وعده حذف شرکتهای پیمانکاری؛ آزمونسرنوشتساز اعتماد در هفته کارگر
ساعتها پس از توئیت رئیسجمهور درباره ساماندهی نیروهای شرکتی، انتظار و بدبینی در صفوف جامعه کارگری صفآرایی کردهاند؛ وعدهای که زخمخوردهی دههها پیمانکاری واسطه، آن را در ترازوی سنگین تجربههای نافرجام میسنجد. فعالان کارگری با اذعان به «چارهای جز خوشبینی نداریم»، هشدار میدهند که این بار اگر «همان حداقلها» نیز عملی نشود، دیگر جایی برای امید باقی نخواهد ماند. گزارش پیشرو، جزئیات این وعده، موانع پیشرو و واکنش تشکلهای کارگری را بررسی میکند.
یک فعال کارگری در مورد وعدهی پزشکیان برای حذف شرکتهای پیمانکاری گفت: من فکر میکنم اگر اصل حذف پیمانکار عملی شود، حداقل یک گام بسیار مهم برداشته شده است. همانطور که گفتم، جامعه کارگری در وضعیتی قرار گرفته که حتی یکهزارم درصد پیشرفت نیز برای ما به معنای یک قدم رو به جلو در مسیر رسیدن به مطالباتمان است.
پس از انتشار توئیت رئیسجمهور درباره حذف شرکتهای پیمانکاری و ساماندهی وضعیت نیروهای شرکتی، این موضوع بازتاب گستردهای در رسانهها و میان فعالان کارگری پیدا کرد. بسیاری از کارگران و نمایندگان تشکلهای کارگری، این اظهارات را یکی از مهمترین وعدههای مرتبط با امنیت شغلی و بهبود وضعیت قراردادهای کاری در سالهای اخیر دانستند. با این حال، همزمان تردیدها و نگرانیهایی نیز درباره میزان عملیاتی شدن این وعده و سرنوشت نهایی آن مطرح شد؛ بهویژه آنکه در سالهای گذشته نیز وعدهها و طرحهای مشابهی درباره ساماندهی نیروهای پیمانکاری مطرح شده بود اما هرگز به نتیجه مشخصی نرسید.
در همین رابطه، ناصر چمنی، فعال کارگری، به ایلنا میگوید: خاطرم هست در زمان مرحوم رئیسی در یکی از هفتههای کارگر نیز چنین دستوری صادر شد که اقدامات لازم در خصوص امنیت شغلی انجام شود. حتی مطرح شد که کمیتهای تشکیل خواهد شد و این موضوع پیگیری میشود، اما در نهایت اتفاقی رخ نداد. از مجلس هم هیچ اقدامی مشاهده نشد؛ حتی برای ساماندهی کارکنان دولتی نیز عملاً نتیجهای حاصل نشد.
وی گفت: البته ما چارهای جز خوشبین بودن نداریم؛ و این، متأسفانه سختترین مرحله برای یک انسان است که هیچ راهی جز خوشبینی نداشته باشد. اکنون جامعه کارگری ما، که به هر حال شامل میلیونها نفر و نزدیک به نیمی از جامعه است، راهی جز خوشبینی ندارد تا بتواند حرف خود را مطرح کند.
این فعال کارگری افزود: نه تشکلی وجود دارد که بتواند اعتراض مدنی خود را نشان دهد و نه مسئولان کشور به نمایندگان کارگری گوش میدهند. بنابراین در رابطه با آنچه رئیسجمهور گفتهاند ما اکنون چارهای جز خوشبین بودن نداریم؛ دعا می کنیم این بار رئیسجمهور ما، به هر حال، گفتهای را که مطرح کردهاند صرفاً در حد حرف و شعار روز کارگر باقی نگذارند!
چمنی گفت: انشاءالله آقای پزشکیان حداقل بتوانند در همین یک موضوعی که مطرح کردهاند، سخنان خود را عملیاتی کنند تا ما بتوانیم بگوییم رئیسجمهوری آمد که حداقل یکی از وعدههایی را که داد، به نتیجه رساند و جامعه کارگری دستکم در یک زمینه از او نتیجه دید.
این فعال کارگری ادامه داد: البته شما خودتان میدانید که مسائل معیشتی، ایمنی کار و هزاران مشکل دیگر وجود دارد، اما اگر بتوانیم بگوییم که آقای رئیسجمهور این موضوع را عملیاتی کردند، این خود یک قدم مثبت پس از دهها سال برای جامعه کارگری خواهد بود.
اگر بخواهیم ابعاد این موضوع را بررسی کنیم، آیا این امکان وجود دارد که اقداماتی برای حذف شرکتهای پیمانکاری انجام شود اما در نهایت آن اتفاقی که بسیاری از کارگران پیمانکاری انتظارش را دارند رخ ندهد؟ یعنی ممکن است صرفاً برای اینکه گفته شود «کاری انجام شده»، اقدامات حداقلی صورت گیرد؟
چمنی در پاسخ به این سوال گفت: ببینید، کارگران در شرایطی گرفتار شده اند که مشکلات متعدد سالهاست انباشته شده و هیچ دولتی برای جامعه کارگری کاری انجام نداده و هیچ مجلسی قدمی برای این قشر برنداشته است. همین حداقلها نیز، باز هم تأکید میکنم که اگر عملیاتی شود، موجب رضایت ما خواهد شد.
وی در رابطه با ضرورت حذف شرکتهای پیمانکاری گفت: موضوع حذف پیمانکاران، یکی از اساسیترین مطالبات جامعه کارگری است؛ مطالبهای که مستقیماً با امنیت شغلی و انعقاد قرارداد دائم با کارفرمای اصلی مرتبط است. حذف پیمانکار میتواند یکی از گامهایی باشد که سیستم در این سالها برای حل مشکلات امنیت شغلی برداشته است.
چمنی ادامه داد: من فکر میکنم اگر اصل حذف پیمانکار عملی شود، حداقل یک گام بسیار مهم برداشته شده است. همانطور که گفتم، جامعه کارگری در وضعیتی قرار گرفته که حتی یکهزارم درصد پیشرفت نیز برای ما به معنای یک قدم رو به جلو در مسیر رسیدن به مطالباتمان است.
وی تاکید کرد: البته درست است که اگر این اتفاق رخ دهد و حذف پیمانکار صورت بگیرد، ممکن است سایر مطالبات جامعه کارگری نادیده گرفته شود. منظورم این است که معمولا دولتها برای کوچکترین کاری که انجام میدهند آنقدر تبلیغ میکنند که اگر مطالبهی به حق دیگری را مطرح کنیم، دائم به همان یک کاری که انجام دادهاند ارجاع میدهند!
وی ادامه داد: همانطور که در موضوع افزایش ۵۷ درصدی حقوق شاهد بودیم؛ دو سال هر زمان از مطالبات کارگری صحبت میشد، میگفتند ما ۵۷ درصد حقوق را افزایش دادیم! در حالی که پس از آن، با وجود اعلام بانک مرکزی، حداقل حقوق همچنان از تورم اعلامی بانک مرکزی پایینتر بود، اما مسئولان همچنان به همان افزایش ۵۷ درصدی استناد میکردند.
این فعال کارگری ادامه داد: ما این تجربیات را داشتهایم؛ یعنی اگر یکهزارم درصد از حق جامعه کارگری داده شود، آنقدر آن را برجسته میکنند و فضاسازی رسانهای انجام میدهند که گویی همه مشکلات جامعه کارگری حل شده و دیگر مسئلهای باقی نمانده است.
وی تصریح کرد: این تجربیات را داریم، اما باز هم چارهای جز پذیرش و امیدواری نداریم، چون در جایگاهی قرار گرفتهایم که متأسفانه، با وجود اینکه انقلاب شد تا سیستم سرمایهداری حذف شود، اما همچنان صدای سرمایهدار بلندتر بوده است.
چمنی در ادامه در رابطه با حضور پیمانکاران و رواج قراردادهای شرکتی گفت: ورود پیمانکاران از دهه ۷۰ آغاز شد. در آن زمان، سیاست دولت این بود که چون قصد سازندگی داشتند و پروژههای زیادی در حال اجرا بود، پیمانکارانی ایجاد شوند تا پروژهها را انجام دهند. البته در آن مقطع، این موضوع منطقی بود؛ یعنی پیمانکارانی شکل بگیرند تا پروژهها را اجرا کنند و پس از پایان پروژه، واحدهای تولیدی شکل بگیرد و کارگران در آن مشغول به کار شوند.
وی ادامه داد: اما به مرور زمان، در کنار این پیمانکارها، انواع مختلفی از شرکتها شکل گرفتند؛ از پیمانکاران خدماتی گرفته تا پیمانکاران تأمین نیرو و پیمانکاران تعمیر و نگهداری با عناوین مختلف. این پیمانکاران پس از اتمام پروژهها و با شرایطی که در آن دوران به وجود آمد، دیگر صرفاً پیمانکار نبودند، بلکه به واسطهای میان کارگر و کارفرما تبدیل شدند و عملاً به عنوان واسطه در محیطهای کاری حضور پیدا کردند و در سالهای بعد رشد قارچ گونه داشتند. کم کم، پیمانکاران بر فضای روابط کار ایران سیطره یافتند و کارگران استثمار شدند....
نظر شما