از صبر زینبی تا دستان پرستاران؛ پاسداری از جان و کرامت انسان

صفحه اقتصاد - نام‌گذاری روز پرستار در سالروز ولادت حضرت زینب کبری(س)، فرصتی برای تأمل در پیوند میان سیره زینبی و رسالت انسانی پرستاران است.

یکی از برجسته‌ترین ویژگی‌های حضرت زینب(س)، صبر آمیخته با آگاهی و استقامت بود. صبر او به معنای تسلیم شدن در برابر دشواری‌ها نبود؛ بلکه نیرویی برای حفظ مسئولیت، ایستادن در برابر بحران و عبور از لحظات طاقت‌فرسا به شمار می‌رفت. پرستاران نیز در زندگی حرفه‌ای خود، هر روز با جلوه‌هایی از همین دشواری‌ها مواجه‌اند؛ از اضطراب و رنج بیماران گرفته تا نگرانی خانواده‌ها، شیفت‌های طولانی و لحظاتی که تصمیم‌گیری دقیق و حفظ آرامش می‌تواند در سرنوشت یک انسان تأثیرگذار باشد.

مهرورزی و مراقبت از دیگران نیز از مهم‌ترین وجوه پیوند سیره حضرت زینب(س) با حرفه پرستاری است. در روایت‌های تاریخی واقعه کربلا، نقش آن حضرت در حمایت از بازماندگان، به‌ویژه زنان و کودکان، جایگاهی برجسته دارد. او در میانه مصیبت، مسئولیت مراقبت و همراهی با آسیب‌دیدگان را بر عهده گرفت؛ مسئولیتی که در آن، توجه به رنج دیگری بر آسایش شخصی مقدم می‌شود. پرستاران نیز با حضور در کنار بیماران، معنای عملی همدلی را به نمایش می‌گذارند؛ گاهی با مراقبتی تخصصی، گاهی با کلامی آرامش‌بخش و گاهی تنها با ماندن در کنار انسانی که از درد و نگرانی عبور می‌کند.

ویژگی دیگر حضرت زینب(س)، شجاعت و مسئولیت‌پذیری در شرایط بحرانی بود. او پس از واقعه کربلا، با روشنگری و سخن گفتن در برابر قدرت، اجازه نداد حقیقت در هیاهوی حوادث گم شود. این ویژگی، یادآور آن است که مسئولیت انسانی تنها به انجام وظیفه روزمره محدود نمی‌شود؛ گاهی دفاع از حقیقت، بیان رنج‌ها و مطالبه اصلاح نیز بخشی از آن است. پرستاری نیز صرفاً اجرای دستورهای درمانی نیست؛ پرستار متخصصی است که باید بتواند از ایمنی بیمار، کیفیت مراقبت و حقوق انسانی او پاسداری کند.

در کنار این ویژگی‌ها، بصیرت، وفاداری و کرامت‌مداری حضرت زینب(س) نیز می‌تواند راهنمایی برای فهم عمیق‌تر جایگاه پرستاری باشد. پرستار در ارتباط با بیمار، با انسانی روبه‌روست که فارغ از موقعیت اجتماعی، توان مالی، سن یا شرایط زندگی، شایسته احترام و مراقبت است. حفظ حریم خصوصی بیمار، رعایت شأن انسانی او و همراهی بدون قضاوت، از اصولی است که به این حرفه معنایی فراتر از یک شغل می‌بخشد.

با این همه، بزرگداشت حضرت زینب(س) و روز پرستار نباید تنها به برشمردن فضیلت‌های اخلاقی و ستایش فداکاری محدود شود. همان‌گونه که نمی‌توان صبر زینبی را به معنای پذیرش منفعلانه رنج دانست، نباید از پرستاران نیز انتظار داشت دشواری‌های حرفه‌ای و معیشتی خود را صرفاً با تکیه بر عشق و تعهد تحمل کنند.

پرستاری، علاوه بر وجدان انسانی و روحیه خدمت، به دانش تخصصی، نیروی انسانی کافی، امنیت شغلی، دستمزد متناسب و محیط کاری استاندارد نیاز دارد. پرستاری که با فرسودگی ناشی از فشار کار و نگرانی‌های معیشتی مواجه است، خود به حمایت نیاز دارد. پاسداشت مقام پرستار زمانی واقعی خواهد بود که جامعه و مسئولان، در کنار تقدیر از فداکاری او، برای بهبود شرایط زندگی و کارش نیز گام بردارند.

ولادت حضرت زینب کبری(س) به ما یادآوری می‌کند که صبر، بدون آگاهی؛ شجاعت، بدون مسئولیت؛ و مهرورزی، بدون عمل، معنای کاملی پیدا نمی‌کنند. پرستاران نیز با تلفیق دانش، تعهد، همدلی و مسئولیت‌پذیری، هر روز بخشی از این ارزش‌ها را در زندگی مردم جاری می‌سازند.

روز پرستار، روز تجلیل از کسانی است که در لحظه‌های آسیب‌پذیری انسان، همراه و پناه او می‌شوند؛ کسانی که گاه در سکوت راهروهای بیمارستان، بیش از آنکه دیده شوند، اثر می‌گذارند.

به احترام حضرت زینب کبری(س)، بانوی صبر و بصیرت، و به احترام پرستارانی که با دستان توانمند و قلب‌های مهربان خود از جان و کرامت انسان پاسداری می‌کنند، این روز را گرامی می‌داریم؛ با این باور که بزرگداشت پرستار، تنها در تبریک گفتن خلاصه نمی شود؛ در دیدن رنج‌های او، شنیدن مطالباتش و فراهم کردن شرایطی است که بتواند با آرامش و شایستگی، از سلامت دیگران مراقبت کند.