نوروز در روستای طره نطنز چگونه می گذرد؟
در این مطلب از پایگاه خبری صفحه اقتصاد ، توضیحاتی درباره نوروز در روستای طره خواهیم داشت! با ما همراه باشید.سلام ، خوبید . امروز
صفحه اقتصاد - در این مطلب از پایگاه خبری صفحه اقتصاد ، توضیحاتی درباره نوروز در روستای طره خواهیم داشت! با ما همراه باشید.
همان طور که در بیشتر روستاها مرسوم است نوروز هم در طره خیلی زودتر از تقویم می آید . می پرسید چه طوری ؟ خوب صبر کنید الان می گویم .
آن چیزی که زودتر رخ می نماید شکوفه های زیبای درختان است البته بیشتر بادام که زودتر از بقیه درختان باز می شود .گلهای بهاری هم مانند بنفشه سر از خاک بر می آورند . کم کم چهره روستا و به خصوص باغ ها دگرگون می شود و هوا روبه گرم شدن اما نه آنقدر که اهالی کرسی ها ( وامروزه بخاری ها ) را جمع کنند . به لحاظ کوهستانی بودن منطقه ای که روستای طره در آن واقع شده هنوز تا برچیدن کرسی ها وقت باقیست . مردم هم و به خصوص بانوان روستا هم مثل همه جا شروع به خانه تکانی می کنند و به پیشواز بهار می روند .
روز اول سال نو اهالی به دیدار همدیگر می روند مانند همه جا اول بزرگترها ولی اولویت بعدی با خانواده های عزادار است . ( خانواده هایی که عزیزی را در سال گذشته از دست داده اند ) این رسم نه تنها در روستا بلکه در میان آن هایی که به شهر آمده اند هم ، اجرا می شود . در روستا معمولا دید و بازدید همان یکی دو روز اول خاتمه می یابد به خصوص در سال های اخیر که جمعیت روستا کاهش هم یافته است .
این بود نوروز در روستای طره !
ولی …
ولی …
ولی قدیم
خوب رسیدیم سر اصل قضیه !!
بیشتر رسم ها ی جالبی که در قدیم بود و امروز دیگر جزسایه ای ،آن هم در ذهن بزرگترها و یا در گفتارشان از آن رسوم نامی باقی نمانده است .
اولی :لا پاشنواَن بَ دیوار (خانه تکانی به سبک قدیم)
ای بابا تعجب نکنید ، معنیش می شود گل مالیدن به دیوار !
قدیم ها که بیشتر خانه ها هنوز کاهگلی بود اهل خانه برای تمیز کردن دیوارها مقداری خاک و آب و کاه را باهم مخلوط می کردند و آن را به دیوارهای خانه به خصوص بهترین اتاق که می خواستند مهمانها را در آن جا پذیرایی کنند می مالیدند و یا حتی به سقف می پاشیدند .
شستن و رفتن هم که جز جدایی ناپذیر خانه تکانی ایرانی است . گفتم رفتن یاد مطلبی افتادم قدیمی ها می گفتند نباید روز اول اسپند خانه را جارو کرد!، چرا ؟ به عقیده آنان اگر در روز اول اسپند خانه را جارو می کردند باعث می شد مورچه ها در خانه زیاد شوند !
دوم : پنجه و چار شنبه سوری
تقویم آن روزگار روستای طره برابر با 360 روز بود به قول خودشان رعیتی . یعنی پنج روز از سال خورشیدی را حساب نمی کردند و آن را جداگانه پنجه می نامیدند . ( شبیه تقویم زردشتی ) که آن هم ریشه در گذشته بسیار قدیم آنان داشت . بانوان خانه تمام تلاش خود را می کردند تا خانه تکانی راتا قبل از پنجه به پایان برسانند . در حقیقت پنجه به نوعی ابتدای نوروز محسوب می شد .
اما چارشنبه سوری ، نترسید نه از بمب خبری بود نه فشفشه نه سیگارت !
ساده ی ساده ، اصیل و سنتی .چند تا بته خار به قول طره ای ها هیمه که روشن می کردند و از رویش می پریدند . صدایش هم صدای شکستن کوزه ی آبی بود که بعد از یکسال استفاده پیاپی ،از خانه بیرون می انداختند و جایش را کوزه نو می گرفت . همین وبس ، نه ترسی و نه لرزی !
سوم : پنج شنبه پایانی سال
این یکی را همه ایرانی ها خوب می شناسند . بله ، رفتن به دیدار اهل قبور . احترام عزیزان سفر کرده به دیار حق . خوب اهالی روستای طره هم جزیی از ایرانیانند!
چهارم : تحویل سال
ساده و بی آلایش . از هفت سین تنها یک سین بود آن هم سبزه که تازه آن را هم معمولا دسته کوچکی ازگندم بود که از زمینی که در آن گندم کاشته بودند می آوردند . چند شاخه بید هم زینت بخش خانه بود و در نهایت چند تخم مرغ که با ریشه روناس رنگ شده بود تازه آن هم شاید .
دعا و ذکر و یاد خدا هم که ، جزء جداناشدنی تحویل سال بود .
پنجم : دید وبازدید
از همان روز اول دیدو بازدید ها شروع می شد . بیشتر مواقع دسته جمعی . یعنی اهالی با هم جمع می شدند به خصوص آنها که اهل یک خانواده یا طایفه بودند و به خانه دیگری می رفتند .
همه آن ها هم یک سخن بر زبان داشتند :
سلام ، عیدّون مُبا ِرک ، ایشالا سالیَ خوب داربیَ
(salâm,?iddun mobârek, ?išâlâ sâliya xub dâbiya )
فارسی : سلام ،عیدتان مبارک، إن شاء الله سال خوبی داشته باشید
بعد از روبوسی و حال و احوال ، همگی می نشستند و تا میزبان وسایل پذیرایی را( که معمولا خشکبار محصول خودش مثل بادام و دانه و برگه زرد آلو و… بود ) را می گذاشت می گفت :
بفرمای نیَ ، قابل بَ تارُف ناها (bafarmây niya, qâbel ba târof nâhâ )
فارسی : بفرمایید ، قابل به تعارف نیست ،
خورده و نخورده همگی از جا بر می خواستند و با وجود اصرار صاحب خانه ، در حالیکه در حال پوشیدن گیوه هایشان بودند می گفتند :
خِلّ ممنون ، دی یَن دون واجب بُ ( xelle mamnun , diyan dun vâĵeb bo)
فارسی : خیلی ممنون ، دیدننتان واجب بود
خانه را به ترک کرده و به خانه بعدی می رفتند .جالب اینکه صاحب خانه هم با آن ها همراه می شد . این جور بود که نهایت دید و بازدید نوروز شاید به دوروز هم نمی رسید . و معمولا از روز سوم به بعد همه به سر کارشان ( زراعت ) می رفتند .
ششم : طناف هُچاشتن ( tanâf hočaâštan)
طناب نشستن همان تاپ بازی خودمان است ولی با دنگ و فنگ زیاد !
این یکی از آن رسم های جالب بود که هنوز هم خاطره ی خوبش در دل و ذهن اهالی باقی مانده است و بزرگترها با آب و تاب زیاد آن را برای جوانان تعریف می کنند .
… در روز سوم فروردین مادر داماد ، یک طناب ضخیم را روی یک سینی می گذاشت و روی آن دستمال می انداخت و همراه با آن پول و نقل هم می گذاشت و بعد از آن که تعدادی از اقوام را خبر می کرد به خانه عروس می رفتند و هلهله کنان او را به جایی می بردند که به " شوگا " معروف است .
تصورش را بکن دخترانی جوان با آن لباس محلی پر چین روی یک تاپ نشسته اند و تاپ می خورند و عده ای هم این طرف و آن طرف به آنان نگاه می کنند . چه شود!!!
هفتم : سیزده به در و بازی های محلی
سیزده به در یا به قول امروزی ها روز طبیعت!! برای اهالی روستای طره رفتن به باغ هایشان بود . حالا در این میان سبزه گره زدن و آب و… سرجای خودش !
ولی در عید نوروز و به خصوص سیزده به در بازی هایی هم انجام می شد ، بازی های محلی: مثل الک دولک یا به قول طره ای ها لاکچو (lâ ka ču) و یا شال پرونه ( šâl parune) یا همان دست رشته خودمان .
لاکچو یا الک دولک بازی بود که دو گروه داشت و دو قطعه چوب یک بزرگتر و یکی کوچکتر . چوب کوچکتر را روی دو سنگ کوچک می گذاشتند و به چوب بزرگ زیر آن می زدند و آن را پرتاب می کردند و اعضای گروه دوم باید سعی می کرد آن چوب کوچک پرتاب شده را بگیرد . یک چیزی شبیه به ورزش کریکت با این تفاوت که به جای توپ چوب استفاده می شد !
بازی ای بود که مردان روستا حسابی با آن به تفریح می پرداختند . حالا دراین بین بانوان هم گاهی …
بازی دوم که معروف بود به شال پرونه ، زن ومرد نداشت . همه بازی می کردند حتی باهم ( چه شود !) همه ی ان ها که بازی می کردند دایره ای را تشکیل می دادند و دو حاکم در مرکز دایره می نشستند .
خوب چه طور بود ، به نظرتان جالب بود ؟ خودمانیم قدیمی ها هم با حال بودند نه ؟!
این هم از نوروز در روستای طره ، چه جدید چه قدیم . جدیدش را که همه می دانند چون یک جوری شبیه دیگر نقاط کشور است چه کنیم عصر ارتباطات و آی تی حسابی همه را شبیه هم کرده است !
ولی به نظر من آن چه مهم است رسوم قدیمی نوروز بود . رسومی که در عین سادگی نشانه فرهنگ و عقاید یک قوم بود . رسومی که حتی دیگر نامی از آنها نیست چه رسد به انجامشان . این مشکل فقط مربوط به روستای طره نیست همه جا دچار این گرفتاری هستند . نمی دانم چرا فکر می کنیم پیشرفت یعنی فراموشی همه گذشته و حتی مسخره کردن …
قصد فلسفه بافتن ندارم ، حوصله تان سر می رود !خلاصه آخرش بگویم از اینکه تا این جا را صبوری کردید و این نوشته را خواندید ممنونم . امیدوارم در پناه خدا شادمان و سلامت باشید .