صفحه اقتصاد بررسی می کند:
نقد و بررسی مهمترین دیدگاه های موافقان و مخالفان اینستاگرام
برای پیشرفت و جلوگیری از خطرات اینستاگرام باید پیام رسان های داخلی تقویت شوند. نظر موافقان و مخالفان فیلترینگ اینستاگرام چیست؟
صفحه اقتصاد -
صفحه اقتصاد - جواد نبوتی: بر اساس نقد و بررسی دیدگاه های مخالفان و موافقان اینستاگرام، برای پیشرفت و جلوگیری از خطرات اینستاگرام باید پیام رسان های داخلی تقویت شوند.
همزمان با وقوع اتفاقات و اغتشاشات اخیر در کشور، و با فیلترینگ اینستاگرام و شبکه های اجتماعی، نمایندگان و مسئولین کشوری دیدگاه های متفاوتی در خصوص این موضوع دارند. بر همین اساس در این گزارش به نظرات مخالفین و موافقین فیلیرینگ اینستاگرام و شبکه های اجتماعی می پردازیم.
بر اساس بررسی ها اینترانت ملی به دولت روحانی برمیگردد، اما در دولت سیزدهم محدودیت اینترنت بینالمللی و پیامرسانهای اجتماعی با جدیت پیگیری شد. البته گفتنی است که علت محدودیت اینترنت وقوع اتفاقات اخیر است که اغتشاشگران به بهانه مرگ مهسا امینی در کشور ایجاد کردند، شاید اگر این اقدام صورت نمی گرفت چه بسا با حیله و مکر معاندین خون جوانان بیشتری ریخته می شد.
از سویی محدودیت اینترنت صنایع و کسب و کارها را دچار مشکلات بسیاری کرده است.
بیش از سی روز از فیلترینگ شبکه های اجتماعی و قطعی گاه و بیگاه اینترنت میگذرد. دو برنامه اینستاگرام و واتس آپ از پرکاربردترین برنامه ها است که ایرانیان استفاده می کنند، به دلیل همین محدودیت ها فیلتر شده اند.
رئیس جمهور کشورمان، در مستند انتخاباتی خود با اشاره به اینستاگرام عنوان کرده بود: «این یک چیزی است که در زمینه کسبوکار مردم است. آخر کسی میآید محل درآمد مردم را تعطیل کند؟ دختران من خیلی وقتها خریدهایشان را از این طریق انجام میدهند و میگویند ارزانتر است. من همیشه گفتم فضای مجازی باید گسترش پیدا کند. من خودم در اینستاگرام صفحه دارم و هر شب کامنتها را نگاه میکنم.»
در همان برهه بود که زمزمه تصویب طرح ساماندهی پیامرسانها و فضای مجازی شروع شد. و در تیر ماه 1400 مرتضی آقاتهرانی، رئیس کمیسیون فرهنگی مجلس عنوان کرده بود: «ما قانون آن را آماده کردهایم، آن را به صحن مجلس میبریم و انجامش خواهیم داد.»
بر همین اساس نمایندگان مجلس با بررسی طرح صیانت از حقوق کاربران در فضای مجازی و ساماندهی پیام رسانهای اجتماعی بر اساس اصل ۸۵ قانون اساسی در روز ۶ مرداد ۱۴۰۰ موافقت کردند.
در اجرای طرح صیانت عده ای پافشاری کردند تا در شهریور امسال اینترنت بینالمللی در ساعاتی از روز به طور کامل قطع شد. در پی این اتفاق تعدادی از برنامهها از جمله اینستاگرام فیلتر شد.
فیلترینگ اینستاگرام و واتس اپ در حالی رخ داد که درآمد حدود ۱۱ میلیون نفر به شبکههای اجتماعی بستگی دارد. علاوه بر تعطیل شدن کسبوکارهای آنلاین، ضررهای زیادی به صنایع وارد شد.
موافقان و مخالفان فیلترینگ شبکه های اجتماعی چه می گویند؟
علی بهادری سخنگوی دولت با اشاره به علت قطعی اینترنت پس از حوادث اخیر، اظهار داشت: دولت سیزدهم هیچ وقت اینترنت را قطع نکرده است بلکه برخی پیام رسانهای خاص فیلتر شدند.
احمد راستینه، سخنگوی کمیسیون فرهنگی مجلس: «فضای مجازی نیازمند قانونمند شدن است و باید به سمت اصلاح و مشخصاً حاکمیت قانون بر آن حرکت کنیم.»
وی افزوده است: امروز متاسفانه بهخاطر حجم سوء استفاده شبکههای سازمان منافقین از بستر فضای مجازی برای توسعه آشوبها و اغتشاشات، دچار محدودیت فضای مجازی شدهایم. بر همین اساس است که باید سریعاً به سمت توسعه شبکه ملی اطلاعات و ارتقای پلتفرمهای داخلی حرکت و نظام بازآموزی و ارتقای سواد رسانهای را ایجاد کنیم. (ایسنا)
مرتضی آقاتهرانی، رئیس کمیسیون فرهنگی مجلس گفته است: «۲ سال است که برخی از نمایندگان نمیگذارند فضای مجازی را مدیریت کنیم. مجلس امروز قابل مقایسه با مجلسهای قبلی نیست و باید پای مدیریت فضای مجازی بایستد.»
البته آقاتهرانی که از حامیان اصلی اجرای طرح صیانت بود، گفته است: «حرف ما این نیست که شغلها را در فضای مجازی تعطیل کنیم. این اتفاق نه شدنی است نه ما میخواهیم که این کار بشود. ما بهتر از واتساپ را باید بیاوریم تا مردم خودشان انتخاب کنند.» (فارس)
صادق طباطبایینژاد، نماینده مجلس نیز در خصوص فیلترینگ اینستاگرام و واتس اپ گفت: «به نظر میرسد محدودیتی که در پلتفرمهای اینستاگرام و واتساپ به وجود آمده است موقتی باشد و بیشتر برای موضوعات امنیتی این گونه شده است.
وی همچنین مهاجرت مردم به پیام رسانهای داخلی را کار بزرگ و زمانبری دانسته است، و گفته است که باید مردم آرام آرام به سمت پیامرسانهای ایرانی حرکت کنند و از آنها بیشتر استفاده بشود.» (ایسنا)
شهریور سال ۹۹، فاطمه محمدبیگی از امضاکنندگان طرح ساماندهی شبکه های اجتماعی گفته بود: «من مادر سه فرزند هستم. امروز آنها را به مدرسه بردم و به من گفتند فرزندانم باید در سامانه «شاد» ثبتنام کنند. تا امروز اجازه نداده بودم فرزندانم با فضای «اندروید» آشنا شوند؛ به این دلیل که فکر میکنم برای سلامت روحی و اخلاقیشان لازم نیست وارد فضای «اندروید» شوند. اما حالا نگرانم که نکند فرزند من در فضای اندروید وارد اینترنت شود و محتوای غیراخلاقی ببیند. ما سالهای سال سعی کردهایم که بچههای ما با صحنههای نامناسب روبرو نشوند.» (فراز)
با محدود شدن اینترنت، و ادامه روند فیلترینگ شبکه های اجتماعی عده ای از نمایندگان مخالفت خود را با این موضوع نشان دادند. احمد علیرضابیگی، نماینده مردم تبریز در مجلس گفته است: «مردم نیاز دارند بایکدیگر ارتباط داشته باشند که طبیعتا استمرار فیلترینگ شبکههای اجتماعی وضعیت ناخوشایندی را به جای می گذارد.
وی همچنین گفته است که اگر تصور کنیم که به واسطه فیلتر کردن، میتوانیم در کشور مصونیت ایجاد کنیم، تصور اشتباهی است. این روشها هیچ زمان جواب نداده است. اعمال هرگونه محدودیت و سلب آزادیهای مردم، در هر صورتی که اتفاق بیافتد نتیجه مناسبی ندارد.» (انتخاب)
جلال رشیدی کوچی، یکی دیگر از نمایندگان مجلس در این باره گفته است: «عدهای با این استدلال که این شبکهها بستر اغتشاشات را فراهم کرده است با همین موضوع، دنبال فیلتر کردن هستند. خیلی از افرادی که میخواهند شبکههای اجتماعی را فیلتر کنند در مجلس هستند. تا آنجایی که بتوانیم تلاش میکنیم جلوی این روش را بگیریم. این روش یعنی فیلتر پیام رسان های مجازی جواب نمیدهد. فیلتر کردن راهکار نیست و پاک کردن صورت مسئله است. اینکه ما سرمان را در برف کنیم به منزله این نیست که خطراتی ما را تهدید نمی کند. تجربه هم ثابت کرده است که فیلتر کردن راه حل نیست.» (عصر ایران)
بهروز محبی نماینده سبزوار در واکنش به اینکه بحث گفتوگو جهت آرامکردن فضای ملتهب کشور که چندی پیش مطرح شده است، چگونه با فیلتر گسترده شبکهای اجتماعی، شدنی است؟ گفت: به شما صریحاً میگویم که قطعاً حاکمیت، واتساپ و اینستاگرام را رفع فیلتر نخواهد کرد، چون پلتفرمهای آنها، تحت نظارت دشمنان کشور است و نمیتوانیم افراد متخلف را تعقیب کنیم. حال باید شبکههای اجتماعی داخلی را تقویت کنیم. انشاءالله مردم به روبیکا اقبال نشان خواهند داد، چون امنیت کشور مطرح است. روبیکا از مرز ۱۵ میلیون نصبکننده هم عبور کرده و از طرفی، پلتفرمهای ایتا و سروش را هم داریم. با این وجود، بستر گفتوگو در شبکههای اجتماعی برای همگان مهیا است.
همچنین غلامرضا نوریقزلجه از نمایندگان مخالف طرح صیانت عنوان کرده است: «معتقدم اینترنت و شبکههای مجازی باید به حالت قبلی برگردند و حتیالمقدور آنچه هست از نظر دسترسی، پهنای باند و سرعت بهتر شود. خبر فیلترینگ شبکه های اجتماعی خوشایند نیست و امیدوارم این اتفاق نیفتد؛ به دلیل اینکه این اقدامات جز اینکه بازار را برای فروش فیلترشکن و VPNها باز کند، کاری نمیکند.»
وی افزوده است: «تاکنون هم ثابت شده است که با فیلترشدنها آن اهدافی که سیاستگذاران در پی آن هستند و تعقیب میکنند، به دست نیامده است. من نمیدانم یکعده چه سودی در فیلترشکنها و VPNها دارند که دوست دارند همه چیز فیلتر شود تا فروش داشته باشند؟ نباید این کار را با مردم کرد؛ چراکه به مصحلت نیست.» (شرق)
تجارت نیوز نوشت: در شرایط فعلی آنچه رونق گرفته است بازار خرید و فروش فیلترشکن است. VPN تا سقف یک میلیون و ۷۰۰ هزار تومان هم خرید و فروش میشود. و عیسی زارعپور، وزیر ارتباطات گفته در تلاشیم که فروش فیلترشکن را نیز جرمانگاری کنیم.
همچنین طی روزهای گذشته روزنامه خراسان نوشته بود: روز گذشته در حالی که اظهارات وزیر ارتباطات درباره جرم انگاری تولید و تجارت فیلترشکن با واکنش هایی همراه شد، امیر سیاح، رئیس بهبود فضای کسب و کار عنوان کرد: «در جلسه ای که دیروز در وزارت ارتباطات داشتیم و در واقع جلسه شورای اقتصاد بود، با قاطعیت بیان کردم که خواسته ما بازگرداندن اینستاگرام است و اگر میخواهید مردم به پلتفرم دیگری کوچ کنند باید آن پلتفرم به قدری باکیفیت باشد که خود شان به حضور در آن تمایل داشته باشند. با زور و اجبار نمیتوان راهی پیش برد.»
عیسی زارع پور وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات نیز در حاشیه نشست هیئت دولت درخصوص برخی محدودیت های شبکههای اجتماعی و فروش فیلترشکنها اظهار داشت: فروش فیلترشکن و کسب درآمد از آن مجاز نیست اما متاسفانه جرمانگاری هم نشده و تلاشهایی در حال انجام است که این بحث به سرعت علاوه بر غیرمجاز بودن، جرمانگاری هم بشود که جزو وظایف من نیست و باید نهادهای مربوط آن را دنبال کنند اما آن چه مهم است این می باشد که استفاده از آنها باعث ایجاد ناامنی در ابزارهای ارتباطی مردم می شود.
زارع پور با عنوان این که توسعه اقتصاد دیجیتال و حمایت از کسب و کارهای فضای مجازی در دستورکار دولت می باشد، بیان کرد: به همین منظور جلساتی درباره مصوبه معافیت مالیاتی کسب و کارهایی را داشتیم که در بستر فضای مجازی فعال هستند تا تسهیلات بانکی و حمایتهای تبلیغاتی را در قالب ۱۵ ماده در حمایت از این کسب و کارها ارائه کنیم و در آینده نزدیک به صورت گسترده اطلاعرسانی می شود.
به گفته ی زارع پور با این اقدام کسب و کارهای مجازی کشور، جان تازهای می گیرند و نحوه اجرا و اقدام بزودی اطلاعرسانی میشود. و کسب و کارها در سکوهایی که میروند، مخاطب برایشان مهم است و در این باره نگرانی جدی وجود دارد کسانی که به سکوهای داخلی میروند، در فضاهای داخلی چه مخاطبانی خواهند داشت و در مصوبه ای که برای این موضوع داریم، یک بسته ویژه برای تبلیغات و کسب و کارهایی که در این سکوهای داخلی فعال شوند در نظر گرفته ایم. به کسب و کارهایی که قصد دارند در بستر داخلی فعالیت کنند قول میدهیم در کوتاهترین زمان ممکن بتوانند شرایطی را که در بسترهای خارجی داشتند احیا کنند.
بر اساس گفته ی این مسئول، طی یک ماه گذشته هیچ زمان اینترنت در کشور به طور کامل قطع نشده بود اما ما مقداری محدودیت داشته ایم و آن هم به خاطر مسائل امنیتی بود که در همه کشورها وجود دارد. در این روزها بسیاری از محدودیتها برداشته شده است، غیر از دو برنامهای که از قبل هم اعلام شده بود. وقتی محدودیتها برطرف شود، خسارت های مردم توسط اپراتورها جبران می شود. حتی درباره ارائه دهندگان خدمات ماهواره ای نیز اعلام کرده ایم که از فعالیت شرکتی که قواعد جمهوری اسلامی و قواعد بین المللی را بپذیرد، استقبال مخواهیم کرد.
همچنین زارعپور گفته است: تصمیمگیری درباره ادامه فعالیت این دو پلتفرم در مراجعی گرفته میشود که وزارت ارتباطات یک عضو از آن تشکیلات است و ما نظرات کارشناسی خود را در آن جا اعلام میکنیم اما بگذارید این تصمیم توسط همان مجموعه متولی این موضوع اعلام شود که ادامه فعالیت این دو پلتفرم چگونه انجام می شود.
محمد مهدی اسماعیلی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی درباره برنامه این وزارتخانه برای معرفی یک پلتفرم قابل اعتماد داخلی گفت است: در اتفاقاتی که افتاد و تصمیماتی که از سوی مراجع امنیتی گرفته شد مهم ترین بحث این بود که ما در حوزه سرویسهای داخلی، پلتفرمها و شبکههای پیامرسان، باید چند مسئله را برای مردم کاملاً تامین کنیم؛ یکی تسهیل و سرویسها و خدماتی را که لازم است به آن ها ارائه دهیم و این که باید مردم حس اعتماد عمومی را داشته باشند که این نکته خیلی مهم است.
پس از اظهارات وزیر ارتباطات درباره جرم انگاری تولید و تجارت فیلترشکن این سخن واکنش هایی را در پی داشت، امیر سیاح، رئیس بهبود فضای کسب و کار عنوان کرد:«در جلسه ای که در وزارت ارتباطات داشتیم و در واقع جلسه شورای اقتصاد بود، با قاطعیت بیان کردم که خواسته ما بازگرداندن اینستاگرام است و اگر میخواهید مردم به پلتفرم دیگری کوچ کنند باید آن پلتفرم به قدری باکیفیت باشد که خود شان به حضور در آن تمایل داشته باشند. با زور و اجبار نمیتوان راهی پیش برد.»
واکنش سردار جلالی به مخالفان فیلترینگ اینستاگرام و واتساپ
سردار جلالی اظهار داشت: افرادی که برای اینستاگرام و واتساپ فرش قرمز پهن کردند مسئول ناامنی امروز هستند.
سردار غلامرضا جلالی در نشست خبری هفته پدافند غیرعامل اظهار داشت: شاهدیم که صداهای مختلف وحدت ملی را هدف گرفتهاند و تحولاتی از جنس فناوری موجب شده که اغتشاشگران از بستر اعتراضات مردمی فرصتی برای ایجاد التهاب و اغتشاش به دست آورند.
رئیس سازمان پدافند غیر عامل گفت: ما به موضوعاتی که به آسایش مردم کمک میکند میپردازیم از جمله رزمایش قطع برق و سایبری.
وی تاکید کرد: ایستادگی در برابر استکبار دلیل هجمهها و توطئههای مختلف دشمن علیه ایران می باشد. و امروز شاهد یک جبهه و جنگ ترکیبی علیه انقلاب اسلامی هستیم که با استفاده از فناوری، عکس و فیلم و در قالب یک جنگ ترکیبی از اعتراضات مردمی دنبال فرصتی برای ایجاد التهاب و اغتشاش می باشند تا میان اقوام مختلف ایران اختلاف ایجاد کند اما ملت ما که از اقوام مختلف تشکیل شده، قرنهاست که متحد در مقابل دشمن ایستادگی کرده است.
رئیس سازمان پدافند غیرعامل اضافه کرد: دشمن تلاش کرده در جنگی ترکیبی خطوط اعتراض اجتماعی را با براندازی ترکیب کند و تلاش کرده دوقطبیهای بسیاری از جمله در زمینه قومیتها ایجاد کند.
این مقام مسئول ادامه داد: پلتفرمهای خارجی تلاش کردند تا فضای افکار عمومی را به بیگانگان واگذار کنند و آن کسانی که برای تلگرام، واتساپ و اینستاگرام فرش قرمز پهن کردند امروز مسئول ناامنیهای اقتصادی و مسائل اجتماعی در کشور هستند.
جلالی خاطرنشان کرد: پلتفرمهای خارجپایه علیه امنیت ما کار میکنند و دیدهایم که از یک طرف تصاویر سردار سلیمانی را حذف میکند اما اجازه میدهد ویدیو آموزشی ساخت کوکتل مولوتوف در آن فضا منتشر شود.
رییس سازمان پدافند غیرعامل با یادآوری اینکه دشمن تلاش کرد که در کشور ما انشقاق قومی به وجود آورد، گفت: این راهبرد در گذشته شکست خورده است اما در شرایط فعلی در قالب گروهکهای تجزیهطلب سعی کردند این فضا را باز ایجاد کنند.
جلالی همچنین افزود: ما سنگینترین عملیات شناختی علیه کشور را در ماههای اخیر تجربه کردیم و حجم تبلیغات به کار گرفته شده علیه مردم ما در این مدت بیسابقه بود.
وی با بیان اینکه برابر همه آمارهای مقایسهای زنانمان در کشور نسبت به پیش از انقلاب وضعیت بهتری دارند، عنوان کرد: خوشبختانه ما توانستیم با حادثه اخیر به طور جدی مقابله کنیم و ملت ما پاسخ دندانشکنی به کسانی داد که دنبال اغتشاش و آشوب در کشور بودند. مردم راه خود را از آنان جدا کردند.
رییس سازمان پدافند غیرعامل کشور بیان کرد: چه کسی میتواند باور کند شخصی تحت عنوان حمایت از زن ایرانی، چادر از زن ایرانی در خیابان بکشد در حالی که مدعی است هدف ما حمایت از زنان است؟
جلالی اعلام کرد: در مدت اخیر شاهد ۱۲۰ حمله سنگین سایبری به زیرساختها بودیم که با آن مقابله کردیم. دشمن تلاش کرد در این زمینه تبلیغات زیادی داشته باشد که عمدتا دروغ بود. این حجم از تهدید سایبری تاکنون علیه کشوری انجام نشده است و با ۹۰ درصد آنها مقابله شد و ما با سامانههای بومی به مقابله با این حملات پرداخته ایم که از کیفیتهای خوبی بهره مند می باشند.
نقد و بررسی شبکه های اجتماعی
روزهاست که فعالان حوزه اقتصاد دیجیتال کشور نسبت به عواقب مخرب قطعی اینترنت و فیلترینگ اینستاگرام و شبکه های اجتماعی هشدار میدهند. آمار و ارقام منتشرشده از خساراتی که کسبوکارها طی این مدت دیدهاند، خیلی از آنها اقتصاد دیجیتال کشور را به نابودی می کشاند.
بر اساس آمار و به گفته ی فعالان اقتصادی، به دلیل فیلتر اینستاگرام و واتساپ ۴۰۰ هزار تا یک میلیون کسبوکار در خطر نابودی قرار دارند. بر اساس آمارها، از زمان شروع اعتراضات در ایران و ایجاد محدودیت در دسترسی به اینترنت، بازدید فروشگاههای اینستاگرامی نزدیک به ۹۷ درصد کاهش یافته است.
اگر چه گذراندن زمان در شبکه های اجتماعی مخصوصاً اینستاگرام شاید برای عده ای لذت بخش باشد اما از سویی در همین شبکه های اجتماعی مثل اینستاگرام و واتس اپ، ممکن است احساس خشم، افسردگی و انزوا به مخاطب دست بدهد. بشر یک موجود اجتماعی است و نیاز به ارتباط با دیگران دارد تا زندگی او ادامه پیدا کند و قدرت ارتباط با دیگران تاثیر زیادی برروی سلامت ذهن و شادی اش دارد.
اما باید مراقب بود که اثرات منفی آن روی ما تاثیر نگذارد. از این رو موافقان فیلترینگ اینستاگرام و شبکه های اجتماعی از اثرات منفی و روحی روانی این شبکه ها بر روی جوانان و نوجوانان بیم دارند که باید از سویی به آنها حق داد، زیرا مخصوصا در این شرایط ناآرامی ها و اغتشاشات متاسفانه دشمنان جمهوری اسلامی ایران درصد ضربه زدن به کشورمان از روش های مختلف در فضای مجازی بهره می برند تا جوانان را به نابودی بکشانند و ایران را نا آرام جلوه دهند.
و از سوی دیگر نیز برخی مخالفان فیلترینگ شبکه های اجتماعی به دلیل تعطیل شدن کسب و کارها در فضای مجازی و صنایعی که به دلیل محدودیت اینترنت ضربه دیده اند نگرانند. و عده ای نیز بر این باورند نباید مردم را برای استفاده از شبکه های اجتماعی محدود کرد و باید به آنها حق انتخاب داد.
اما موافقان این طرح می گویند که مردم باید به سمت شبکه های اجتماعی داخلی حرکت کنند و کسب و کارهایشان را در این بستر ایجاد کنند.
بر همین اساس اگر همه جوانب را در نظر بگیریم و اگر قرار است که ما در کشوردر فضای مجازی به پیشرفت کنیم و به خودکفایی برسیم، پس نیاز است که بستر و امکانات قوی را در شبکه های اجتماعی ایجاد کنیم تا افراد به سمت پلتفرم های داخلی کشیده شوند.