نرخ دیه چشم و بینایی چه میزان است ؟
دیه مالی است که به سبب جنایت بر نفس یا عضو، به مجنی علیه یا ولی یا اولیای دم او داده میشود، برای جنایت عمدی قصاص ندارد دیه مقرر شده است.
صفحه اقتصاد - دیه چشم در قانون مجازات اسلامی
ماده 587 قانون مجازات اسلامی بیان میدارد:« در آوردن و یا از بین بردن دو چشم بینا دیه کامل و هر یک از آن ها نصف دیه دارد. چشم هایی که بینایی دارند در این حکم یکسانند هر چند میزان بینایی آن ها متفاوت باشد یا از جهات دیگر مانند شب کوری و منحرف بودن با هم فرق داشته باشند.تبصره - هر گاه لکه دائمی موجود در چشم مانع بینایی قسمتی از چشم گردد در صورتی که تعیین مقدار آن ممکن باشد به همان نسبت از دیه کسر و در غیر این صورت ارش پرداخت می شود.»
دیه سال 1400 در ماههای عادی 430 میلیون تومان اعلام شد. دیه سال 1400 در ماه های حرام 540 میلیون تومان است.ماه های حرام شامل رجب ، ذی القعده ، ذی الحجه و محرم استپس بر این اساس دیه یک مرد مسلمان برای ماههای غیر حرام در سال 1400، 430 میلیون تومان است. بر این اساس، در ماههای حرام 220 میلیون تومان به این مبلغ اضافه میشود که نرخ دیه در ماه حرام 540 میلیون تومان است.
همچنین طبق ماده 588 قانون مجازات اسلامی
« در آوردن و یا از بین بردن چشم بینای کسی که فقط یک چشم بینا دارد و چشم دیگرش نابینای مادرزادی و یا به علل غیر جنایی از بین رفته باشد موجب دیه کامل است لکن اگر چشم دیگرش را در اثر قصاص یا جنایتی که استحقاق دیه آن را داشته است از دست داده باشد دیه چشم بینا نصف دیه کامل می باشد.»ماده 589 قانون مجازات اسلامی: « دیه در آوردن و یا از بین بردن هر چشمی که بینایی ندارد یک ششم دیه کامل است.»
دیه پلک در قانون مجازات اسلامی
- دیه مجموع چهار پلک دو چشم ، دیه کامل و دیه هر یک از پلک های بالا ، یک ششم دیه کامل و دیه هر یک از پلک های پایین ، یک چهارم دیه کامل است .
- شکافتن هر یک از پلک های بالا ، موجب یک ششم دیه و شکافتن هر یک از پلک های پایین ، موجب یک چهارم دیه است .
- هر گاه کسی چشم و پلک را یک جا از بین ببرد ، هر یک دیه جدا گانه دارد .
طبق ماده 590 مجازات اسلامی :« دیه مجموع چهار پلک دو چشم دیه کامل دیه هر یک از پلک های بالا ، یک ششم دیه کامل و دیه هر یک از پلک های پایین یک چهارم دیه کامل است.»
تبصره - هر گاه کسی چشم و پلک را یک جا از بین ببرد، هر یک دیه جداگانه دارد.
همچنین ماده 591 قانون مجازات اسلامی بیان میدارد:« شکافتن هر یک از پلک های بالا موجب یک ششم دیه و شکافتن هر یک از پلک های پایین موجب یک چهارم دیه است.»
دیه بینایی در قانون مجازات اسلامی
ماده ۶۸۹ قانون مجازات اسلامی
«از بین بردن بینایی هر دو چشم دیه کامل و از بین بردن بینایی یک چشم نصف دیه کامل دارد.»
تبصره- چشمهایی که بینایی دارند در حکم مذکور یکسان هستند هرچند میزان بینایی آنها متفاوت باشد یا از جهات دیگر مانند شب کوری و منحرف بودن با هم تفاوت داشته باشند.
ماده ۶۹۰ قانون مجازات اسلامی
«کاهش بینایی، درصورتی که مقدار آن قابل تشخیص باشد به همان نسبت دیه دارد و چنانچه قابل تشخیص نباشد، موجب ارش است.»
دیه از بین بردن بینایی کسی که فقط یک چشم بینا دارد.
طبق ماده 691 قانون مجازات اسلامی
« از بین بردن بینایی چشم کسی که فقط یک چشم بینا دارد و چشم دیگرش نابینای مادر زادی بوده و یا در اثر علل غیر جنایی از بین رفته باشد موجب دیه کامل است لکن اگر چشم دیگرش را در اثر قصاص یا جنایتی که استحقاق دیه آن را داشته است از دست داده باشد دیه چشم بینا نصف دیه کامل می باشد.»
طبق این ماده دیه یک چشم بینا در دو حالت در نظر گرفته می شود :
- اگر علت نابینایی چشم دیگر ، نابینایی مادرزادی بوده و یا در اثر دلیلی غیر جنایی از بین رفته باشد : دیه چشم بینا ، دیه کامل یعنی 270 میلیون تومان است.
- اما اگر چشم دیگر به علت قصاص یا جنایتی که استحقاق دیه آن را داشته از دست رفته باشد : دیه چشم بینا ، نصف دیه کامل یعنی 135 میلیون تومان خواهد بود.
دیه کاهش بینایی
گاهی عملی باعث کاهش بینایی می شود و موجب می شود لکه دائمی ای در چشم به وجود بیاید که مانع بینایی قسمتی از چشم شود .
دیه کاهش بینایی به دو صورت تعیین می شود :
- در صورتی که تعیین میزان مقداری از چشم که نابینا شده است ممکن باشد ، به همان نسبت دیه دارد.
- در صورتی که تعیین میزان مقداری از چشم که بینایی خود را از دست داده است ممکن نباشد ، ارش در نظر گرفته خواهد شد .ارش مبلغی است که قاضی با توجه به نظر کارشناس درباره میزان ورود صدمه مشخص می کند.
از بین رفتن بینایی به دلیل از حدقه در آوردن چشم
در ماده 692 قانون مجازات اسلامی تصریح شده
« از بین بردن یا بیرون آمدن چشم از حدقه فقط یک دیه دارد و از بین رفتن بینایی دیه دیگری ندارد لکن اگر در اثر صدمه دیگری مانند شکستن سر، بینایی نیز از بین برود یا نقصان یابد هر کدام حسب مورد دیه یا ارش جداگانه دارد.»نکته مهمی که در دیه چشم باید به آن توجه کرد این است که اگر از بین رفتن بینایی بخاطر از حدقه در آوردن چشم باشد، تنها دیه بیرون آوردن چشم برای آن خواهد بود.ولی اگر دیه نابینایی بخاطر صدمه ی دیگری مثل ضربه زدن به سر باشد که باعث شود بینایی نیز از بین برود یا کاهش یابد ، برای هر کدام از این اعمال ( ضربه زدن به سر و نابینایی یا کاهش بینایی ) به طور جداگانه دیه محاسبه خواهد شد .
دیه اعضا چیست ؟
تعریف دیه از نظر شرعی میزان مالی است که برای جنایتهای عمدی، غیر عمدی بر نفس و یا میزان آسیبی که به اعضای بدن وارد میشود، معین شده است.
از آن جایی که عموما در تصادفات و حوادث، آسیب وارد شده غیر عمد و است، دیه آن طبق حدود مجازاتهای اسلامی پرداخت میگردد.
ارش چیست ؟
به آن بخش از خسارت وارد شده به اعضای بدن که میزان آن در قانون شرع تعیین نشده باشد ارش گفته میشود.
ارش بر اساس موارد زیر تعیین میشود:
- نوع و کیفیت آسیب واردشده بر فرد
- با در نظر گرفتن دیه
تغلیظ دیه چیست ؟
اگر حادثه در ماههای حرام (محرم، رجب، ذیالقعده و ذیالحجه) رخ دهد (جنایت عمدی باشد یا غیرعمدی) به اندازه یک سوم دیه نفس به آن افزوده میشود.در حکم تغلیظ دیه فرقی میان فرد بالغ و غیربالغ، زن یا مرد، مسلمان و غیرمسلمان نیست.
موارد استفاده تغلیظ دیه
- سقط جنین نیز پس از پیدایش روح، شامل حکم تغلیظ است.
- تغلیظ دیه، در مواردی که قیم یا بیتالمال پرداختکننده دیه باشد نیز جاری است.
- در قتل عمدی که بهعلت عدم امکان قصاص یا عدم جواز آن دیه پرداخت میشود نیز این حکم جاری است.
- تغلیظ دیه مخصوص قتل نفس است و در جراحتهای وارد شده به اعضا مورد استفاده قرار نمیگیرد.
- مبنای محاسبه دیه حراجت، میزان دیه در ماه غیرحرام است.
مهلت پرداخت دیه در قانون چقدر است ؟
دیه جراحت به سر و صورت
نوع و شرح انواع دیه و ارش جراحت های وارد شده به سر و صورت در ذیل آمده است.
- حارصه: خراش پوست بدون اینکه خون جاری شود. (یک صدم دیه کامل)
- دامیه: جراحت سطحی که باعث بریدگی گوشت شود و همراه خون کم یا زیاد باشد. (دو صدم دیه کامل)
- متلاحمه: جراحتی که موجب بریدگی عمیق گوشت شود ولی به پوست نازک روی استخوان نرسد. (سه صدم دیه کامل)
- سمحاق: جراحتی که به پوست نازک روی استخوان برسد. (چهار صدم دیه کامل)
- موضحه: جراحتی که پوست نازک روی استخوان را کنار بزند و استخوان نمایان شود. (پنج صدم دیه کامل)
- هاشمه: جنایتی که موجب شکستگی استخوان شود گرچه جراحتی را ایجاد نکند. (ده صدم دیه کامل)
- مُنَقَّله: جنایتی که درمان آن جز با جابه جا کردن استخوان میسر نباشد. (پانزده صدم دیه کامل)
- مأمومه: جراحتی که به کیسه مغز برسد. (یک سوم دیه کامل)
- دامغه: صدمه یا جراحتی که کیسه مغز را پاره کند، که علاوه بر دیه شکستگی سر، موجب ارش پاره شدن کیسه مغز نیز می باشد.
دیه و ارش جراحت های وارد شده به بدن
نوع و انواع دیه و ارش جراحت های وارد شده به بدن به شرح ذیل است.جراحتهای وارد شده به بدن به اندازه نصف جراحات وارد شده به سر و صورت دیه تعلق میگیرد؛ مقدار دیات جراحات بدن به شرح زیر است.
- حارصه: خراش پوست بدون اینکه خون جاری شود. (0.5 صدم دیه کامل)
- دامیه: جراحت سطحی که باعث بریدگی گوشت شود و همراه خون کم یا زیاد باشد. (یک صدم دیه کامل)
- متلاحمه: جراحتی که موجب بریدگی عمیق گوشت شود ولی به پوست نازک روی استخوان نرسد. (1.5 صدم دیه کامل)
- سمحاق: جراحتی که به پوست نازک روی استخوان برسد. دو صدم دیه کامل.