محمدعلی مفرح موسس بانک صادرات ایران که بود؟
مهندس محمدعلی مفرح همان فرد خود ساخته که عاشقانه به همراه دوستانش در پانزدهم شهریور سال ۱۳۳۱ نهال یک بانک مردمی را کاشته بود
صفحه اقتصاد - محمدعلى مفرح در نهم آبان سال ١٢٩٥ در خیابان سیروس به دنيا آمد. پدرش ابوالقاسم خان از كسبه و تجار معتبر بازار بزرگ تهران همواره كوشش داشت تا فرزندش خودساخته بار آيد و هميشه روى پاى خود بايستد. محمدعلى آنگونه كه پدر مى خواست بزرگ مى شود و ضمن تحصيل، مخارج خود را بى نياز از خانواده از راه كار كردن تامين مى كند. در عنفوان جوانى مدتى را نيز به كشاورزى در زمين پدرى خود كه در محدوده منطقه ياغچى آباد فعلى شهر تهران واقع شده بود مى گذراند.
او در سال ۱۳۱۴ در رشته مهندسى الكترومكانيك دانشگاه تهران پذيرفته شده و پس از پايان تحصيلات به استخدام وزارت اقتصاد درمى آيد و در همين دوره با يكى از بستگان خود ازدواج مى كند كه ثمره اين ازدواج دو دختر و سه پسر بوده است. مفرح در وزارت اقتصاد به دليل درستكارى و تن ندادن به فساد مالى مورد غضب قرار مى گيرد و مقامش به شدت تنزل مى يابد. وى از اين شكست نااميد نمى شود و با اراده اى مصمم تر با پشتوانه وجدان و تقواى كارى تكاپو را از ســــر مى گيرد .
مدیر عامل بزرگترین بانک خصوصی کشور باشی و اعضای هیات مدیره برایت خرید خانه ای را مصوب کنند اما نپذیری ، در زمان استعفایت برایت یک اتومبیل بنز در نظر بگیرند اما قبول نکنی ، حقوق مادام العمری را که برایت تعیین کردند را به کارکنان بازنشسته که دارای مشکل مالی هستند ببخشی و… که همه نشان از یک درویش مسلکی رندانه و مستغنی از دنیا دارد.
محمدعلی مفرح همان فرد خود ساخته که عاشقانه به همراه دوستانش در پانزدهم شهریور سال ۱۳۳۱ نهال یک بانک مردمی را کاشته بود تا در دهه سی و روزهای پر التهاب ملی شدن نفت و کودتا و هرج و مرجهای داخلی صنعت بانکداری را به روستاهایی ببرد که مردمش پولهای خود را در درون متکاها پنهان نکنند.
او یک کار آفرین بزرگ بود که سفره ای پاک گستراند که در طی ۶۹ سال ده ها هزار کارمند و خانواده هایشان در قبال کار صادقانه و هدف خدمت به مردم شرافتمندانه ارتزاق کنند.
او در فقر نمرد اما هیچگاه از شانه های دیگران برای خود پله رسیدن به ثروت نساخت و زندگی لاکچری نداشت! او هیچ زمان دفتر کارش اکسسوار پر زرق و برق و تشریفاتی نداشت. او هیچ وقت مغرور از پست و مقام، زیردستانش را نادیده نگرفت. او هیچ بار تسلیم قبیله گرایی و ژن برتر نشد و نزدیکانش کیسه ای از بانک برای خود ندوختند. او هیچ دفعه برای ماندن و چسبیدن به میز ، پست و مقام ، دیگران را قربانی نکرد.
این مناعت طبع بود که از او یک اسطوره و کار آفرین خلاق و ساده زیست ساخت که تاریخ به پاکدامنیش شهادت می دهد چرا که او نه به عنوان مجرم از بند مالی زندان سر درآورد نه به عنوان یک مختلس سر از کانادا ؛ بلکه مهمان خاکی شد در قطعه ۸۲ بهشت زهرا که کنج دنجیست برای دوستدارانش تا هر از چندگاهی کنارش به گرد هم بیایند.
در سال ۱۳۲۸ با همکاری تعدادی از اعضای گروه کار بانک بازرگانی ایران را تأسیس کرد. این همکاری بعد از مدتی بخاطر مسائل سیاسی ادامه نیافت و مفرح با جمعی از دوستان و باقی ماندهٔ گروه کار در آبان سال ۱۳۳۱ بانک صادرات و معادن ایران را با سرمایهٔ دو میلیون تومان به صورت اعتباری و سه هزار پانصد تومان به صورت قرضی در بالاخانهای در تکیه دولت روبروی بانک ملی ایران تأسیس کرد. مفرح از آقای ادوارد ژوزف که در آن زمان از کارشناسان بانکی خوشنام بود برای مدیریت عامل بانک دعوت کرد. ادوارد ژوزف حدود دو سال مدیر عامل بانک صادرات و معادن ایران بود.
بعد از ژوزف، مفرح به عنوان مدیر عامل انتخاب و تا اواخر ۱۳۵۶ در این سمت باقی بود. در همین سال از سمت خود کنارهگیری کرد و در خرداد ۱۳۵۷ بطورکلی از بانک استعفاء کرد.
آمار بانک صادرات در مدت مدیریت محمدعلی مفرح
- تعداد شعب از یک شعبه در سال ۱۳۳۱، به پانصد شعبه در سال ۱۳۴۰ و در سال ۱۳۵۰ به سه هزار و در سال ۱۳۵۷ به سه هزار و پانصد شعبه بالغ شد.
- تعداد شعب خارج از کشور: حدود ۶۰ شعبه که بیشتر آنها در کشورهای حاشیه خلیج فارس و بقیه در لبنان، مصر، یونان، آلمان، فرانسه، انگلستان و آمریکا ایجاد شد.
- در سال ۶-۱۹۷۵ میلادی بانک صادرات ایران در ردیف یکی از صد بانک برتر جهان قرار گرفت.
- اوایل سالهای چهل تمامی سهام بانک بین کارمندان تقسیم شد.
- در اواخر ۱۳۵۶ تعداد پروندههای اعتباری بانک به ۸۵۰ میلیون فقره میرسید.
مفرح در اواسط دههٔ ۲۰ با مهینبانو حاجسیدحسنتهرانی ازدواج کرد. او پنج فرزند داشت دو دختر و سه پسر به اسامی: شهین، ابوالقاسم، شهناز، ناصر (در سال ۱۳۷۰ بعلت عارضه قلبی در گذشت) و منصور مفرح.
مفرح در صبح روز جمعه ۲۲ مهرماه ۱۳۶۱ بر اثر یک سکته قلبی درگذشت و در بهشت زهرای تهران به خاک سپرده شد.