آسیب به ۷ نفتکش در تنگه هرمز؛ هزینه انتقال نفت از خلیج فارس افزایش یافت

صفحه اقتصاد - به گزارش "آسوشیتدپرس" که در شبکه خبری SBS استرالیا منتشر شده، ایران اعلام کرده است که هفت نفتکش در روز جمعه در تنگه هرمز دچار آتش‌سوزی یا آسیب شده‌اند. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، این ادعا را رد کرده و گفته است ایران برای افزایش قیمت نفت چنین اخباری را مطرح می‌کند.

بر اساس گزارش تلویزیون دولتی ایران و به نقل از بیانیه نیروی دریایی سپاه پاسداران، چهار نفتکش هنگام انتقال نفت هدف قرار گرفته و دچار آتش‌سوزی شده‌اند. سه نفتکش دیگر نیز پس از برخورد با مین‌های دریایی آسیب دیده و از حرکت بازمانده‌اند. در این گزارش جزئیاتی درباره تلفات احتمالی یا پرچم این نفتکش‌ها منتشر نشده است.

این ادعاها هنوز به‌طور مستقل تأیید نشده‌اند. در صورت تأیید، شمار شناورهای آسیب‌دیده در این حادثه، بالاترین رقم روزانه از آغاز جنگ ایران در ۲۸ فوریه خواهد بود؛ زمانی که آمریکا و اسرائیل حملات مشترک خود علیه ایران را آغاز کردند.

انتقال نفت با هزینه بیشتر

تنگه هرمز همچنان یکی از مهم‌ترین نقاط اهرم فشار ایران در مذاکرات احتمالی با آمریکاست. سپاه پاسداران نیز بار دیگر هشدار داده است که اگر آمریکا به هدایت کشتی‌های تجاری از این آبراه ادامه دهد، پایگاه‌های نظامی این کشور در منطقه را هدف قرار خواهد داد.

بر اساس اطلاعات شرکت تحلیل و داده‌های کشتیرانی «لویدز لیست اینتلیجنس»، برخی اپراتورهای نفتکش با وجود خطرهای موجود، انتقال نفت تولیدکنندگان خلیج فارس از تنگه هرمز را از سر گرفته‌اند. این کشتی‌ها عمدتاً در ساعات شب حرکت می‌کنند و از مسیری تحت حفاظت نظامی آمریکا در نزدیکی سواحل عمان عبور می‌کنند. گزارش می‌گوید این شناورها سامانه‌های تعیین موقعیت و تلفن‌های همراه خود را خاموش می‌کنند تا شناسایی آن‌ها دشوارتر شود.

نفت پس از عبور از این مسیر، به نفتکش‌های دیگری در خلیج عمان منتقل می‌شود تا به مقصد مشتریان آسیایی ارسال شود. این شیوه انتقال، اگرچه به تداوم جریان صادرات نفت کمک کرده، هزینه و زمان حمل محموله‌ها را افزایش داده است.

به گفته کارشناسان، تولیدکنندگان نفت توانسته‌اند راه‌هایی برای ادامه صادرات پیدا کنند، اما این راهکارها با هزینه‌های فزاینده‌ای همراه شده‌اند. نرخ اجاره روزانه نفتکش‌ها به صدها هزار دلار رسیده و انتقال نفت از یک کشتی به کشتی دیگر نیز ممکن است چند روز زمان ببرد.

افزایش هزینه انرژی و نگرانی از تشدید تنش‌ها

بر اساس گزارش سازمان نظارت دریایی بریتانیا، اکتبر از نظر تعداد حملات گزارش‌شده به کشتی‌های تجاری، از هفته‌های نخست جنگ در ماه مارس تاکنون رکورددار بوده است. این سازمان هنوز حملات اخیر را گزارش نکرده، اما از کاهش تمایل برخی شرکت‌های کشتیرانی به اعلام حوادث خبر داده است.

در همین حال، با نزدیک‌شدن انتخابات اسرائیل در ۲۷ اکتبر و انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا در ماه نوامبر، نگرانی‌ها درباره احتمال ازسرگیری حملات آمریکا و اسرائیل علیه ایران افزایش یافته است. افزایش قیمت‌ها در پی جنگ نیز به یکی از موضوعات مورد توجه رأی‌دهندگان آمریکایی تبدیل شده است.

دنی سترینوویچ، پژوهشگر مؤسسه مطالعات امنیت ملی اسرائیل و کارشناس پیشین ایران در نهادهای نظامی و اطلاعاتی این کشور، به آسوشیتدپرس گفته است که بنیامین نتانیاهو خواهان حمله به ایران است.

او هشدار داده که هر لیتر بنزین معمولی در سیدنی در هفته جاری به ۲۳۹.۸ سنت استرالیا رسیده؛ درحالی‌که پیش از آغاز جنگ در فوریه، این میانگین به‌ترتیب ۱۶۶ و ۱۸۰ سنت در هر لیتر گزارش شده بود.

بر اساس این گزارش، سازوکار موسوم به «شاتل تاریک» که تحت نظارت فرماندهی مرکزی آمریکا فعالیت می‌کند، به بازگشت محموله‌های نفتی خلیج فارس به سطوحی نزدیک به پیش از جنگ کمک کرده است؛ اما این روند با هزینه‌های مالی و زمانی بیشتر و خطرهای جانی برای دریانوردان همراه بوده است.

استفان دوجاریک، سخنگوی سازمان ملل متحد، نیز با تأکید بر ضرورت بازگشایی تنگه هرمز، اعلام کرده است که هیچ کشتی تجاری نباید هدف حمله قرار گیرد و از آمریکا و ایران خواسته است برای کاهش تنش‌ها و بازگشایی این آبراه به راهکار دیپلماتیک روی بیاورند.

پیشنهاد ایران برای بازگشایی تنگه هرمز

در ادامه تحولات دیپلماتیک، ایران همچنان پیشنهاد خود برای پایان‌دادن به جنگ و بازگشایی کامل تنگه هرمز ظرف یک هفته را مطرح می‌کند؛ مشروط بر آنکه آمریکا برخی شروط تهران، از جمله پایان‌دادن به محاصره بنادر ایران، را بپذیرد.

این پیشنهاد به شروط توافقی شباهت دارد که دو طرف در ماه ژوئن امضا کردند، اما تنها چند روز بعد از هم پاشید. ترامپ ماه گذشته پیشنهاد جدید ایران را رد کرد؛ با این حال، هر دو طرف تأیید کرده‌اند که گفت‌وگوهای غیرمستقیم همچنان ادامه دارد.

در همین حال، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در اوایل هفته اعلام کرده بود که تهران آماده دیپلماسی است، اما از توانایی خود برای دفاع از کشور نیز برخوردار است. ایران همچنین هشدار داده که از جنگ اخیر درس‌های نظامی مهمی گرفته و ممکن است دامنه اهداف احتمالی خود را به زیرساخت‌هایی مانند کابل‌های زیردریایی و مراکز داده گسترش دهد.

آمریکا نیز در حال اعزام تجهیزات نظامی بیشتری به منطقه است؛ از جمله سومین ناو هواپیمابر و هزاران نیروی نظامی. هم‌زمان، میانجی‌ها تلاش می‌کنند آمریکا و ایران را بار دیگر به مذاکرات رسمی بازگردانند.

تحولات تنگه هرمز نشان می‌دهد که حتی با ادامه انتقال نفت از خلیج فارس، ناامنی دریایی می‌تواند هزینه حمل‌ونقل، بیمه و زمان تحویل محموله‌ها را افزایش دهد. در نتیجه، بازگشت جریان صادرات نفت به سطح پیش از جنگ لزوماً به معنای کاهش سریع قیمت انرژی نیست؛ به‌ویژه اگر خطر حملات دریایی و احتمال تشدید دوباره درگیری‌ها همچنان پابرجا بماند.