فقط سه هفته تا فروپاشی امنیت غذایی جهان مانده است
طبق آخرین بررسی ها، کشاورزان آمریکایی و اروپایی برای نجات گندم زمستانه فقط سه هفته فرصت دارند. جنگ در خلیج فارس زنجیره تأمین کود و سوخت را مختل کرده و این پنجره حیاتی را در معرض خطر قرار داده است.
فایننشال تایمز در تحلیلی تازه هشدار داده که جنگ در خاورمیانه فقط قیمت بنزین را گران نکرده، بلکه دارد امنیت غذایی جهان را هم تهدید میکند.
این روزنامه معتبر سه بازه زمانی مختلف را برای این بحران بررسی کرده که نشان میدهد اثرات جنگ از خلیج فارس فراتر رفته و به سفره مردم در قارههای دیگر رسیده است.
فرصت سه هفتهای کشاورزان
اولین هشدار مربوط به کشاورزی است. گندمهای زمستانه در آمریکا، اروپا و حتی بخشهایی از خاورمیانه در سه تا چهار هفته آینده به آخرین مرحله کوددهی نیتروژن نیاز دارند. اگر به دلیل گرانی سوخت یا کمبود نهادههای کشاورزی این فرصت از دست برود، عملکرد محصول در پاییز امسال به شدت کاهش پیدا میکند. یعنی نان گرانتر میشود.
ذخایر چند ماهه کشورها
نکته دوم به انبارهای غلات کشورها برمیگردد. بیشتر کشورهایی که گندم وارد میکنند، ذخیره کافی برای چند ماه دارند اما نه برای یک فصل کامل.
اگر بحران تا تابستان ادامه پیدا کند، خیلی از کشورها با کمبود جدی مواجه میشوند. وضعیت در شاخ آفریقا (سومالی، اتیوپی، کنیا) بحرانیتر است و همین حالا هم در آستانه قحطی قرار دارند. این منطقه به شدت به واردات غلات وابسته است و گرانی حمل و نقل و کمبود عرضه، آنها را به لبه پرتگاه کشانده است.
تأثیر بر کود و حمل و نقل
نکته مهمی که گزارش فایننشال تایمز به آن اشاره کرده، وابستگی شدید کشاورزی به انرژی است. کودهای شیمیایی از نفت و گاز ساخته میشوند و تراکتورها و کمباینها با سوخت کار میکنند. وقتی قیمت نفت از ۷۰ دلار به ۱۱۵ دلار میرسد، هزینه تولید مواد غذایی هم جهش میکند. این یعنی حتی کشورهایی که خودشان گندم میکارند، باز هم گرانی را در سفره خودشان حس میکنند.
اما شاید مهمترین بخش گزارش، هشدار درباره بیثباتی سیاسی است. فایننشال تایمز با اشاره به تجربه سالهای گذشته میگوید هر وقت قیمت مواد غذایی بیش از ۳۰ تا ۴۰ درصد افزایش پیدا کرده، شش تا هجده ماه بعد در کشورهای فقیر و شکننده، موجی از اعتراضات و ناآرامیهای سیاسی راه افتاده است.
نمونهاش بحران مواد غذایی سال ۲۰۰۸ بود که به شورش در چندین کشور آفریقایی و آسیایی انجامید. یا اعتراضات سال ۲۰۱۰ و ۲۰۱۱ که به بهار عربی معروف شد.
از خلیج فارس تا شاخ آفریقا
نکته قابل تأمل این است که این بحران از خلیج فارس شروع شده، اما دارد به کشورهایی میرسد که نقشی در جنگ ندارند. سودان، اتیوپی، یمن و افغانستان که پیش از این هم با کمبود مواد غذایی دست و پنجه نرم میکردند، حالا با گرانی حمل و نقل و کمبود عرضه، در آستانه فروپاشی امنیت غذایی قرار گرفتهاند.
خلاصه اینکه آنچه امروز در تنگه هرمز رقم میخورد، فردا در قیمت نان در قاهره، موگادیشو و صنعا دیده میشود. سه زمان متفاوت، زمان کشاورزی، زمان ذخایر غذایی و زمان ثبات سیاسی هماکنون در حال سپری شدن هستند و آینده امنیت غذایی جهان را تعیین میکنند.
نظر شما