هنر، مهارت، تکنولوژی، مرد افزار و فکر و دست ایرانی همراه باشد نه اینکه برای تولید محصول به نفت و گاز متکی باشد. چرا در کشور ما قیمت میوه و صیفیجات بالا میرود؟ چون برای تولید این محصولات از نفت، گاز و انرژی دولت استفاده میکنیم که بتوانیم آنها را صادر کنیم. به بیانی این محصولات به بازار صادراتی متصل شدهاند و از همین جهت قیمتشان حالت دلاری پیدا کرده است. خانوادههای ایرانی در بحث استفاده از میوه اصلاً وضعیت قابل قبولی ندارند. میوههایی مانند سیب و انگور و مانند اینها اصلاً به دست افراد طبقه متوسط هم نمیرسد چه برسد به افراد کم درآمد.
برای فهم این مطلب باید زنجیرههای تولید در ایران را شناسایی کنیم. در ایران ۳ گونه تولید وجود دارد؛ تولید منبعپایه، حمایتپایه و قابلیتپایه. تولید منبعپایه ارزآور است و دلار وارد کشور میکند. آن دلاری که از نفت یا پتروشیمی یا فولاد میآید به خاطر ضعف حکمرانی دولت، اجازه شکوفایی به تولید داخل و صادرات پوشاک را نمیدهد؛ چون تولید را برای صنعتی مانند پوشاک بیمعنا میکند. دولت برای دلاری که از طریق تولید منبعپایه به دست میآید سقفی تعیین میکند که آن مقدار ارز باید به بانک مرکزی تحویل شود. به یک معنا فروش دلار در چارچوب قیمتگذاری بانک مرکزی صورت میگیرد.
تجارت خارجی باید استراتژی داشته باشد
این برای صنایعی مانند پتروشیمی و فولاد توجیه دارد چون دلارشان حاصل فراوری منابع طبیعی است؛ اما برای صنعت پوشاک توجیه ندارد. تولیدکننده لباس این همه زحمت و کار و تلاش را متقبل میشود، دانه به دانه پیراهن و لباس میفروشد که پولش را به دولت بدهد؟ این از موانعی است که راه صادرات پوشاک به روسیه را مسدود میکند.
آنچه که نباید در حیطه تجارت خارجی وارد میشد وارد شده است. دولت باید جلوی حمله دلار به این سرزمین کم آب و تحت تحریم را بگیرد. اصلاً مگر دلار چگونه حمله کرده است؟ از طریق صادرات محصولات کشاورزی. ما به احیا و بازسازی دولت نیاز داریم؛ به این معنا که دولت باید بتواند تجارت خارجی را بر اساس استراتژی پیش ببرد نه بر مبنای گرایشهایی که در بازار است. ما نباید نگاه کنیم که چون بازار ترهبار موسکو صیفیجات ایرانی را میپسندد پس به این امر مشغول شویم. مگر ما چقدر میتوانیم صیفیجات تولید کنیم؟ مگر چقدر میشود سیب یا محصولات غذایی دریایی تولید کرد؟ چرا وقت خودمان را صرف این کار میکنیم که در عوض آن، سفره مردم خالی شود؟
تجارت خارجی و ضعف حکمرانی
دولت به پشتوانه اقتداری که در این جنگ برای آن حاصل شد، باید نخبگان و خبرگان را جمع کند و بگوید که برای اینکه تجارت خارجی ما با نیازهای واقعی مردم همسو شود چارهاندیشی کنید. علاوه بر تحریم تجارت خارجیای که اکنون وجود دارد نیز اقتصاد ما را ضعیف میکند. روسیه که ما را تحریم نکرده است پس چرا به او صادرات مؤثر نداریم؟ این مشکل مربوط به حکمرانی خود ماست. دولت باید در رابطه ما و روسیه به تدریج سهم محصولات آببر و گازبر را کم کند و به جای آن سهم محصولات تکنولوژیبر و مهارتی را افزایش دهد.
نظر شما