وزیر جهاد کشاورزی صدای مجلس را درآورد
بازار در تنگنای گرانی: تولیدکننده و مصرفکننده هر دو ناراضی
در حالی که قیمت کالاهای اساسی از گوشت و مرغ گرفته تا تخممرغ و روغن همچنان در مسیر صعودی حرکت میکند، گزارشهای میدانی از بازار نشان میدهد سفره خانوارها کوچکتر شده و رکود بر کسبوکار اصناف سایه انداخته است. این در شرایطی است که همزمان تولیدکنندگان نیز از زیان، کمبود نقدینگی و اختلال در تامین نهادهها گلایه دارند، وضعیتی که پرسشهای جدی درباره نحوه نظارت و مدیریت بازار از سوی وزارت جهاد کشاورزی ایجاد کرده است.
بازار کالاهای اساسی این روزها در یکی از سختترین مقاطع خود قرار دارد. بررسیهای میدانی و گفتوگو صفحه اقتصاد با فعالان این حوزه نشان میدهد رکود بر معاملات سایه انداخته و حجم خرید و فروش نسبت به ماههای گذشته به شکل محسوسی کاهش یافته است. بسیاری از اقلام ضروری با افزایش قیمتهای پیاپی روبهرو شدهاند و همین موضوع موجب شده هم مصرفکنندگان و هم فروشندگان با چالشهای جدی مواجه شوند. بازاری که باید نبض تامین معیشت مردم باشد امروز درگیر بیثباتی و نگرانی است.
تذکر نیکزاد به وزیر جهاد کشاورزی : گرانیها قابل قبول نیست
علی نیکزادنماینده مجلس شورای اسلامی با اشاره به شرایط کشور اظهار کرد که مجلس در جریان جنگ، بارها از دولت به دلیل تامین کالاهای اساسی و ایجاد آرامش در بازار قدردانی کرده است. به گفته وی، تا حدود دو هفته پیش وضعیت تامین کالاهای اساسی مناسب بود و بازار در اختیار دولت قرار داشت.
وی تصریح کرد: در حال حاضر نیز فراوانی کالا در بازار وجود دارد و اگر کسی بگوید کالا نیست، چنین چیزی درست نیست، اما در کنار این موضوع، گرانی و گرانفروشی نیز دیده میشود.
نایبرئیس مجلس با اشاره به حضور وزیر جهاد کشاورزی در جلسهای با نمایندگان برای توضیح درباره علت افزایش قیمتها گفت: وزیر، افزایش مالیات بر ارزش افزوده ۱۱ درصدی، افزایش حقوق گمرکی و بالا رفتن هزینههای حملونقل را از عوامل گرانی عنوان کرده است، اما این توضیحات برای مجلس قانعکننده نیست.
به گفته نیکزاد: حتی اگر همه عوامل مطرحشده مانند مالیات، تعرفه گمرکی و هزینههای حملونقل را در نظر بگیریم، میزان افزایش قیمتها در بازار بیش از آن چیزی است که با این عوامل قابل توجیه باشد.
نیکزاد با بیان اینکه کشور همچنان در شرایط جنگی قرار دارد، خاطرنشان کرد: نیروهای مسلح آماده هستند و دشمن در میدان نظامی با شکست مواجه شده است، بنابراین نباید اجازه دهیم در جنگ اقتصادی پیروز شود.
نیکزاد تاکید کرد در صورت لزوم، دولت میتواند با هماهنگی سران قوا مصوبات لازم را برای کنترل بازار و اعمال قانون دریافت کند تا از افزایش بیرویه قیمتها جلوگیری شود.
این اظهارات در حالی مطرح میشود که همزمان، گزارشهای میدانی از بازار تصویر متفاوتی از وضعیت معیشت مردم ار نشان می دهد، آنچه در کف بازار دیده میشود، فراتر از آمار و جلسات رسمی است. ما نیز بارها به میان مردم، کسبه و فروشندگان رفتهایم و درباره وضعیت خرید و فروش کالاهای اساسی با آنها گفتوگو کردهایم. واقعیت این است که هر دو قشر ــ هم خریدار و هم فروشنده ــ در شرایط سختی به سر میبرند. فروشندگان و کسبه از نبود برخی اقلام و همچنین گرانی و روکود کالاها گلایه دارند و میگویند افزایش قیمتها و بیثباتی بازار، قدرت برنامهریزی را از آنها گرفته است. از سوی دیگر خریداران از گرانیها و کوچکتر شدن سفرههایشان میگویند، از اینکه توان خرید بسیاری از کالاهایی که زمانی جزو ضروریات روزمره بود، امروز برایشان دشوار یا حتی غیرممکن شده است.
رکود در بازار، گلایه در سفرهها
گفتوگوهای میدانی با مردم و کسبه نشان میدهد گرانی کالاهای اساسی نه تنها قدرت خرید خانوارها را کاهش داده، بلکه بازار را نیز با رکود کمسابقهای روبهرو کرده است. بسیاری از فروشندگان از کاهش محسوس فروش خبر میدهند و شهروندان میگویند ناچار شدهاند مصرف گوشت، مرغ و حتی تخممرغ را کاهش دهند.
کسبه ازقیمتهای بالا و بیثبات سخن میگویند و مردم از اینکه سفرهها روزبهروز کوچکتر میشود گلایه دارند.
تولیدکنندگان هم ناراضیاند
برخلاف تصور عمومی که گرانی را به سود تولیدکننده میداند، فعالان صنعت دام، طیور و کشاورزی میگویند شرایط فعلی به زیان آنها نیز تمام شده است.
رضا مبصری دبیر انجمن زنجیرههای گوشت و مرغ ایران، با اشاره به زیانهای غیرمستقیم وارد شده به این صنعت میگوید: شرکتها از محل کاهش تقاضا، افت فروش و پایین آمدن قیمتها متضرر شدهاند. وقتی بازار متمرکز از دست برود، طبیعتا تقاضا پایین میآید و واحدهای تولیدی به طور غیرمستقیم زیان میبینند.
به گفته او کاهش جوجهریزی و آسیب به گلههای مولد زنگ خطری جدی برای آینده تولید است و اگر در تامین نهادههایی چون ذرت و سویا اختلال ایجاد شود، چرخه تولید با بحران روبهرو خواهد شد.
تولید با ضرر سنگین
پرویز فروغی، دبیر کانون مرغداران گوشتی کشور نیز از افزایش شدید هزینههای تولید خبر میدهد و میگوید:
تولید هر مرغ زنده تقریبا ۱۹۰ هزار تومان هزینه دارد، در حالی که قیمت فروش فعلی بین ۱۲۵ تا ۱۳۵ هزار تومان است. در نتیجه مرغداران با ضرر سنگین مواجهاند و بسیاری از جوجهریزی صرفنظر کردهاند.
او هشدار داده بود که ادامه این روند میتواند پس از ماه رمضان و ایام عید به افزایش نجومی قیمت مرغ منجر شود، بحرانی که هم تولیدکننده و هم مصرفکننده را متضرر خواهد کرد.
هشدار درباره کاهش تولید محصولات کشاورزی
در بخش کشاورزی نیز وضعیت مشابهی گزارش میشود. سید مهدی حسینی یزدی، رئیس هیئتمدیره انجمن واردکنندگان کود و سم ایران، با اشاره به اختلال در تخصیص ارز و واردات نهادهها میگوید:
اگر کشاورزان به دلیل گرانی نهادهها از سم و کود استفاده نکنند، شاهد افت حداقل ۳۰ درصدی عملکرد گندم در هکتار خواهیم بود. او تاکید میکند که این وضعیت در نهایت به افزایش قیمت محصولات و تحمیل هزینه بیشتر به مصرفکننده منجر میشود.
پرسشی که همچنان بیپاسخ مانده، آزمون مدیریت در بازار معیشت مردم
با کنار هم قرار دادن روایت مردم از کوچکتر شدن سفرهها، گلایه کسبه از رکود بازار و هشدار تولیدکنندگان درباره افزایش هزینهها و کاهش تولید، یک پرسش اساسی شکل میگیرد. چرا با وجود آنکه بخش قابل توجهی از زیرساختهای تولید و تامین کالاهای اساسی در کشور وجود دارد، بازار همچنان با بیثباتی و افزایش قیمتهای روزانه و یا ساعتی روبهرو است و نظارت موثر و بازدارندهای بر روند قیمتگذاری دیده نمیشود؟
بر اساس ساختار اجرایی کشور، بخش مهمی از مسئولیت تنظیم بازار، تامین و مدیریت زنجیره تولید تا توزیع کالاهای اساسی بر عهده وزارت جهاد کشاورزی است. با این حال، شواهد میدانی از بازار و اظهارات فعالان این حوزه نشان میدهد حلقههای مختلف این زنجیره تامین نهادههای تولید و حمایت از تولیدکنندگان گرفته تا نظارت بر توزیع و قیمت نهایی در بازاربا ناهماهنگی و ضعف نظارتی مواجه است.
وقتی تولیدکننده از کمبود نقدینگی و گرانی نهادهها سخن میگوید، کشاورز از مشکل در تامین کود و سم گلایه دارد، کسبه از رکود و بیثباتی قیمتها میگویند و مصرفکننده نیز توان خرید گذشته را از دست داده است، طبیعی است که نگاهها به سمت نهاد مسئول تنظیم بازار معطوف شود.
بازار کالاهای اساسی در واقع میدان آزمون مدیریت اقتصادی در حوزه معیشت مردم است. میدانی که هرگونه ضعف در سیاستگذاری، تامین نهادهها، توزیع و نظارت، مستقیما خود را در سفره خانوارها نشان میدهد. از همین رو انتظار میرود وزارت جهاد کشاورزی با شفافسازی درباره روند تامین کالاها، ساماندهی زنجیره تولید و توزیع و اعمال نظارت جدی بر قیمتها، پاسخ روشنی به نگرانیهای مردم و فعالان این بخش ارائه دهد، چرا که ثبات در بازار کالاهای اساسی نهتنها یک ضرورت اقتصادی، بلکه مطالبهای جدی از سوی جامعه است.
نظر شما