راز ماندگاری دلار چه بود؟ + ویدیو

در همین شرایط، سال ۱۹۴۴، نمایندگان ۴۴ کشور در کنفرانس برتون وودز آمریکا دور هم جمع شدند تا برای اقتصاد پس از جنگ، یک نظام پولی جدید طراحی کنند.

نتیجه این نشست، شکل‌گیری نظامی بود که برای چند دهه، ساختار اقتصاد و تجارت جهانی را تحت تأثیر قرار داد.

وقتی دلار به طلا گره خورد

در نظام برتون وودز، ارزش پول کشورها به دلار آمریکا متصل شد و دلار نیز به طلا گره خورد.

آمریکا متعهد شده بود که هر اونس طلا را با قیمت رسمی ۳۵ دلار به بانک‌های مرکزی خارجی تحویل دهد. به این ترتیب، دلار عملاً به پل ارتباطی میان پول کشورهای مختلف و طلا تبدیل شد.

کشورها دیگر لازم نبود برای ذخایر ارزی خود فقط طلا نگهداری کنند. آنها می‌توانستند دلار در اختیار داشته باشند؛ چون می‌دانستند پشت این دلار، تعهد آمریکا برای تبدیل آن به طلا وجود دارد.

این موضوع زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کرد که بدانیم آمریکا در سال‌های اولیه پس از جنگ، حدود ۶۰ درصد ذخایر رسمی طلای جهان را در اختیار داشت.

از اینجا به بعد، دلار دیگر فقط پول آمریکا نبود؛ بلکه به یکی از پایه‌های اصلی نظام پولی و تجارت جهانی تبدیل شد.

این نظام پولی قرار نبود برای همیشه دوام بیاورد.

با گذشت زمان، کشورهای مختلف دلارهای بیشتری در ذخایر خود جمع کردند و همزمان فشار بر ذخایر طلای آمریکا افزایش یافت. افزایش تعهدات دلاری در خارج از آمریکا در حالی اتفاق می‌افتاد که میزان طلای قابل استفاده برای تبدیل این دلارها محدود بود.

در نهایت، این فشارها به یکی از مهم‌ترین تصمیم‌های تاریخ اقتصاد جهان منجر شد.

در ۱۵ اوت ۱۹۷۱، ریچارد نیکسون، رئیس‌جمهور وقت آمریکا، تبدیل رسمی دلارهای خارجی به طلا را متوقف کرد و به اصطلاح «پنجره طلا» را بست.

یعنی رابطه مستقیم دلار و طلا عملاً قطع شد.

دلار بدون طلا؛ اما همچنان سلطان

اینجا یکی از عجیب‌ترین بخش‌های داستان دلار شروع می‌شود.

ممکن است تصور کنیم وقتی پشتوانه طلایی دلار از بین رفت، اعتبار این ارز هم باید فرو می‌ریخت؛ اما چنین اتفاقی نیفتاد.

دلار نه‌تنها از صحنه اقتصاد جهانی کنار نرفت، بلکه همچنان جایگاه خود را به‌عنوان مهم‌ترین ارز بین‌المللی حفظ کرد.

اما سؤال اصلی اینجاست:

وقتی دیگر پشت دلار طلا نبود، چه چیزی باعث شد کشورها و مردم همچنان به دلار اعتماد کنند؟

پاسخ این سؤال، داستان قسمت بعدی ماست.