گفتگو با نویسنده و مجری
پدرام کریمی: زندگی جای دیگریست!
پدرام کریمی، متولد 29 تیر 1355 در تهران، نویسنده، مجری و گوینده، فارغ التحصیل رشته ادبیات نمایشی در مقطع کارشناسی از دانشگاه هنر و معماری دانشگاه آزاد است. وی
صفحه اقتصاد - پدرام کریمی، متولد 29 تیر 1355 در تهران، نویسنده، مجری و گوینده، فارغ التحصیل رشته ادبیات نمایشی در مقطع کارشناسی از دانشگاه هنر و معماری دانشگاه آزاد است. وی مجری برنامه های صبح بخیر ایران، روز ششم، کتاب چهار، مسابقه چهار از هفت، شب های روشن، آفتاب مهربانی، ایرانی سلام، امروز هنوز تموم نشده می باشد و در سریال های دارا و ندار و بازگشت پرستو ها بازی کرده است. با پدرام کریمی که فیلمنامه سریال های دارا و ندار، معراجی ها، دادستان و فیلم های سینمایی زندگی جای دیگریست، کارگر ساده نیازمندیم، اتاقک گلی، آخرین روز سال و پای پیاده را نوشته است، در نیمه های بهار 1402 گفتگویی صمیمی داشته ایم که با هم می خوانیم.
گفتگو: عباسعلی اسکتی
*از نوشتن شروع کنیم، کجا احساس کردید می توانید نویسنده خوبی باشید؟
موضوع نوشتن من برمی گردد به سال دوم دانشگاه و رشته تئاتر که در آن سال ما باید تعیین گرایش می کردیم. در ذهن خودم بود که هر رشته ای را انتخاب کنم جز رشته "ادبیات نمایشی" چون می دانستم که بچه های ادبیاتی اصطلاحا بچه درسخوان های رشته های هنری به حساب می آیند و با اینکه من مطالعات قبل دانشگاه و… داشتم، با این حال برای من سخت بود. یک روز آمدم دانشگاه، دیدم و روی بُرد گروه نمایش، اسامی تعیین گرایش ها اعلام شده است و با تعجب دیدم اسم من در گروه ادبیات نمایشی قرار دارد. با عجله پیش مدیرگروه (که آن زمان استاد نصرا… قادری بودند) رفتم و ایشان گفتند نه، دقیقا درست است! گفتم، من رشته دیگری را انتخاب کرده بودم که در نهایت عنوان کردند، تشخیص من این است شما ادبیات نمایشی بخوانید! بالاخره به نوعی توفیق اجباری شد که من در این رشته تحصیل کنم. البته ممکن است ایشان بر اساس نمرات دروس دیگر و یا سابقه مطبوعاتی که داشتم، این تصمیم را گرفته بودند (تا الان فرصت نشده از این ایشان بپرسم). ناگفته نماند که همین موضوع، من را ترغیب کرد جدی تر مطالعه کنم و تئاتر ببینم تا اینکه همان سال ها یعنی حدود 77-76 به عنوان نویسنده وارد شبکه رادیوجوان شدم. البته آنجا هم رفتم برای صداپیشگی، ولی نیاز اصلی برای نویسندگی بود و مشغول کار نوشتن شدم. در زمینه های مختلف هم می نوشتم، متن مجری، آیتم های نمایشی کوتاه و بعدها برگرداندن نمایشنامه های شاخص صحنه ای به آثار رادیویی و…
*و به نظر خودتان نویسنده خوبی هستید؟
در مورد اینکه خودم را نویسنده خوبی می دانم یا نه، باید بگویم که خیلی نسبی است و شما در یک دوره سنی یا موقعیتی و شناختی ممکن است به آثاری از خودتان خیلی علاقه مند باشید و در دوره ای دیگر متنفر! به طور کلی در هنر و خاصه در نوشتن، هر چقدر جلوتر می روید، همواره کامل تر و شاید هم بهتر می شوید.
*سال گذشته در جشنواره فجر با فیلمنامه فیلم اتاقک گلی حضور داشتید. استقبال از این فیلم چطور بود؟
این فیلم به لطف خدا در یازده رشته کاندیدا شد و در نهایت چهار سیمرغ گرفت که مهمترین آن، دریافت سیمرغ منتخب هیئت داروان بود. من از زمان نوشتن فیلمنامه حدس می زدم اتفاق خوبی برای این فیلم می افتد، چون این فیلم بعد از 3 تا سریال و 5 تا تله فیلم، تجربه چهارم سینمایی من بود.
*از رادیو شروع کرده اید و بیشتر شما را با اجرا می شناسند. اجرا کجای زندگی شما قرار دارد؟
اجرا برای من یک اتفاق بود. هیچ وقت هدف گذاری برای اجرا نکرده بودم و الان هم برای من به عنوان شغل دوم محسوب می شود، ولی چون بیشتر از نوشتن به چشم می آید، مردم به این واسطه من را می شناسند. اگر خودم قرار باشد یکی را انتخاب کنم، قطعا به دلیل تاثیرگذاری و ماندگاری بلند مدت نویسندگی خواهد بود. در موضوع اجرا تنها بخشی که برای من خیلی جذاب است، ارتباط بی واسطه و نفس به نفس شدن با مردم است. به همین خاطر است که نود درصد برنامه هایی که اجرا کرده ام، به صورت زنده بوده است.
*آقای کریمی، خوش چهره بودن چقدر در بولد شدن یک شخصیت تاثیر دارد و شما خوش چهره هستید؟
برای اجرا و مجری شدن در تلویزیون، باید بسته کامل داشت که خوش چهره بودن هم در کنار صدای خوب و اطلاعات مناسب و خوش لباس بودن و دانستن زبان بدن و… یکی از همان شاخصه هاست. البته بخش زیادی از مجریان تمام این شاخصه ها را با هم ندارند و این، شکل ایده ال ماجراست که من می گویم. در ضمن کسانی هم بوده اند که هیچ کدام از این ویژگی ها را نداشته اند و مردم تا حدودی آنان را پذیرفته اند. به طور کلی، مردم و مخاطب وقتی یک مجری را می بینند، اول به ظاهر او نگاه می کنند و سپس صدای او را می شنوند و بعد گوش می کنند چه می گوید. یک مجری که همه ویژگی ها را داشته باشد، باید در چند ثانیه چشم و گوش و ذهن مخاطب را همراه خودش کند، در غیر این صورت توفیقی نخواهد داشت، مثل خیلی های دیگر که هستند و فقط هستند! نه دیده می شوند و نه شنیده!
*با توجه به چهره خوب و بیان شیوا، هیچ وقت نخواسته اید بازیگری را به شکل جدی دنبال کنید؟
من در ابتدای دانشگاه برای تامین مخارج، دو سریال بازی کردم (بازگشت پرستوها و راهی به سوی خانه)، ولی هیچ وقت الویت من بازیگری نبوده و نیست. یک بار آقای مسعود کیمیایی برای ورکشاپ به دانشکده ما آمدند و همه بچه ها از بازیگران فیلم های ایشان می پرسیدند. یک لحظه آقای کیمیایی که از تعداد بالای پرسش ها در زمینه ی بازیگری کلافه شده بودند، رو به بچه ها کردند و گفتند، یک چیزی به شما می گویم و همیشه یادتان بماند "این را بدانید که فکر همیشه پشت دوربین است و جلوی دوربین نیست!" این از آن جمله های طلایی بود که برای تحصیل در رشته ادبیات نمایشی، من را واقعا درگیر و ترغیب کرد. شاید مردم عادی متوجه این نکنه نباشند، اما اهالی هنر در حوزه های تئاتر و سینما و تلویزیون به خوبی می دانند که نویسنده، نقش اصلی و محوری یک اثر نمایشی است و بدون او، اثر نمایشی خلق نمی شود، مثل آهنگسازی در موسیقی که بدون آن اثر وجود نخواهد شد، اما مردم آهنگ را با خواننده می شناسند.
*خواب های کاراکترهایی که می نویسید را می بینید؟
من با کاراکترها بیشتر زندگی می کنم، یعنی اول باید خودم دوستشان داشته باشم و سرگذشتشان برای من اهمیت پیدا کند و بعد بنویسم و البته اگر اینطور بشود، احتمالا برای مخاطب هم زمان دیدن اثر این اتفاق می افتد. من بیشتر موقع خوابیدن و رانندگی و… به فکرشان هستم و زمانی که فیلمنامه ای می نویسم، دقیقا هر ثانیه که مجال پیدا می کنم، به شخصیت ها و روند فیلمنامه و داستانک ها فکر می کنم.
*اگر روزی فیلم زندگی تان را بنویسید، اسم آن را چه خواهید گذاشت؟
در مورد اسم فیلم باید ببینم تجاری است یا هنری و اصلا در چه ژانری است و کجا قرار است اکران شود. این بخشی از مواردی است که برای انتخاب اسم یک فیلم مهم است، اما اگر در مجموع و سریع بخواهم یک اسم بگویم، می تواند "به تنهایی" باشد.
*ازدواج برای هنرمندان سخت تر از مردم عادی است؟
با توجه به حواشی که همیشه با هنرمندان همراه است بله، ازدواج سخت است. البته شرایط کاری مثل بی زمانی و بی نظمی های معمول و… اثر دارد. واقعا پیدا کردن کسی که با تفاهم شما را همراهی کند، سخت است. از طرفی، خود ازدواج می تواند به زندگی نظم بدهد و آن را هدفمند کند، البته ازدواج درست و آگاهانه!
*همسر شما هم در حوزه هنر فعالیت کرده است. این به بهتر بودن رابطه کمک خواهد کرد؟
یکی از زمان هایی که آن درک و همراهی زن و مرد در زندگی اتفاق می افتد، همین است که همسر شما تا حدودی به کار و شرایط شما آشنا باشد. خوشبختانه همسر من چون پیش از این به عنوان گریمور در تلویزیون و سینما کار می کردند، این همراهی را با من داشتند و بیشتر مواقع کمک حال من هم بودند.
*اینکه همسر شما بعد از ازدواج از فعاليت هاي هنری به درخواست شما دست کشید، چقدر صحت دارد؟
این موضوع برمی گردد به برنامه دورهمی. آنجا حرفی نصفه و نیمه بیان شد و بعد فرصت تکمیل آن نشد و این شائبه به وجود آمد که همسر من به درخواست من دیگر سرکار نرفته اند، در صورتی که چنین چیزی صحت ندارد و اتفاقا من در کارهایی که به عنوان نویسنده حضور داشته ام، بارها خواسته ام ایشان به سر کار بیایند، اما خودشان قبول نکرده اند که دلیل اصلی هم آسیبی است که ایشان و خیلی از گریمورها به دلیل ایستادن در ساعت های طولانی دچار آن هستند. از طرفی، من معتقد به فعالیت اجتماعی بانوان هستم و نه خانه نشینی. چه کسی می تواند انکار کند نقش بانوان را در آموزش و پرورش و یا بهداشت و درمان و…؟ اما اینکه زنی مجبور به کار شود، به همان اندازه زشت و قبیح است که مجبور به خانه نشینی شود.
*دوست دارید فرزندتان "آیین" هم به سمت هنر کشیده شود و اگر بله با چه شغلی؟
دوست دارم آیین کاری که به آن علاقه دارد را انجام بدهد و هر کاری با علاقه و اشتیاق انجام بشود، بهترین خواهد شد و البته مطمئن هستم نسل پسر من شرایط خیلی راحت تر و بهتر و تخصصی تری را به نسبت ما طی خواهند کرد.
*برگزاری نمایشگاه کاریکاتور هم در کارنامه هنری شما دیده می شود. هنری هست که دوست دارید آن را تجربه کنید اما نمی توانید؟
ورود من به مطبوعات ابتدا با کاریکاتور و کارتون بود. روزنامه و هفته نامه و ماهنامه های مختلف سینمایی و غیرسینمایی و این ها برای تامین مخارج دانشگاه بود. در عرصه کاریکاتور سه نمایشگاه گروهی هم شرکت کردم و الان نیز هر از گاهی برای خودم اتود می زنم.
*و آن نمایشگاه کاریکاتور بیشتر یک کار حرفه ای بود یا یک تجربه از روی تفریح؟
اول با انگیزه تفریح بود، بعد تبدیل شد به کار حرفه ای، چون از کنار آن مجبور شدم هزینه های دانشگاه و رفت و آمدم را تامین کنم و نرم افزارهای طراحی و صفحه بندی را یاد گرفتم.
*و نوشتن که گفتید قصه اصلی زندگی شماست، به زودی شاهد کتاب تازه ای از شما خواهیم بود؟
بیشتر تمرکزم برای نوشتن فیلمنامه است، چون تاثیر و ماندگاری بیشتری نسبت به حوزه های دیگر دارد. درحال حاضر درگیر یک فیلمنامه سینمایی هستم به نام "پانزده کیلومتری اهواز" و یک سریال پلیسی امنیتی به نام "مُهر و موم" .
*یکی از نوشته هایتان را به مخاطبان مجله کولاک تقدیم می کنید؟
از فیلمِ زندگی جای دیگریست: "من خیلی ها رو از مرگ نجات دادم، خیلی هام زیر دستم مردن، فکر می کردم مرگ برام عادی شده، نگو مرگ دیگران برام عادی شده بود."
*چهار شخصیت عجیب که دوست دارید در یک برنامه مهمان برنامه شما باشند؟
علی حاتمی (چون در کودکی با دیدن آثار ایشان عاشق سینما شدم)، پدرو المادورا (کارگردان اسپانیایی)، بهرام بیضایی و عباس کیارستمی!
*اگر با خودتان ملاقات کنید، از خودتان خوشتان می آید؟ چه ویژگی هایی از پدرام کریمی را دوست دارید؟
به هر ترتیب من الان چیزی هستم که فکر می کنم باید باشم و بله، فکر کنم خوشم می آید و حوصله سربر نیستم. خشک و مغرور هم نیستم و اکثرا خوشحال و مهربان هستم. نقطه ضعف من گویا این است که زیاد انتقاد می کنم و زود طوفانی و عصبانی می شوم، ولی سریع هم به حالت عادی برمی گردم.
*باشکوه ترین لحظه زندگی تان تا امروز چه زمانی بوده است؟
باشکوه ترین اتفاق زندگی من، تولد پسرم "آیین" بوده است.
*فکر می کنید ده سال بعد کجا باشید؟
ما نمی توانیم بگوییم فردا کجا و در چه حالی هستیم، چه جوری ده سال بعد را پیش بینی کنیم؟! امیدوارم جای خوبی باشم!
*یک اتفاق ایده آل همین الان برای شما چه می تواند باشد؟
جایزه بهترین فیلمنامه جشنواره کن!
*تیتر این مصاحبه را چه بگذاریم؟
زندگی جای دیگریست!