همه چیز از برند ویتانا و خالق بیسکویت مادر
رضا تهرانچی نام خود را با برند «ویتانا» و «بیسکوئیت مادر» در ضمیر ایرانیان ماندگار کرد. لوح و نشان امینالضرب یک عمر فعالیت کسب کرد.
صفحه اقتصاد - بیسکویت مادر قدیمیترین بیسکویت تولیدشده در ایران است که از سال ۱۳۳۷ توسط شرکت ویتانا تولید میشود. بر روی بستههای این بیسکویت تصویر یک مادر به همراه نوزاد خود دیده میشود. شعار این بیسکویت برای سالها این بود:
مهر مادر ، شیر مادر ، بیسکویت مادر
بنابر تبلیغات کارخانه در سالهای نخستین تولید «بیسکویت مادر یک مکمل کامل غذایی بود که پیشنهاد میشد همهٔ افراد مصرف کنند. حتی بسیاری پزشکان کودک به مادران توصیه میکردند از شش ماهگی به همراه شیر به نوزادان خود بیسکویت مادر بدهند».
تأسیس کارخانه
کارخانه ویتانا در سال ۱۳۳۵ توسط برادران تهرانچی در خیابان امیریه در تهران راهاندازی شد. برادران تهرانچی از آلمان و انگلیس دستگاههای بیسکویتسازی وارد کردند و تولید مستمر بیسکویت را در کارخانهٔ این شرکت آغاز نمودند. این شرکت در ابتدا، یعنی حدود سالهای ۱۳۳۳ به صورت کارگاه کوچکی بود که بعدها بزرگتر شد، به مکان فعلیاش انتقال یافت. بر اساس اسناد و مدارک سازمان ثبت شرکتها، ویتانا اولین تولیدکنندهٔ بیسکویت و نان صنعتی در ایران است. آنها یک جمله معروف داشتند: «بیسکویت مادر باید به راحتی با دندان شکسته شود و با آب دهان نرم شود.» ویتانا از سال ۱۳۸۷ با مالکیت بخش خصوصی به کار خود ادامه میدهد.
پس از انقلاب ویتانا به شرکت سهامی البرز از زیر مجموعههای بنیاد پانزده خرداد واگذار شد.
مکمل غذای کودک
بیسکویت مادر به دلیل داشتن ترکیب و مواد اولیه ای مثل جوانۀ گندم، عصارۀ مالت، شیر و تخممرغ، پروتئینهای لازم و ویتامینهای محلول در چربی مثل K-E-D-A میانوعدهای مناسب برای کودکان بهشمار میآید. بنابراین از شش ماهگی امکان خوردن بیسکویت مادر وجود دارد، زیرا مراحل پخت کامل بیسکویت مادر باعث میشود تا بیسکویت به راحتی قابل هضم باشد. همچنین به دلیل افزودن مقدار مشخصی املاح ضروری مثل کلسیم، احتمال نفخ و ترش کردن معدۀ کودک کم است.
رضا تهرانچی و ایده تولید بیسکوئیت های «مادر» و «ویتانا» در ایران
خدمتی که «رضا تهرانچی» به همه کودکان ایرانی از دهه ۳۰ تاکنون کرده، غیرقابل انکار است. تهرانچی نام خود را با برند «ویتانا» و «بیسکوئیت مادر» در ضمیر ایرانیان ماندگار کرد.
این کارآفرین بنام در سال ۱۳۰۲ در کاشان دیده به جهان گشود، تحصیلات ابتدایی را در مشهد گذراند و برای سپری کردن مقطع متوسطه، راهی دارالفنون شد.
شم کارآفرینی و استقلال از همین دوران در نهاد رضای جوان پدیدار شد و او در محله امیریه، کلاس آموزش ماشیننویسی تاسیس کرد.
در سال ۱۳۲۰ بعد از اخذ دیپلم دبیرستان در رشته دندانپزشکی دانشگاه تهران پذیرفته شد و در سال ۱۳۲۷ پس از دریافت دکترای دندانپزشکی، مطب خود را در چهارراه مختاری دایر کرد.
تهرانچی به واسطه تاثیری که از دکتر هاوزر آمریکایی، نویسنده کتاب روشهای مختلف تغذیه و طول عمر گرفته بود، به حوزه تغذیه علاقمند شد و قابلیتهای خود را در این حوزه محک زد و تولید نوعی بیسکوئیت را طبق فرمول دکتر هاوزر آغاز کرد.
نقطه آغاز فعالیت او، تولید بیسکوئیتهایی از ملاس و جوانه گندم بود که در قنادیهای مختلف امیریه و بهارستان به فروش میرسید.
تهرانچی با وامی به مبلغ ۳۰ هزار تومان زمینی در جاده کرج خریداری کرد تا در سال ۱۳۳۲ کارخانهای برای تولید انواع بیسکوئیت بنا کند.
بدین ترتیب محصولاتی چون بیسکوئیت مادر، بیسکوئیت پتیبور و نان سوخاری ویتانا به عنوان تولیداتی مکانیزه، راهی بازار شدند.
فرمول بیسکوئیت مادر به مرور زمان شکل گرفت اما هیچ کارخانهای نمیتوانست مانند آن را تولید کند. جالب اینکه برای این بیسکوئیت شعار «مهر مادر، شیر مادر، بیسکوئیت مادر» برگزیده شد و گفته میشود که بیسکوئیت مادر یک مکمل کامل غذایی بود که پیشنهاد میشد همهٔ افراد مصرف کنند. حتی بسیاری پزشکان کودک به مادران توصیه میکردند از شش ماهگی به همراه شیر به نوزادان خود بیسکویت مادر بدهند.
کارخانه ویتانا اولین کارخانهای بود که روی بیسـکوئیتهایش تاریخ مصرف میگذاشت و تهرانچی بود که موسسه استاندارد را قانع کرد تا درج تاریخ مصرف روی بستههای بیسکوئیت در شمار ضوابط استاندارد محصولات غذایی قرار گیرد.
کارخانجات ویتانا، بعد از انقلاب به بنیاد پانزده خرداد داده شد اما در سال ۱۳۸۷ به بخش خصوصی واگذار شد.
رضا تهرانچی در پنجمین دوره جشنواره کارآفرینی امینالضرب اتاق بازرگانی تهران که در اسفند ۱۳۹۹ برگزار شد، لوح و نشان امینالضرب را به پاسداشت یک عمر فعالیت کسب کرد. او روز شنبه ششم فرودین 1401 درگذشت.
