از بازاریابی ترامپ برای فروش نفت آمریکا تا محروم کردن چین و اروپا از انرژی
تحلیلگر بینالمللی بازار نفت و انرژی ضمن تاکید بر وابستگی شدید اقتصاد انرژی جهان به تنگه هرمز و تنگه بابالمندب، اظهار داشت: تحرکات اخیر آمریکا به جهت محروم کردن اروپا و چین از منابع انرژی خاورمیانه، در پی تثبیت انحصار نفت آمریکا و بازاریابی برای فروش آن است.
به دنبال تهدید دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا مبنی بر محاصره دریایی ایران با طرح این ادعا که به دنبال بازگشایی تنگه هرمز است، سرلشکر خلبان علی عبداللهی فرمانده قرارگاه مرکزی حضرت خاتمالانبیا(ص) هشدار داد که چنانچه آمریکای متجاوز و تروریست بخواهد به اقدام غیر قانونی خود در محاصره دریایی در منطقه ادامه دهد و برای کشتیهای تجاری و نفتکشهای ایران ناامنی ایجاد نماید، این اقدام آمریکا مقدمه نقض آتشبس خواهد بود و نیروی های مسلح مقتدر ایران، اجازه نخواهند داد هیچ گونه صادرات و واردات در منطقه خلیج فارس، دریای عمان و دریای سرخ تداوم داشته باشد.
در این پیوند احسان جنابی در گفتوگو با ایرنا با تاکید بر اینکه امنیت کشتیرانی همیشه در تنگهها و آبراهها نقشی حیاتی در اقتصاد جهانی، بهویژه انتقال انرژی از مبادی تولید به مقاصد مصرف، ایفا کرده است، اظهار داشت: کشورها معمولاً تمایل دارند در صورتی که محملهای قانونی و حقوق بینالمللی اجازه دهد، توفقی بر این آبراههها داشته باشند و بتوانند در برخی برههها از آن استفاده کنند و شاید بتوانند به درجاتی قدرت چانهزنی خود را بالا ببرند. اتفاقی که در تنگه هرمز رخ میدهد، شاهد مثالی بر این موضوع است.
وی از تنگههای هرمز، مالاگا و بابالمندب به عنوان آبراهه های کلیدی در تجارت جهانی یاد کرد و افزود: در شرایط فعلی، برخی کشورها با تکیه بر یکجانبهگرایی در صدد منکوبکردن کشورهایی با اندیشههای آزادیخواهانه هستند و با حرکات نمایشی سعی میکنند این آزادیخواهی را کمرنگ کنند. به همین دلیل دست به اقدامات نظامی میزنند.
این تحلیلگر بینالمللی بازار نفت و انرژی با بیان اینکه اثرگذاری تنگه هرمز بر بازار انرژی جهان در جنگ تحمیلی اخیر روشن شد، اضافه کرد: اگر بخواهیم بابالمندب را بهتر بشناسیم، باید گفت که این تنگه به واسطه موقعیت جغرافیایی، اقتصادی و انرژی، از مهمترین آبراههایی است که اهمیت آن مورد اذعان همگان است. هرگونه تحرک در این تنگه میتواند دارای ابعاد منطقهای و فرامنطقهای باشد. در حال حاضر یکی از مهمترین ابعاد آن، تأثیرگذاری بر شئونات انرژی و بازارهای جهانی انرژی و در نهایت تأثیر بر رشد اقتصاد جهان است.
وی توضیح داد: این تنگه دریای سرخ را به خلیج عدن و دریای عرب متصل میکند. در گذشته نیز به یاد داریم که نیروهای مسلح ایران در خلیج عدن با دزدان دریایی مقابله کردند و قصد ایران ایجاد امنیت در این آبراه بود؛ موضوعی که نشان از حسن نیت ایران دارد که همواره در شرایطی که مورد ظلم یا فشار قرار نگرفته، خواهان امنیت ۱۰۰درصدی کشتیرانی بوده و مقابله با دزدان دریایی نمونهای از آن است.
جنابی ادامه داد: روی نقشه میتوان دید که این تنگه، قاره آسیا را به شاخ آفریقا و اروپا متصل میکند. زمانی که صحبت از اتصال آسیا به اروپا مطرح میشود، این ذهنیت ایجاد میشود که اروپا میتواند از تهدید بابالمندب نگران باشد، زیرا دو سوم تجارت اروپا از طریق این تنگه صورت میگیرد.
این تحلیلگر بینالمللی بازار نفت و انرژی تاکید کرد: روزانه بیش از ۶ میلیون بشکه معادل نفت خام که شامل LNG هم میشود از این تنگه عبور میکند؛ این میزان درصد قابل توجهی از کل تقاضای جهانی را تأمین میکند. علاوه بر نفت خام که برای تولید فرآورده یا خوراک پالایشگاه و سایر مصارف کشورها استفاده میشود، این تنگه محل عبور حدود ۴۵ درصد از تجارت کود شیمیایی صادرشده از کشورهای تولیدکننده محسوب میشود.
به گفته وی، اگر این تنگه بسته شود، حجم قابل توجهی از صادرات نفت و گاز طبیعی و LNG کاهش مییابد و کشورهای اروپایی که از این مسیر نفت و گاز وارد میکنند، دچار مشکل خواهند شد. کشتیهای حامل نفت خام مجبور میشوند مسیرهای جایگزین انتخاب کنند و از این تنگه عبور نکنند. این موضوع به دلیل انسداد یا ناامنی، مدت سفر را ۸ تا ۱۰ روز افزایش میدهد؛ کشتی سوخت بیشتری مصرف میکند، هزینه حمل بالاتر میرود و در نهایت محصول با قیمت بیشتری به دست مصرفکننده میرسد.
این کارشناس بازار انرژی با بیان اینکه جهان افزایش قیمت بنزین در روزها و هفته های اخیر به علت اختلال در تردد کشتیها در تنگه هرمز را از یاد نبرده است، خاطر نشان کرد: احتمال انسداد بابالمندب سبب شده تا کشورهایی که دل به آن بسته بودند، دچار ترس و وحشت شوند و به همین دلیل در حال رایزنی با آمریکا هستند تا ایالات متحده را متقاعد کنند از حربه محاصره دریایی تنگه هرمز صرفنظر کند. زیرا میدانند انسداد یک تنگه مشکلاتی ایجاد کرده و اضافهشدن انسداد تنگهای دیگر، چالشها را تشدید میکند.
یک ترفند ناشیانه برای فروش نفت آمریکا
جنابی گفت: از زمانی که بحث محاصره هرمز مطرح شد و آمریکا اعلام کرد قصد محاصره تنگه هرمز را دارد، بسیاری از تحلیلگران معتقدند که این اقدام ارتباطی به امنیت ندارد، بلکه یک ترفند ناشیانه برای فروش نفت آمریکا به کشورهای در مضیقه است.
وی توضیح داد: رئیسجمهور آمریکا با لافزدن درباره ذخایر عظیم، از جمله نفت توقیفی ونزوئلا، آشکارا سعی در فلجکردن صادرات نفت از خلیج فارس برای تثبیت جایگاه انحصارطلبانه در بازار دارد. این اقدامات در راستای ایجاد امنیت نیست و اهداف دیگری را دنبال میکند.
این کارشناس حوزه انرژی با اشاره به خبری مبنی بر اینکه «۱۲۱ فروند نفتکش خالی به سمت ایالات متحده در حرکت هستند» تاکید کرد: رئیسجمهور آمریکا، از کشورهایی که تحت تأثیر اختلال در تنگه هرمز قرار گرفتهاند، خواسته است به جای آن به منابع انرژی آمریکا روی آورند که نشان می دهد ترامپ به دنبال بازاریابی برای فروش نفت آمریکا است.
جنابی گفت: اگر از نظر قیمتی و اقتصادی نگاه کنیم، فشار بر زنجیره تأمین جهانی باعث افزایش قیمت نفت و کالاها میشود زیرا بازار کالاها به نوعی با نفت در ارتباط است. افزایش ریسک ژئوپولیتیک و نااطمینانی موجب میشود سرمایهگذاران با احتیاط بیشتری در بخشهای توسعهای نفت و گاز خاورمیانه سرمایهگذاری کنند.
وی افزود: اختلال در تجارت کالاهای اساسی مانند حاملهای انرژی و محصولات کشاورزی، بهخصوص کود کشاورزی که نقش مهمی در امنیت غذایی و قیمت اقلام خوراکی دارد، میتواند فشارهای تورمی را تشدید کند.
تحلیلگر بینالمللی بازار نفت و انرژی توضیح داد: تمام تحرکاتی که ایالات متحده با اصرار بر یکجانبهگرایی انجام میدهد، ۲ هدف اقتصادی زیرکانه را دنبال میکند؛ نخست اینکه کشورهای اروپایی را که حاضر به همکاری با آمریکا در زمینه حمله به ایران نشدهاند، از منابع انرژی خاورمیانه محروم کند؛ دوم اینکه همین وضعیت را برای چین نیز رقم بزند و انحصار خود را در بازارهای جهانی تثبیت کند.
جنابی تاکید کرد: نکته مهم این است که با وجود ادعاهای رئیسجمهور آمریکا درباره تلاش برای ایجاد امنیت انرژی جهان و جلوگیری از ظلم به کشورهای مصرفکننده، نتیجه اقدامات آمریکا این است که مصرفکنندگان و حتی متحدانش با افزایش قیمت نفت و گاز دچار مشکل در رشد اقتصادی میشوند و در صورتی که اختلاف ایران و آمریکا ادامه یابد، آنان بیشتر متضرر خواهند شد؛ در سطح کلان، آمریکا بهواسطه لطمهزدن به اقتصاد جهانی باید در مقابل جامعه جهانی پاسخگو باشد.
این کارشناس بازار انرژی در پایان خاطر نشان کرد: بازارهای نفت و گاز جهان به این تحرکات بهسرعت واکنش نشان دادهاند. نمونه آن افزایش قیمت نفت به بیش از ۱۰۰ دلار است که نشان میدهد نگرانیها درباره اختلال در عرضه انرژی بسیار جدیتر از تصورات قبلی شده است، در این موقعیت بستهشدن بابالمندب نیز علاوه بر تداوم مشکلات تنگه هرمز، میتواند شرایط را برای کشورهای مصرفکننده بسیار نامناسبتر کند.
نظر شما