موضوع داستان فیلم عنکبوت مقدس چیست؟
ماجرای توهین فیلم عنکبوت مقدس به امام رضا(ع) چیست؟ + واکنشها
فیلمی که پوسترش عکس حرم و خیابون های منتهی به حرم رو شبیه تارهای تنیده شده عنکبوت تصویر کرده و زیرش نوشته عنکبوت مقدس
صفحه اقتصاد - فیلم سینمایی «عنکبوت مقدس» (Holy Spider) یک تریلر جنایی است به کارگردانی علی عباسی که براساس داستان واقعی یک قاتل زنجیرهای به نام سعید حنایی ساخته شده و امسال در بخش مسابقه جشنواره بینالمللی کن ۲۰۲۲ به نمایش درآمده است.
حنایی یک قاتل زنجیرهای شناختهشده در ایران بود که از تابستان سال ۷۹ تا تابستان سال ۸۰ به قتل ۱۶ زن دست زد. حنایی انگیزه خود را از قتل این زنان که همه آنها کارگر جنسی بودند پاک کردن جامعه از فساد و فحشا عنوان کرده بود. آخرین تلاش حنایی برای کشتن زنی به نام مژگان با شکست مواجه شد و این بار زن از چنگال قاتل عنکبوتی فرار کرد. مدتی بعد مژگان که خود در یکی از طرحهای ویژه پلیس دستگیر شده بود در بازجوییهایش به سو قصدی که تجربه کرده بود اشاره کرد و با روشنشدن مشخصات قاتل، حنایی اینبار به دام افتاد.
سعید حنایی و قتلهایی که مرتکب شد تا امروز سوژه آثار متعدد سینمایی بوده است. مستند «عنکبوت آمد» ساخته مازیار بهاری درباره این قاتل و همراه با مصاحبه با او، فیلم «عنکبوت» ساخته ابراهیم ایرجزاد و بازی محسن تنابنده در نقش سعید حنایی و حالا «عنکبوت مقدس» با حضور زهرا امیرابراهیمی ساخته علی عباسی.
اما فیلم عباسی از نگاه منتقدان چطور ارزیابی شده است؟ به نظر میرسد منتقدان انگلیسیزبان در مجموع نگاه مثبتی به این اثر سینمایی داشتهاند. گردآوری ۲۰ نقد در وبسایت راتن تومیتوز درباره این فیلم حاکی از رضایت ۹۰ درصدی منتقدان است و ۱۱ نقدی که در وبسایت متاکریتیک مورد بررسی قرار گرفته هم نشان میدهد ۹ منتقد درباره فیلم «عنکبوت مقدس» نقدهای مثبت و ۲ منتقد نقدهای میانه نوشتهاند. بررسی مجموعه این نقدها نمره متای ۷۵ از ۱۰۰ را برای فیلم به ثبت رسانده است.
نگاه منتقدان مجله فیلم اسکرین که سهم منتقدان اروپایی در آن پررنگ است اما به فیلم عباسی چندان مثبت نبوده است. این دسته از منتقدان با دادن نمره میانگین ۲ از ۴ به فیلم عباسی این اثر را کاملا متوسط ارزیابی کردهاند. این نمره در حالی به ثبت رسیده که از میان ۱۰ منتقد مجله اسکرین ۴ منتقد فیلم را مستحق ارزیابی بد (بدون ستاره) یا ضعیف (یک ستاره) دانستهاند. از سوی دیگر دو منتقد به فیلم ۴ ستاره دادهاند که نشان میدهد فیلم عباسی تا حدودی باعث تفاوت دیدگاههای جدی و بارز میان منتقدان مجله اسکرین شده است و آنها را به دو دسته در دو سوی طیف تقسیم کرده.
علی عباسی کارگردان ایرانی ۴۱ ساله مقیم دانمارک است که تا مقطع کارشناسی در ایران تحصیل و سپس به اروپا مهاجرت کرده است. او در سوئد معماری خواند و مدتی بعد وارد مدرسه ملی فیلم دانمارک شد. عباسی با فیلم «مرز» (Border) که برنده جایزه بخش نوعی نگاه جشنواره فیلم کن ۲۰۱۸ شد و به عنوان نماینده کشور سوئد در بخش بهترین فیلم خارجیزبان مراسم اسکار شرکت کرد، بیش از گذشته شهرت یافت. نام علی عباسی به عنوان یکی از کارگردانهای سریال در دست ساخت «آخرین بازمانده از ما» (The Last of Us) هم مطرح شده؛ سریالی که براساس یک بازی ویدیویی به همین نام توسط کریگ مازن و نیل دراکمن ساخته میشود و قرار است از شبکه HBO پخش شود.
اسکریندیلی - فیونوالا هالیگان
فیلم سینمایی «عنکبوت مقدس» تاری به شدت تاریک میتند. فیلم در شهر مشهد میگذرد (در اردن فیلمبرداری شده)، فیلمی تیره و تار که مسائل جنسی و مذهب را در رابطه با یک قاتل زنجیرهای روسپیها تحلیل میکند و در هم میآمیزد. مخاطبان درامهای جنایی سفت و سخت - برای مثال آنهایی که به فیلمی چون «زندانیان» (Prisoners) دنی ویلنوو علاقهمندند - خود را در تلهی این فیلم گرفتار خواهند یافت.
علی عباسی کارگردان متولد ایران و مقیم دانمارک به کلی رویه خود را نسبت به اثر دیگرش یعنی فیلم سینمایی «مرز» که توسط منتقدان تحسین شده بود تغییر داده است و نتیجه کار او به شکل غیرقابل انکاری درگیرکننده است.
تماشای فیلم دشوار است. قاتل «عنکبوت مقدس» که در واقعیت هم وجود داشته زنان خیابانی معتاد به مواد مخدر را با روسری خودشان خفه میکند و دوربین عباسی (با فیلمبرداری ندیم کارلسن) علاقهمند است که این اقدام او را نمایش دهد. در فیلم رمز و رازی درباره اینکه قاتل کیست وجود ندارد. گرچه ممکن است این پرسش مطرح شود که چرا تماشاگران چندینبار در معرض تماشای جنایتهای او قرار میگیرند که این پرسش هم در پایان فیلم پاسخ داده میشود.
این تمهید دراماتیک که یک خبرنگار زن جوان به مشهد اعزام شود تا از طریق او شاهد پیگیری پرونده باشیم در تمام طول فیلم از نظر منطقی و دراماتیک کارایی ندارد اما عباسی سعی دارد از طریق حضور او در تمام طول فیلم به وجود زنستیزی اشاره کند.
ورایتی - جسیکا کیانگ
گرچه نوعی رئالیسم کثیف و نخراشیده را میتوان به عنوان سبک اصلی فیلم معرفی کرد اما فیلمساز نمیتواند در برابر شیوههای تعدادی از فیلمهای نمایشیتر این ژانر مقاومت کند: نمایی از پایین که سعید را در حال پوزخندزدن نشان میدهد و او را برای لحظهای شیطانی جلوه میدهد. نگاهی سریع به او که جسد یکی از قربانیانیش را بو میکشد تا بر وجود عنصر جنسی در رفتار وسواسگونش تاکید کند. یک نمونه فروپاشی روانی، جایی که سعید تصور میکند یک فاحشه مرده در اتاق نشیمن دارد به او میخندد. این عناصر اغراقآمیز اندکی بر بازی عالی مهدی بجستانی (در نقش سعید) و همچنین بر تصویر متقاعدکنندهای که سعی شده از سعید ساخته شود سایه میافکند؛ تصویری از معمولیبودن او، بزدلی او و کوچکی او علیرغم پرطمطراقی جهادی که او مدعی آن است.
گاردین - پیتر بردشاو
عنکبوت مقدس فیلمی درباره یک قاتل سریالی و فرایندهای مرتبط با آن است که البته علیرغم استفاده از استعارههای بسیار آشنا، روندها و فرایندها را فراتر از حد معمول پیش میبرد؛ فراتر از محاکمه و دستگیری، صحنه ظلم خودپسندانه قاتل را به سلول، دادگاه و عرصه رسانه گسترش میدهد.
هنگام تماشای این درام به این اندیشیدم که آیا ممکن است علی عباسی - کارگردان و نویسنده که به خاطر طنز ترسناک سال ۲۰۱۸ به نام «مرز» شهرت دارد - از سبک هالی روبنهلد پیروی کند؟ مورخی که در کتابش درباره جک قصاب (Jack the Ripper) بر هویت زنان قربانی متمرکز شد و نشان داد آنها از آنچه بررسیهای مردانه مدعی بودند، بسیار موجودات پیچیدهتری بودهاند. خب، نه. برخلاف برخی تصاویر صمیمانه و نزدیک که وجود غمبار این زنان را نمایش میدهند و لحظهای واقعا تکاندهنده که پدر یکی از آنها از خیال زندگی هدرشدهی دخترش غرق در اشک میشود، فیلمنامه به سبک هالیوودی وفادار میماند؛ البته یک فیلمنامه هالیوودی بسیار موثر قاتلمحور.
واکنش ۷ مداح به توهین فیلم «عنکبوت مقدس» نسبت به ساحت امام رضا(ع)
در نمایی از فیلم «عنکبوت مقدس»، نام فیلم، روی تصویر مشهد با مرکزیت حرم مطهر امام رضا (ع) نمایش داده شده و حالا تیزر و پوستر رسمی آن هم با همین تصویر بیرون آمده است. این تصویر، حرم مطهر را در کانون تار عنکبوت نشان میدهد؛ اقدام توهینآمیزی که واکنش مداحان را در پی داشته است.
به گزارش همشهری آنلاین، فیلم «عنکبوت مقدس» که محصول مشترک کشورهای غربی دانمارک، آلمان، سوئد و فرانسه است با نمایش سیاهنمایی علیه ایران و با اهداف سیاسی وارد جشنواره کن شد و در بخش بهترین بازیگر زن نیز جایزهاش را به یکی از بازیگران ایرانی مهاجرت کرده اهدا کرد.
اما آنچه بیش از همه باعث ناراحتی شده است به نمایی از این فیلم باز میگردد که نام آن یعنی «عنکبوت مقدس» روی تصویر مشهد با مرکزیت حرم مطهر امام رضا (ع) نمایش داده شده و حالا همین نمای اهانت آمیز در تیزر رسمی این فیلم منتشر شده و به پوستر این فیلم در فضای مجازی نیز تبدیل شده است. مداحان اهل بیت(ع) در واکنش به این اتفاق و اهانت این فیلم به صورتی آشکار به ساحت مقدس حضرت رضا (ع) که عزیزترین داشته و باور مردم ایرانزمین و شیعیان جهان به شمار میرود، اعتراض خود را با انتشار متن و یادداشتهایی در فضای مجازی نشان دادند.
سیدمجید بنیفاطمه مداح اهل بیت(ع) با انتشار تصویری از خود در لباس خادمی امام رضا(ع) شعر زیر را نوشت:
باید غبار صحن تو را طوطیا کنند
«آنان که خاک را به نظر کیمیا کنند»
هوهوی باد نیست که پیچیده در رواق
خیل ملائکند رضا یا رضا کنند
بازار عاشقان تو از بس شلوغ شد
ما شاعرت شدیم که ما را سوا کنند
«هرگز نمیرد آنکه دلش» جَلد مشهد است
حتی اگر که بال و پرش را جدا کنند
هرکس به مشهد آمد و حاجت گرفت و رفت
او را به درد کرببلا مبتلا کنند
دردی عظیم و سخت که آن درد را فقط
با یک نگاه گوشه ی چشمت دوا کنند
از آن حریم قدسیات آقای مهربان
«آیا شود که گوشه چشمی به ما کنند؟»
محمدحسین پویانفر مداح اهل بیت(ع) در واکنش به این فیلم نوشت: «نوکری #امام_رضا شرف ماست»
با آل علی هرکه در اُفتاد ور اُفتاد
حسین طاهری فعالترین مداح در واکنش به این اقدام بود و ابتدا با هشتگ #جشنواره_یهودی نوشت: «شرایط برگزیده شدن در جشنواره کن: توهین به مقدسات اسلام و شیعیان، ترویج تفکر و اهداف بهائیت، یهود لجن پراکنی علیه جمهوری اسلامی و در آخر داشتن اخلاق، هنر و حرفه. با وجود سه گزینه اول، حتما ً انتخاب میشوید! گزینه چهارم رو قول نمیدهیم! #عنکبوت_مقدس #کن_سیاسی»
او سپس در توئیت دیگری با هشتگ #جشنواره_کن نوشت: «یکی برا مقدسات و مملکتش جونش و میده، یکی برا پول، مقدسات و مملکتش و میده!»
این مداح بازهم روشنگری کرد و دوباره نوشت: «سفارت فرانسه که مجانی، جایزه نمیده اول شرفت و میخره، بعد پولش و میده! اسمشم میذاره جایزه! دقیقاً مثل اینه که: از دست یه بچه یه الماس و بگیری… بعد به جاش بهش قاقالیلی بدی! از کدوم بیشتر خوشش میاد؟ #عروسکهایخیمهشببازی»
ابوذر بیوکافی در این خصوص با هشتگ #شمس_الشموس نوشت: «در شعاع نور خورشیده که رذالت و پستی بعضیا قابل مشاهدهست…»
امام رضا جان، ما قدردان شما نیستیم
امیر عباسی مداح اهل بیت(ع) در واکنش به این توهین درد دلی با امام رضا(ع) منتشر کرد و نوشت: «امام رضا جان ما قدردان شما نیستیم، اون کبوترای حرم قدردان شما هستن که شب و روز دورت میگردن #قربون_کبوترای_حرمت»
برای بردن جایزههای سینمایی چه چیزهایی لازم است؟
محسن عرب خالقی شاعر و مداح اهل بیت(ع) در فضای مجازی نوشت: «لوازم لازم برای بردن جوایز اسکار گلدن گلوب، کن، برلین و ١ـ سیاه نمایی مطلق اجتماعی ٢ـ بیفرهنگ و تمدن نشان دادن ایران ٣ـ فقر و فلاکت و خیانت مطلق ۴ـ مردانی متحجر، تندخو، بیرحم، بیمنطق ۵ـ زنانی مظلوم، محروم از تمام حقوق زندگی ۶ـ توهین به مقدسات(ویژه)
تبریک میگم شما برنده شدید #عنکبوت_مقدس»
با دهن سگ دریا نجس نمیشود
حمید علیمی مداح اهل بیت(ع) هم در توئیتر با هشتگ #عنکبوت_مقدس نوشت: «با دهن سگ دریا نجس نمیشود…»
سازمان سینمایی، فیلم «عنکبوت مقدس» و جشنواره کن را محکوم کرد
سازمان سینمایی، ضمن محکومیت اقدام جشنواره کن در نمایش «عنکبوت مقدس» و اهدای جایزه به آن، این فیلم را یک شبنامه سخیف سیاسی دانست که به اعتقادات و ارزشهای میلیونها مسلمان و جمعیت عظیم شیعیان جهان توهین کرده است.
سازمان سینمایی با صدور بیانیهای، ضمن محکوم کردن محتوای جعلی و دروغین و نفرتانگیز فیلم سینمایی «عنکبوت مقدس» و اعلام برائت خود و سینماگران از عوامل این اثر سیاه، اقدام جشنواره فیلم کن در تقدیر و تمجید این فیلم را مغرضانه و سیاسی خواند.
متن بیانیه این سازمان به شرح زیر است:
«بسمه تعالی
عرصه فرهنگی در جهان همواره محل پاسداشت ملتها و ارج نهادن به ارزشهای جامعه بشری بوده است، ارزشهایی که ریشه در اعتقادات و باورهای مردم و کشورها دارند و در این میان جشنوارههای بینالمللی سینمایی عموما با شعار توجه به هنر هفتم و انعکاس تولیدات فاخر کشورهای جهان رخ مینمایند، لیکن سالهاست که شاهد آن هستیم اصحاب زور و تزویر با رخنه در این رویدادها یا پایه گذاری جشنوارههایی که نقش ابزار جنگی آنها در مواجه با آحاد آزادیخواهان جامعه جهانی را دارند، در تلاشند که منویات سیاسی خود را بر عرصه هنر حقنه کنند و آنچه ماحصل آن شده است به اضمحلال رفتن ارزش هنری و وجه حرفهای این رویدادهاست.
این بار نیز در جشنواره فیلم کن که تحت سیطره و فرامین دولت فرانسه برگزار میشود شاهد آن بودیم که ساختهای نه تنها صرفا سیاسی بلکه شبنامه سخیف تصویری که ماحصل ذهن مشوش فردی ایرانیتبار و برآمده از زَر استکبار است و به اعتقادات و ارزشهای میلیونها مسلمان و جمعیت عظیم شیعیان جهان توهین کرده مورد توجه این جشنواره قرار گرفته است، این سیاهه تصویری با سوگیری اجتماعی، مذهبی و تحقیر باورهای آیینی ایرانی اسلامی درصدد است مسیری را رود که سلمان رشدیها در آیات شیطانی و آتش زنندگان قرآن کریم رفتهاند غافل از اینکه یُرِیدُونَ لِیُطْفِئُوا نُورَ اللَّهِ بِأَفْوَاهِهِمْ وَاللَّهُ مُتِمُّ نُورِهِ وَلَوْ کَرِهَ الْکَافِرُونَ.
در حالی فیلم موهوم «عنکبوت مقدس» با ارایه چهرهای مخدوش از جامعه ایرانی و با توهین آشکار به باورهای متعالی شیعیان در این جشنواره مورد تقدیر قرار گرفته که با انتخاب سیاسی این اثر ضعیف به عقیده بسیاری از منتقدان و کارشناسان بینالمللی جای سوال مهمی در کارنامه حرفهای این جشنواره بینالمللی به جای گذاشته است.
سازمان سینمایی، ضمن محکومیت این اقدام جشنواره مذکور، و اعلام برائت خود و سینماگران از عوامل این اثر سیاه تصویری بر این نکته تاکید میکند که فرانسه و جشنواره فیلم کن میبایست نسبت به احساسات جریحهدار شده میلیونها شیعه مسلمان در جهان پاسخگو باشند و این لکه ننگ ضد فرهنگی را از کارنامه حرفهای خود بزدایند.
در انتها مطئنیم که راه نورانی اسلام و جبهه حق در میان این آماج حملات فرهنگی بیش از پیش و متحدتر از قبل در سپهر فرهنگ و هنر خواهد درخشید.»
رضا منتظری خبرنگار ایرانی حاضر در جشنواره کن پیشتر درباره رونمایی از فیلم عنکبوت مقدس در این جشنواره گفته بود: در سانس رونمایی در گرند تئاتر لومیر فیلم را دیدم. نکتهای که عجیب بهنظر میآید متوجه این نکته است که شاهد بودیم که فیلمی سیاسی که اتفاقاً در آن از مولفههای هنر سینمای کمترین نشان را داشت در بخش اصلی جشنواره کن به نمایش درآمد و در کمال تعجب با تشویق فراوان و به قول معروف با جیغ و دست و هورا هم همراه شد.
این فعال رسانهای تصریح کرد: با دیدن این تصاویر و در قامت فعالی رسانهای بسیار تعجب کردم و با خود گفتم چگونه ممکن است جشنواره فیلم کن که بنا دارد رویدادی تام و تمام هنری باشد میزبان چنین فیلمی با ساختار فوقالعاده سطحی، دمدستی، با شعارهای گل درشت و تند علیه ایران و ایرانی باشد. فیلمی که تنها هدفش ارائه تصویری مخدوش و تخریبگر از جامعه ایران اسلامی را نشان میدهد. همه اینها بازتاب تلخی وصف ناشدنی است که این جشنواره را به خود مبتلا کرده است.
عنکبوت مقدس که در کشور اردن فیلمبرداری شده روایتگر داستان واقعی سعید حنایی یک قاتل زنجیرهای زنان در مشهد است که در سالهای ۱۳۷۹ و ۱۳۸۰ شمسی، ۱۶ زن را به قتل رساند و در نهایت در ۲۸ فروردین ۱۳۸۱ در مشهد اعدام شد.
خلاصه داستان
سعید، یک مرد خانواده، برای «پاکسازی» فاحشههای بداخلاق و فاسد خیابانی، عازم یک مأموریت معنوی به شهر مشهد میشود. پس از قتل چندین زن، او به دلیل عدم توجه عمومی به رسالت الهی خود به شدت مضطرب میشود.
بازیگران
- مهدی بجستانی در نقش سعید
- زهرا امیرابراهیمی در نقش رحیمی
- آرش آشتیانی در نقش شریفی
- فروزان جمشیدنژاد در نقش فاطمه
- آلیس رحیمی در نقش سمیه
- سینا پروانه در نقش رستمی
- سارا فضیلت در نقش زینب
- فیروز عاقلی در نقش حاجی
- نیما اکبرپور در نقش قاضی
- مصباح طالب در نقش علی
- ام. علی نظریان
- سیما سید
نظر یک منتقد
در مورد قتل های سریالی هست که یک فرد مذهبی ، در شهر مشهد انجام میده!
قربانی های این قاتل زنان خراب شهر مشهد هستند!
۱- بر فرض چنین واقعیتی وجود داشته و چنین قاتل و قتل هایی براساس واقعیت باشه؛
آیا اون فرد به معنای واقعی کلمه مذهبی و معتقد به اسلام بوده یا یک مریض روانی بوده که صرفا ظاهر مذهبی داشته؟! کجای اسلام مجوز قتل زنان روسپی رو داده؟!
۲- بر فرض چنین واقعیتی وجود داشته باشه ، در طول تاریخ چند درصد قاتلین مثل این شخص با ظواهر و دلایل مذهبی اقدام به قتل کردن؟! چرا باید یک سوژه نادر در طول تاریخ ازش فیلم ساخته بشه و تعمیم داده بشه به کل قشر مذهبی و تفکرات این قشر؟!
۳- چرا هیچوقت فیلمی که تصویری مدرن ، زیبا و با آرامش از ایران و مردمش نشون بده هیچ جایزه ای نمیگیره؟! چرا باید در همه فیلم هایی که جایزه میگیرن مردای ایرانی رو متجاوز و دارای انحرافات اخلاقی نشون بدن؟ ( یادآوری : اون پیرمرده در فیلم فروشنده اصغر فرهادی و پلیس آگاهی در همین فیلم عنکبوت مقدس)!
چطور میتونید فیلمی که پوسترش عکس حرم و خیابون های منتهی به حرم رو شبیه تارهای تنیده شده عنکبوت تصویر کرده و زیرش نوشته عنکبوت مقدس و خیلی واضح داره به اسلام و امام رضا و مقدس ترین عقاید ما توهین میکنه افتخار کرد ؟!
هیچ ایرانی مسلمونی نمیتونه به این بازیگر و جایزه ش افتخار کنه !
