صفحه اقتصاد گزارش می دهد؛
تنگه هرمز؛ از شاهراه انرژی تا اهرم ژئوپلیتیکی ایران
با افزایش وابستگی بازارهای جهانی به صادرات نفت کشورهای حاشیه خلیج فارس و LNG قطر، تنگه هرمز به یکی از مهمترین گلوگاههای امنیت انرژی جهان تبدیل شده است؛ گذرگاهی که به دلیل موقعیت جغرافیایی و توانمندیهای دفاعی ایران، هرگونه تنش پیرامون آن میتواند پیش از ایجاد اختلال واقعی در صادرات، با افزایش ریسک، هزینه بیمه و قیمت انرژی در بازارهای جهانی همراه شود.
در سالهای اخیر، تنگه هرمز دیگر صرفا یک مسیر عبور نفت نبوده، بلکه به مهمترین گلوگاه انتقال انرژی جهان تبدیل شده است. وابستگی صادرات نفت کشورهای حاشیه خلیج فارس و بخش عمده صادرات LNG قطر به این آبراه، باعث شده امنیت هرمز مستقیماً بر قیمت نفت، گاز و امنیت انرژی جهان اثر بگذارد.
اما آنچه کمتر مورد توجه قرار میگیرد، جایگاه ایران در این معادله است. ایران تنها کشوری است که بر بخش شمالی تنگه هرمز اشراف کامل دارد و به واسطه توان دفاعی، دریایی و موشکی خود، یکی از اصلیترین بازیگران امنیت این گذرگاه راهبردی محسوب میشود. همین واقعیت باعث شده هرگونه تنش با ایران، پیش از آنکه به اختلال واقعی در صادرات انرژی منجر شود، ریسک آن را در بازارهای جهانی منعکس کند و قیمتها را افزایش دهد.در واقع، بازارهای جهانی بیش از آنکه از «بسته شدن هرمز» هراس داشته باشند، از احتمال افزایش ریسک ناشی از تقابل با ایران نگران هستند.
افزایش هزینه بیمه کشتیها، حملونقل و معاملات انرژی، نخستین پیامد این نگرانی است؛ موضوعی که نشان میدهد قدرت بازدارندگی ایران یک مؤلفه اثرگذار در اقتصاد جهانی نیز هستاز سوی دیگر، وابستگی روزافزون اروپا به LNG قطر پس از کاهش واردات گاز روسیه، اهمیت هرمز را دوچندان کرده است.
امروز امنیت انرژی اروپا نیز تا حد زیادی به ثبات این آبراه وابسته شده و همین مسئله جایگاه ژئواکونومیک ایران را نسبت به گذشته ارتقا داده است. بنابراین، تنگه هرمز صرفاً یک گلوگاه انرژی نیست؛ نماد نقش ایران در معماری امنیت انرژی جهان است. تجربه سالهای اخیر نیز نشان داده که سیاستهای فشار، تحریم و تلاش برای حذف ایران از معادلات منطقهای، نهتنها موفق نبوده، بلکه وابستگی بازار جهانی به ثبات این منطقه را آشکارتر کرده است.
واقعیت جدید این است که امنیت انرژی جهان بدون نقشآفرینی ایران قابل تصور نیست. اکنون زمان آن رسیده که قدرتهای جهانی، به جای تداوم سیاستهای تقابل، این واقعیت ژئوپلیتیکی و ژئواکونومیک را بپذیرند و تعامل با ایران را بهعنوان بخشی از راهحل امنیت پایدار انرژی در نظر بگیرند.
نظر شما