نرخ سود بین‌بانکی ۲۴ درصد شد؛ سود بانکی بالا می‌رود؟

صفحه اقتصاد - بازار پول ایران وارد دوره‌ای از ثبات نرخ سود شده است؛ ثباتی که در بالاترین سطح دالان سیاستی بانک مرکزی شکل گرفته است. بر اساس آمار منتشرشده، نرخ سود بین‌بانکی از چهارم شهریور تا شانزدهم مهر ۱۴۰۵ در هفت مشاهده متوالی روی ۲۴ درصد باقی مانده است.

این وضعیت پس از نوسانات قابل‌توجه نرخ سود رخ داده است؛ به‌طوری که این نرخ از ۲۳.۵۷ درصد در پایان اسفند سال گذشته به ۲۰.۵۸ درصد در فروردین کاهش یافت، اما در خرداد بار دیگر به سقف ۲۴ درصدی بازگشت.

چرا نرخ سود در سقف دالان باقی ماند؟

نرخ سود بین‌بانکی یکی از شاخص‌های مهم وضعیت نقدینگی بانک‌هاست. ماندگاری آن در سقف دالان می‌تواند از افزایش تقاضا برای منابع کوتاه‌مدت، محدودیت عرضه نقدینگی یا نحوه اجرای سیاست پولی حکایت داشته باشد. بااین‌حال، تشخیص علت اصلی به بررسی داده‌های عملیات بازار باز و وضعیت ذخایر بانک‌ها نیاز دارد.

در چارچوب سیاست پولی، بانک مرکزی با استفاده از ابزارهای تأمین و جذب نقدینگی تلاش می‌کند نرخ معاملات بین‌بانکی را مدیریت کند. بالا ماندن نرخ سود می‌تواند رشد اعتبارات را محدود و به کنترل فشارهای تورمی کمک کند، اما هم‌زمان ممکن است هزینه تأمین منابع برای بانک‌های دارای ناترازی را افزایش دهد.

تأثیر نرخ سود بر تولید و بازارهای مالی

نرخ سود بین‌بانکی مستقیماً برابر با نرخ تسهیلات تولیدکنندگان نیست، اما بر هزینه تأمین منابع بانک‌ها اثر می‌گذارد. تداوم هزینه بالای نقدینگی می‌تواند دسترسی بنگاه‌های اقتصادی به سرمایه در گردش را دشوارتر کند و فشار مالی بر تولیدکنندگان را افزایش دهد.

در بورس نیز نرخ‌های پولی بالا ممکن است جذابیت نسبی دارایی‌های پرریسک را کاهش دهند. در بازار ارز، افزایش جذابیت دارایی‌های ریالی می‌تواند بر تقاضای سفته‌بازانه اثر بگذارد؛ هرچند انتظارات تورمی و ارزی همچنان نقش تعیین‌کننده‌ای دارند.

نرخ ۲۴ درصدی چه معنایی برای تورم دارد؟

صادق محبی، کارشناس اقتصادی، تأکید کرد که نرخ سود اسمی باید در کنار تورم مورد انتظار بررسی شود. به گفته او، نرخ ۲۴ درصدی در شرایط تورم بالا الزاماً به معنای گران بودن واقعی پول نیست.

وی همچنین بر اهمیت بررسی ناترازی بانک‌ها، حجم سفارش‌های پذیرفته‌شده در عملیات بازار باز و میزان استقراض از بانک مرکزی تأکید کرد؛ داده‌هایی که می‌توانند تصویر دقیق‌تری از شرایط نقدینگی ارائه دهند.

در مجموع، تثبیت نرخ سود بین‌بانکی در سطح ۲۴ درصد طی هفت هفته، به معنای کاهش پایدار هزینه تأمین منابع نیست. برای مشخص شدن اینکه این وضعیت مقدمه ثبات بازار پول است یا نشانه ادامه فشار بر بانک‌ها، باید روند نقدینگی، رشد اعتبارات و انتظارات تورمی نیز بررسی شود.