یادداشتی از دکتر احمد عزیزی؛
بازی یا اسباب بازی؟
فرزند انسان در آغاز تولد از هیچ نوع تربیتی برخوردار نیست و تنها تواناییها و استعداد هایی دارد که باید در فرآیند تربیت آنها را به توانمندی تبدیل کند. تربیت، زمانی به درستی تحقق می یابد که مربی ضمن در نظر گرفتن استعداد کودک و با رعایت اصول تربیتی، کودک را در معرض شرایط و تجاربی قرار دهد که به واسطه آنها پرورش و توسعه اتفاق بیفتد.
مسافرت، گالری نقاشی، پارک، سینما، مسجد، کلاس، مراسم دعا و مناجات، مهمانی، بازی، گردش و ساحل دریا نمونه هایی از این تجارب هستند.
علاوه بر اینها، بازی کردن با اسباب بازی هایی که پدران و مادران برای فرزندان خریداری میکنند را می توان تجربه ای دانست که می تواند به رشد و پرورش فرزندان کمک کند. با این حال، عدم توجه به مواردی می تواند نتیجه را معکوس نماید.
۱ـ پدران و مادران باید توجه داشته باشند که توجه به مرحله سنی که فرزندان شان در آن قرار دارد، یک ملاک مهم برای انتخاب اسباب بازی است. خرید و استفاده از اسباب بازی نامتناسب با سن فرزندان، نه تنها سود روان شناختی و تربیتی بهمراه ندارد که می تواند مضر هم باشد.
والدین باید توجه داشته باشند که هر اسباب بازی برای هر سنی مناسب نیست و لذا آنها گاهی باید در برابر خواسته های غیر منطقی فرزندان و یا کشش های درونی خود در خصوص خرید اسباب بازی مقاومت نشان دهند.
۲ـ رشد هوش کودکان بشدت تابع محرک های حسی ای قرار دارد که آنها تجربه می کنند. بنابراین اسباب بازی هایی برای کودکان مناسب است که موجب تحریک و بکارگیری حواس آنها شود و فرزندان امکان این که بتوانند آنها را لمس کنند و با کمک حواس خود آنها را دستکاری کنند، وجود داشته باشد.
خرید اسباب بازی های الکترونیکی گران قیمتی که کودک قدرت فهم و درک عملکرد آنها را ندارد، نه تنها مفید نیست که می تواند بر کاهش اعتماد به نفس کودکان نیز تأثیر گذار باشد.
۳ـ در حال حاضر پدران و مادران به دلایلی همچون نقص سواد تربیتی، تک فرزندی، چشم و همچشمی و جبران وقت نگذاشتن برای فرزندان، اسباب بازی های زیادی برای فرزندان خریداری میکنند. در حال کم نیستند کودکانی که به اندازه یک اتاق اسباب بازی های مختلف دارند؛ اسباب بازی هایی که فرصت بازی با بسیاری از آنها را پیدا نکرده اند.
این اقدام علاوه بر این که هزینه خانوار را افزایش می دهد، موجب افزایش توقع و انتظار بی مورد در فرزندان می شود و زمینه های خود شیفتگی را در آنها فراهم می آورد. اسباب بازی، برای بازی است و اگر با هر انگیزه دیگری خریداری شود و یا کودک امکان بازی با آنها را نداشته باشد، ارزش تربیتی نخواهد داشت.
نکته مهم:
پدران و مادران باید توجه داشته باشند که هر چند اسباب بازی های مناسب می توانند به پرورش فرزندان کمک کنند، اما در هر صورت هیچگاه اسباب بازی همسنگ و هم ارزش بازی نیست.
کودکان برای توسعه و پرورش، بیشتر از اسباب بازی به بازی نیاز دارند. در بازی با همسالان، کودکان مهارت های زندگی گروهی و اجتماعی را می آموزند و ضمناً به دلیل این که تمام حواس آنها به هنگام بازی فعال است، رشد شناختی و هوشی آنها تقویت می شود.
نظر شما