صفحه اقتصاد گزارش می دهد:
فاصله حقوق و هزینهها، بازنشستگان را مجبور به بازگشت به کار کرد!
افزایش هزینههای زندگی و شکاف گسترده بین حقوق بازنشستگی و نیازهای واقعی، بسیاری از بازنشستگان ایرانی را به بازگشت به بازار کار واداشته است. این بحران اقتصادی، علاوه بر تهدید معیشت، سلامت جسمی و روانی آنها را نیز به خطر انداخته است.
افزایش روزافزون هزینههای زندگی و فاصله چشمگیر حقوق بازنشستگی با نیازهای واقعی خانوادهها، بسیاری از بازنشستگان کشور را پس از سالها خدمت مجبور کرده دوباره وارد بازار کار شوند. آنها که زمانی میتوانستند روی درآمد بازنشستگی خود حساب کنند امروز برای تأمین نیازهای روزمره به مشاغلی مانند رانندگی اینترنتی، نگهبانی و خدماتی روی آوردهاند و این فشار اقتصادی، علاوه بر معیشت، سلامت جسمی و روانی آنها را هم تهدید میکند.
شرایطی که به گفته علیاصغر بیات، دبیر کانون عالی بازنشستگان تأمین اجتماعی، نه از سر انتخاب بلکه نتیجه فشار شدید و اجرای نشدن کامل قوانین حمایتی از بازنشستگان است.
شغل دوم بازنشستگان نتیجه اجبار معیشتی است
علیاصغر بیات دبیر کانون عالی بازنشستگان تأمین اجتماعی با اشاره به تشدید فشارهای اقتصادی بر بازنشستگان گفت: بخش قابل توجهی از بازنشستگان، به ویژه حداقلبگیران، به دلیل کاهش شدید قدرت خرید ناچار شدهاند پس از بازنشستگی دوباره وارد بازار کار شوند. وی در گفتوگو با صفحه اقتصاد اظهار کرد: امروزه بسیاری از بازنشستگان برای تأمین حداقلهای معیشتی به مشاغلی مانند رانندگی در پلتفرمهای اینترنتی، نگهبانی و کارهای خدماتی روی آوردهاند. این موضوع انتخاب نیست، بلکه یک اجبار معیشتی است.
قوانین حمایتی و تأثیر آن بر وضعیت معیشتی بازنشستگان
دبیر کانون عالی بازنشستگان تأمین اجتماعی در ادامه گفت: ما دو ماده قانونی داریم. یکی ماده ۱۱۱ که به ماده ۴۱ قانون کار وصل میشود و میگوید که شورای عالی کار باید حداقل حقوق کارگرساده را مشخص کند.این مصوبه برای حداقلبگیرهای ما که ۶۰ درصد بازنشستگان راشامل میشود، اجرایی میشود.ماده ۹۶ هم میگوید که سازمان تأمین اجتماعی موظف است حقوق بازنشستگان را بر اساس هزینه زندگی و اعلام تورم بانک مرکزی سالی یکبار افزایش دهد.
وی در ادامه به جزئیات افزایش حقوقها در سالهای اخیر اشاره کرد و گفت:سال گذشته شورای عالی کار برای حداقلبگیرها افزایش حقوقی به میزان ۱۰,۳۹۰,۰۰۰ تومان مصوب کرد که این مبلغ شامل مسکن ۲۷۰,۰۰۰تومان، کمک هزینه عائلهمندی ۲۰۰,۰۰۰تومان، کمک اولادیک میلیون و هفتصد و نوزده هزار تومان و کمک معیشت ششصد هزار تومان میشود.در مجموع، حقوق این حداقلبگیرها بین ۱۵ تا ۲۰ میلیون تومان میباشد.
افزایش حقوق و فاصله آن با هزینههای واقعی زندگی
وی افزود: در حال حاضر کشور حدود ۵ تا ۵.۵ میلیون بازنشسته تأمین اجتماعی دارد که حدود ۶۰ درصد آنها حداقلبگیر هستند. با وجود افزایش حقوق در سال گذشته، دریافتی حداقلبگیران با احتساب مزایا به حدود ۱۵ تا ۲۰ میلیون تومان رسید، اما این رقم همچنان فاصله معناداری با هزینههای واقعی زندگی دارد.
رئیس کانون بازنشستگان تأمین اجتماعی استان تهران همچنین تأکید کرد که بازنشستگان هنوز در شرایط اقتصادی سخت قرار دارند و گفت: ما از شورای عالی کار انتظار داریم که با توجه به شرایط اقتصادی و تورم واقعی که طبق آمار رسمی بیش از ۵۰ درصد است، حقوق بازنشستگان را افزایش دهد. این نیاز فوری است و باید در اولویت قرار گیرد.
برنامههای حمایتی کانون بازنشستگان تأمین اجتماعی
وی در بخش دیگری از صحبتهای خود افزود: در تلاش هستیم تا به بازنشستهها کمک کنیم. برای مثال، در برنامه کرامت رضوی که روز شنبه برگزار میشود، بازنشستهها به مشهد سفر میکنند و ما وامهای مختلفی نیز برای آنان فراهم کردهایم. همچنین بیمه تکمیلی برای آنان فراهم شده که این مسئله برای بازنشستگان بهویژه در زمینه درمان از اهمیت بالایی برخوردار است.
وضعیت مالی سازمان تأمین اجتماعی و نیاز به تخصیص بودجه مناسب
علیاصغر بیات در ادامه به وضعیت مالی سازمان تأمین اجتماعی اشاره کرد و گفت: سازمان تأمین اجتماعی برای پرداخت حقوقها ماهانه ۱۲۵ هزار میلیارد تومان نیاز دارد که از این مبلغ، ۸۵ هزار میلیارد تومان برای پرداخت مستمری است و مابقی برای هزینههای جاری سازمان است. همچنین، مطالبات سازمان از دولت بالای هزار میلیارد تومان است. ما از دولت و مجلس انتظار داریم که این مسائل را در نظر بگیرند و با تخصیص بودجه مناسب، سازمان تأمین اجتماعی بتواند به تعهدات خود عمل کند.
انتظار از شورای عالی کار، دولت و مجلس
دبیر کانون عالی بازنشستگان تأمین اجتماعی با تأکید بر لزوم اجرای دقیق قانون گفت: انتظار ما این است که شورای عالی کار در تعیین افزایش حقوق سالانه، تورم واقعی اعلامی بانک مرکزی را مبنا قرار دهد. برآوردها نشان میدهند نرخ تورم واقعی بالای ۵۰ درصد است و هر عددی کمتر از آن، به کوچکتر شدن سفره بازنشستگان منجر میشود.
بحران درمان و بیمه تکمیلی بازنشستگان
بیات یکی از مهمترین دغدغههای بازنشستگان را حوزه درمان دانست و گفت: با وجود کسر چندماهه حق بیمه تکمیلی از حقوق بازنشستگان، شرکت بیمهگر به دلیل کمبود منابع از انجام تعهدات خودداری میکند و این موضوع درمان بازنشستگان را با بحران روبهرو کرده است.
نگرانی بازنشستهها از قطع حقوق بهدلیل شغلهای دوم منتفی شد
علیاصغر بیات، دبیر کانون عالی بازنشستگان تأمین اجتماعی، در پاسخ به نگرانی برخی از بازنشستهها در خصوص احتمال قطع حقوق بازنشستگی بهدلیل انجام شغلهای دوم، نظیر فعالیت در اسنپ، اظهار داشت: البته ما در مجلس برای دفاع از حقوق بازنشستگان حضور داشتیم و رئیس کمیسیون اجتماعی مجلس و سایر اعضای کمیسیون نیز به صحبت پرداختند. در نهایت، مشخص شد که این نگرانیها بیشتر بهدلیل مشکلات معیشتی بازنشستگان به وجود آمده است، اما خوشبختانه این موضوع جدی نبوده و در نهایت منتفی شد.»
اشتغال مجدد بازنشستگان: نتیجه فشار معیشتی
دبیر کانون عالی بازنشستگان تأمین اجتماعی در پایان تأکید کرد: بازگشت بازنشستگان به بازار کار به معنای علاقه به اشتغال مجدد نیست، بلکه نتیجه فشار شدید معیشتی است. مطالبه ما روشن است، اجرای قانون لحاظ کردن تورم واقعی و حفظ کرامت بازنشستگان.
فشارهای اقتصادی و افزایش روزافزون تورم، بازنشستگان کشور را در موقعیتی دشوار قرار داده است؛ شرایطی که بسیاری را ناچار کرده پس از سالها کار سخت، دوباره وارد بازار کار شوند. شکاف میان حداقل حقوق بازنشستگی و هزینههای واقعی زندگی، توانایی این قشر برای زندگی آبرومندانه را محدود کرده و فشار معیشتی و روانی قابل توجهی ایجاد کرده است.
در چنین وضعیتی، اجرای دقیق قوانین حمایتی، افزایش حقوق متناسب با تورم واقعی و توجه دولت و مجلس به منابع سازمان تأمین اجتماعی، تنها راهی است که میتواند حداقل زندگی بازنشستگان را تضمین کند. بدون این اقدامات، بازنشستگان مجبورند برای تأمین نیازهای روزمره، همچنان در سنین بالا کار کنند، موضوعی که پیامدهای اجتماعی و انسانی آن فراتر از مسائل اقتصادی خواهد بود.
در آخر
وضعیت بازنشستگان در ایران بهویژه در مقایسه با کشورهای توسعهیافته باچالشهای عمدهای روبهرو است. در حالی که در کشورهای پیشرفته، بازنشستگان از حقوق مناسب، خدمات بهداشتی و درمانی کامل، و برنامههای رفاهی حمایتی برخوردارند در ایران این قشر از جامعه بامشکلات جدی معیشتی، درمانی و اجتماعی دست و پنجه نرم میکنند. کمبود منابع مالی در سازمان تأمین اجتماعی، عدم تطابق افزایش حقوق باتورم واقعی، و مشکلات بیمه تکمیلی از جمله عواملی است که وضعیت بازنشستگان را بهویژه برای حداقلبگیران دشوار کرده است.
در ایران بسیاری از بازنشستگان بهدلیل فشارهای اقتصادی مجبور به بازگشت به بازار کار شدهاند، کاری که نه از سر انتخاب، بلکه بهدلیل نیاز مالی است. این وضعیت، علاوه برمعیشت، سلامت جسمی و روانی آنان را تهدید میکند و باعث میشود تا بازنشستگان نتوانند دوران بازنشستگی را با آرامش و امنیت سپری کنند.
با این حال، این وضعیت نباید به این معنا باشد که بازنشستگان برای تأمین معیشت خود مجبور به از دست دادن کرامت انسانیشان شوند. ایجاد شرایطی که بازنشستگان بتوانند بدون نگرانی از فشارهای اقتصادی و با حفظ کرامت خود از حقوق و مزایای بازنشستگی بهرهمند شوند، امری ضروری است. این شرایط باید شامل افزایش مستمریها متناسب با تورم واقعی، ایجاد مشاغل مناسب برای افراد بالای ۶۰ سال که متناسب با تواناییهای آنان باشد، و تأمین خدمات درمانی کافی برای این قشر آسیبپذیر باشد.
برای بهبود وضعیت این قشر، اجرای دقیق و بهموقع قوانین حمایتی، افزایش مستمریها مطابق با تورم واقعی و تخصیص منابع مناسب به سازمان تأمین اجتماعی و بخشهای درمانی ضروری است. بدون این اقدامات، مشکلات اقتصادی و اجتماعی برای بازنشستگان در ایران ادامه خواهد یافت و فشارهای معیشتی بیشتری به آنها وارد خواهد شد.در عین حال، باید بهطور جدی به حفظ کرامت و عزت نفس بازنشستگان توجه شود تا آنها بتوانند دوران بازنشستگی خود را با آسایش و بدون نگرانی از معیشت سپری کنند.
نظر شما