مالیات بر عایدی سرمایه چیست؟
صفحه اقتصاد - مالیات بر عایدی سرمایه که به مالیات ثروتمندان نیز شناخته میشود، نوعی از مالیات محسوب میشود که بر سود ناشی از انتقال اموال غیر مولد اعمال
صفحه اقتصاد - صفحه اقتصاد - مالیات بر عایدی سرمایه که به مالیات ثروتمندان نیز شناخته میشود، نوعی از مالیات محسوب میشود که بر سود ناشی از انتقال اموال غیر مولد اعمال میشود. درواقع در این نوع مالیات، افراد از سود ناشی از فروش سرمایه و مایملک خود مالیات پرداخت میکنند. برای درک بهتر این موضوع بهتر است مفهوم «عایدی سرمایه» را شرح دهیم.
عایدی سرمایه
تصور کنید که مسکنی را سال گذشته به قیمت 100 میلیون تومان خریداری کردهاید و حال قصد فروش آن را دارید. مشتری مسکن شما را به قیمت 120 میلیون تومان خریداری میکند. در این میان شما 20 میلیون تومان از فروش مسکن خود سود کردهاید. حالا باید برای این 20 میلیون تومان که عایدی مسکن است، مالیات پرداخت کنید.
مثال دوم ما برای سهام و اوراق بهادار است. تصور کنید که پنج سال قبل تعداد صدهزار سهم از یک شرکت را به قیمت 500 میلیون تومان خریداری کردهاید. این تعداد سهم در این پنج سال پس از افتوخیزهای فراوان حالا یک میلیارد و دویست میلیون تومان ارزش دارد، و شما پس از فروش این سهام 700 میلیون تومان سود کردهاید که این عایدی سرمایه سهام شما است. حالا باید برای این 700 میلیون تومان مالیات پرداخت کنید.
تفاوت مالیات بر عایدی سرمایه و مالیات بر ارزش افزوده
احتمالاً بسیاری از شما حالا به این فکر میکنید که پس مالیات بر عایدی سرمایه همان مالیات بر ارزش افزوده است. میتوان گفت تا حدودی این دو نوع مالیات بسیار به یکدیگر شباهت دارند، اما ماهیت آنها کاملاً متفاوت است؛ مالیات بر عایدی سرمایه ازجمله مالیاتهای مستقیم است، درحالیکه مالیات بر ارزش افزوده نوعی مالیات غیرمستقیم است.
مالیات بر ارزش افزوده، به سودی تعلق میگیرد که ناشی از کار انجامشده بر روی یک محصول است. درواقع مالیات بر ارزش افزوده دقیقاً به کالاها و خدماتی تعلق میگیرد که مولد هستند و یا در چرخه تولید قرار دارند.
اما مالیات بر عایدی سرمایه، به سود ناشی از فروش چیزهایی تعلق میگیرد که مولد نیستند و مالکان آن چیزی به ارزشهای آن نیفزودهاند.
مثلاً یک زمین که فرد «الف» به فرد «ب» میفروشد و «ب» نیز آن را به «ج» میفروشد. در این مبادله هیچچیزی به زمین افزوده نشده است.
بهطورکلی تمامی چیزهایی که در زنجیره تولید تا عرضه قرار نداشته و بدون تغییر توسط افراد خریدوفروش میشوند مشمول مالیات بر عایدی سرمایه هستند.
مالیات بر عایدی سرمایه
تاریخچه مالیات بر عایدی سرمایه
در سال 1913 ایالاتمتحده آمریکا برای اولین بار مالیات بر عایدی سرمایه را به اجرا گذاشت و تا حدود 50 سال بعد تنها کشوری بود که قانون مجزا و کاملی برای مالیات بر عایدی سرمایه داشت. در سال 1965 در انگلستان، پس از جهش قیمتی مسکن که ناشی از شرایط پس از جنگ جهانی دوم بود، مالیات بر عایدی سرمایه بهصورت رسمی تصویب و به اجرا گذاشته شد. پسازآن کشورهای مختلف، بهخصوص کشورهای صنعتی و ثروتمند قانون مالیات بر عایدی سرمایه را به اجرا درآوردند. از سال 2000 میلادی به اینسو تعداد کشورهایی که قانون مالیات بر عایدی سرمایه را به اجرا گذاشتند رو به فزونی گذاشت و امروز 171 کشور چنین مالیاتی را به اجرا درآوردهاند و یا بهنوعی مشابه آن را در قانون مالیاتهای مستقیم خود به اجرا درمیآورند و تنها 33 کشور هستند که قانونی برای مالیات بر عایدی سرمایه ندارند.
در ایران در دهه 60 خورشیدی برای اولین بار قانون مالیات بر عایدی سرمایه مطرح شد و حتی تا حدودی نیز به اجرا گذاشته شد، اما به دلیل خلأهای فراوان در اطلاعات اقتصادی مؤدیان و همچنین ایجاد فساد در دستگاه مالیاتی و دیگر دستگاههای درگیر در مالیات بر عایدی سرمایه، شبهی از آن به اجرا درآمد که درنهایت منجر به توقف آن و لغو کامل این قانون شد. در حال حاضر میتوان ادعا کرد که ایران تنها کشوری در جهان است که در آن بهراحتی میتوانید دلالی کرده و بابت سود ناشی از آن، یک ریال مالیات پرداخت نکنید!