صفحه اقتصاد بررسی کرد؛
تنگه هرمز در اقتصاد جهان چه جایگاهی دارد؟ | تحقق نفت ۱۵۰ دلاری در ۴۰ روز
با محدودیت تنگه هرمز کاهش عرضه نفت و کاهش ذخایر استراتژیک پس از ۴۰ روز، منجر به جهش قیمت نفت به ۱۵۰ دلار خواهد شد.
حسن حسنخانی کارشناس اقتصادی با اشاره به تحولات اخیر اقتصادی و امنیتی منطقه، ضمن قدردانی از نیروهای مسلح کشور گفت: در حال حاضر تولید و مصرف جهانی نفت روزانه حدود ۹۰ تا ۱۰۰ میلیون بشکه است و در شرایط عادی حدود ۲۱ میلیون بشکه نفت در روز از تنگه هرمز عبور میکند.
کاهش ۱۱ میلیون بشکهای عرضه نفت در بازار جهانی
این کارشناس اقتصادی با بیان اینکه تحولات اخیر باعث کاهش عرضه نفت شده است، تصریح کرد: به دلیل تسلط ایران بر تنگه هرمز، در حال حاضر حدود ۱۱ میلیون بشکه از این میزان عبور نفت کاهش پیدا کرده است. البته بخشی از صادرات از طریق خط لوله عربستان به بندر ینبع و همچنین خط لوله فجیره انجام میشود و ایران نیز بخشی از صادرات خود را ادامه میدهد.
حسنخانی افزود: با این حال کاهش حدود ۱۰ تا ۱۱ میلیون بشکهای عرضه نفت در بازار به معنای از دست رفتن نزدیک به ۱۰ درصد نفت فیزیکی جهان است و همین مسئله فشار قابل توجهی به اقتصاد جهانی وارد میکند.
وی با اشاره به میزان ذخایر راهبردی انرژی در جهان گفت: برآوردها نشان میدهد ذخایر استراتژیک نفت در جهان حدود یک میلیارد و ۲۰۰ میلیون بشکه است که اگر ذخایر سایر کشورها نیز در نظر گرفته شود این رقم به بیش از ۱.۶ میلیارد بشکه میرسد.
این کارشناس اقتصادی ادامه داد: در دنیا سه هاب مهم ذخیرهسازی نفت وجود دارد؛ هاب کوشینگ در آمریکا، هاب جورونگ در سنگاپور و هاب آمستردام-روتردام-آنتورپ در شمال اروپا که تمرکز آن بر تأمین نیازهای قاره اروپاست.
وی افزود: این ذخایر در مجموع میتواند نزدیک به ۱۲۰ روز مصرف جهانی را پوشش دهد، اما نهادهای بینالمللی انرژی تصمیم داشتند حدود ۴۰۰ میلیون بشکه از این ذخایر را آزاد کنند که در عمل تنها حدود ۱۷۵ میلیون بشکه آن آزاد شده است.
آستانه تحمل اقتصاد جهان برای اختلال در هرمز
حسنخانی در ادامه تحلیل خود گفت: برآورد من این است که اقتصاد جهانی حداکثر حدود ۴۰ روز میتواند کاهش عرضه ۱۱ میلیون بشکهای نفت را تحمل کند. اگر این کاهش عرضه را در ۴۰ روز ضرب کنیم به عددی حدود ۴۴۰ میلیون بشکه میرسیم و پس از آن احتمال جهش معنادار قیمت نفت حتی تا سطوح بالاتر از ۱۵۰ دلار وجود دارد.
اهمیت کیفیت نفت در بازار جهانی
این کارشناس اقتصادی در ادامه با اشاره به تفاوت انواع نفت در جهان اظهار کرد: نفت یک کالای کاملاً همگن نیست و کیفیتهای متفاوتی دارد. سبکترین نفت دنیا شاخص API حدود ۳۹ تا ۴۰ دارد، در حالی که نفت سنگین ونزوئلا با API حدود ۱۶ در بازار عرضه میشود.
وی افزود: نفت منطقه خاورمیانه و غرب آسیا که اکنون درگیر تنشهای منطقهای است عمدتاً دارای API بین ۳۳ تا ۳۶ است و بسیاری از پالایشگاهها به ویژه در شرق آسیا برای فرآیند پالایش خود به همین ترکیبهای خاص نفت نیاز دارند.
معادله پیچیده گاز در بازار جهانی/ افزایش ۷۰ تا ۱۰۰ درصدی قیمت در برخی کشورها
حسنخانی با اشاره به بازار جهانی گاز نیز گفت: در حوزه گاز با یک معادله ژئوپلیتیکی پیچیده مواجه هستیم. قطر یکی از قطبهای بزرگ تولید LNG در جهان است و بخش عمده صادرات آن نیز به کشورهای آسیایی انجام میشود.
وی افزود: اروپا پس از جنگ اوکراین خط لوله نورد استریم را از دست داده و وابستگی زیادی به LNG آمریکا پیدا کرده است، بنابراین هرگونه اختلال در عرضه گاز قطر میتواند باعث افزایش شدید قیمت گاز در بازار جهانی شود.
این کارشناس اقتصادی تصریح کرد: طی ۲۶ روز اخیر قیمت گاز در برخی بازارها حدود ۷۰ درصد افزایش یافته و حتی در برخی کشورها دو برابر شده است.
وی در ادامه گفت: آسیبی که به اروپا وارد میشود لزوماً از محل قطع گاز نیست، بلکه بیشتر از شوک قیمتی ناشی از محدودیت عرضه ایجاد میشود.
حسنخانی افزود: به همین دلیل شاهد تلاش برخی رهبران اروپایی از جمله امانوئل مکرون برای ایجاد حتی یک آتشبس کوتاهمدت هستیم تا بتوانند از شدت شوک قیمتی انرژی بکاهند.
بازسازی تأسیسات LNG زمانبر است
این کارشناس اقتصادی با اشاره به زیرساختهای گازی گفت: حتی اگر درگیریها پایان یابد، بازگشت سریع بازار به شرایط عادی ساده نخواهد بود. تجهیزات این صنعت بسیار پیچیده و گرانقیمت هستند و خاموش و روشن کردن مجدد آنها ممکن است به ماهها زمان نیاز داشته باشد.
تردید بازار درباره آینده قیمت نفت
حسنخانی در ادامه درباره آینده قیمت نفت گفت: اگر جنگ به طور پایدار پایان یابد، احتمال دارد از ذخایر جهانی نفت برای کاهش شوک عرضه استفاده شود و بازار به تدریج به وضعیت عادی بازگردد.
وی افزود: با این حال اگر تنشها ادامه پیدا کند یا حتی پس از پایان جنگ کنترل ایران بر تنگه هرمز همچنان به عنوان یک ابزار فشار باقی بماند، عرضه نفت دیگر مانند گذشته به سادگی انجام نخواهد شد.
حسنخانی با اشاره به سیاستهای پولی آمریکا اظهار کرد: فدرال رزرو در شرایط بسیار دشواری قرار گرفته است. نرخ بهره از حدود ۳.۵ درصد به نزدیک ۵ درصد افزایش یافته و اکنون سیاستگذاران میان کنترل تورم و جلوگیری از رکود اقتصادی با یک دوگانه جدی مواجه هستند.
وی افزود: بدهی دولت آمریکا اکنون به بیش از ۳۶ تریلیون دلار رسیده و افزایش نرخ بهره میتواند فشار بازپرداخت این بدهی عظیم را تشدید کند.
نقش گاز هلیوم در صنعت تراشه
این کارشناس اقتصادی در بخش دیگری از سخنان خود به زنجیره تأمین صنایع فناوری اشاره کرد و گفت: صنعت نیمههادی که حدود ۶۰۰ میلیارد دلار گردش مالی دارد به گازهایی مانند هلیوم، نئون و پالادیوم وابستگی بالایی دارد.
وی افزود: کره جنوبی به تنهایی حدود ۶۰ درصد تولید تراشههای جهان را در اختیار دارد و هرگونه اختلال در عرضه این مواد میتواند به توقف تولید تراشهها و تجهیزات الکترونیکی منجر شود.
حسنخانی ادامه داد: در صورت کاهش عرضه گاز هلیوم، تولید بسیاری از محصولات فناوری از جمله سرورها، تجهیزات هوش مصنوعی، لپتاپها، تلفنهای هوشمند و محصولات شرکتهایی مانند اپل، تسلا و انویدیا با مشکل مواجه خواهد شد.
وی گفت: علاوه بر کره جنوبی، کشورهایی مانند تایوان، سنگاپور و تایلند نیز از قطبهای مهم تولید محصولات الکترونیکی هستند که ممکن است تحت تأثیر این اختلال قرار بگیرند.
تأثیر بحران انرژی بر امنیت غذایی
این کارشناس اقتصادی همچنین با اشاره به پیامدهای غیرمستقیم بحران انرژی اظهار کرد: اختلال در عرضه برخی مواد مانند گوگرد و اوره که در تولید کودهای کشاورزی استفاده میشوند میتواند هزینه تولید مواد غذایی را افزایش دهد.
وی افزود: از آنجا که در نیمکره شمالی فصل کشت در حال آغاز است، آثار این اختلالات ممکن است طی شش ماه آینده در بازار جهانی غذا نمایان شود.
حسنخانی در پایان با اشاره به اقتصاد ایران گفت: یکی از نتایج مهم این تحولات برای سیاستگذاران اقتصادی کشور میتواند کاهش وابستگی اقتصاد ایران به درهم امارات باشد. لازم است سیاستهای ارزی کشور به سمت تأمین ارز مورد نیاز واردات از مسیرهای متنوعتر حرکت کند تا وابستگی به برخی هابهای مالی منطقه کاهش یابد.
این کارشناس اقتصادی همچنین درباره وضعیت بورس ایران پس از بازگشایی گفت: ممکن است در کوتاهمدت نوساناتی در بازارها ایجاد شود، اما با تدابیری که از سوی وزارت اقتصاد و سازمان بورس اتخاذ میشود، جای نگرانی جدی برای پایداری اقتصاد کشور وجود ندارد.
نظر شما