صفحه اقتصاد گزارش می دهد:
شوک نظامی به شریان انرژی جهان / پرواز قیمت نفت در سایه بحران خلیج فارس
با ورود درگیریهای نظامی میان ایران، ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به هشتمین روز خود بازار جهانی انرژی با یکی از بیسابقهترین تلاطمهای تاریخ معاصر روبرو شده است.انسداد مسیرهای تجاری، توقف تولید در کشورهای کلیدی و تشدید تنشهای نظامی، قیمت نفت را در مسیر صعودی قرار داده است.
بازار جهانی نفت در پی تشدید درگیریهای نظامی در خاورمیانه و افزایش نگرانیها درباره اختلال در عرضه انرژی، شاهد جهش قابل توجه قیمتها بود. افزایشی که تحلیلگران آن را نشانه ورود بازار انرژی به یکی از پرتنشترین دورههای سالهای اخیر میدانند.
بر اساس گزارشها قیمت نفت خام شاخص برنت دریای شمال با ۲ دلار و ۴۴ سنت افزایش معادل ۳ درصد به ۸۳ دلار و ۸۴ سنت برای هر بشکه رسید. این افزایش پنجمین رشد متوالی این شاخص به شمار میرود. همزمان نفت خام شاخص وستتگزاس اینترمدیت آمریکا (WTI) نیز ۲ دلار و ۴۴ سنت معادل ۳.۲۷ درصد افزایش یافت و به ۷۷ دلار و ۱۰ سنت در هر بشکه رسید.
نگرانی بازار از اختلال در عرضه انرژی
تحلیلگران بانک ANZ در یادداشتی اعلام کردند بازار نفت همچنان در شرایطی شکننده قرار دارد، زیرا تنشهای نظامی در خاورمیانه خطرهای مستمر برای عرضه انرژی ایجاد کرده است. به گفته آنها تمرکز اصلی نگرانیها بر امنیت تردد نفتکشها در تنگه هرمز است، گذرگاهی حیاتی که بخش بزرگی از تجارت انرژی جهان از آن عبور میکند.
در روزهای اخیر درگیریهای نظامی میان ایران، آمریکا و رژیم صهیونیستی وارد هفتمین روز شده است. در همین حال تلاش سنای آمریکا برای متوقف کردن عملیات نظامی علیه ایران ناکام ماند، طرحی که با ۴۸ رای موافق در برابر ۵۲ رای مخالف نتوانست دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا را به توقف جنگ ملزم کند.
اختلال در حملونقل دریایی و کاهش تولید نفت
گزارشها حاکی از افزایش خطرات برای کشتیرانی در خلیج فارس است. نیروهای ایرانی به نفتکشهایی در تنگه هرمز یا اطراف آن شلیک کردهاند و عملیات تجارت دریایی بریتانیا از وقوع انفجارهایی در نزدیکی یک نفتکش در نزدیکی کویت خبر داده است.
در همین حال، مقامهای عراقی اعلام کردند این کشور بهدلیل محدودیتهای ذخیرهسازی و نبود مسیر صادراتی تولید نفت خود را روزانه حدود ۱.۵ میلیون بشکه کاهش داده است. آنها هشدار دادند در صورت ادامه اختلال در صادرات، عراق ممکن است طی روزهای آینده ناچار شود حدود ۳ میلیون بشکه در روز از تولید خود را متوقف کند.
از سوی دیگر قطربزرگترین صادرکننده گاز طبیعی مایعشده (LNG) جهان، روز چهارشنبه در خلیج فارس وضعیت اضطراری اعلام کرد. منابع آگاه میگویند بازگشت تولید LNG قطر به شرایط عادی ممکن است حداقل یک ماه زمان ببرد.
صدها کشتی سرگردان در نزدیکی تنگه هرمز
دادههای ردیابی کشتیها نشان میدهد بحران امنیتی در خلیج فارس باعث اختلال گسترده در حملونقل دریایی شده است. بر اساس برآوردها دستکم ۲۰۰ کشتی شامل نفتکشها، کشتیهای حامل LNG و شناورهای تجاری در آبهای آزاد نزدیک سواحل تولیدکنندگان بزرگ نفت مانند عراق،عربستان سعودی و قطر لنگر انداختهاند.
همچنین صدها کشتی دیگر در خارج از تنگه هرمز متوقف شدهاند و قادر به ورود به بنادر نیستند. این آبراه راهبردی محل عبور حدود یک پنجم عرضه نفت و گاز طبیعی مایع جهان است.
تنگه هرمز، گلوگاه انرژی جهان
فریدون برکشلی، کارشناس بازار انرژی، معتقد است بازار جهانی نفت پس از حمله آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران وارد یکی از حساسترین مقاطع تاریخ معاصر خود شده است. به گفته او خلیج فارس قلب تپنده انرژی جهان است و هرگونه تهدید علیه زیرساختهای انرژی منطقه میتواند پیامدهای گستردهای برای اقتصاد جهانی داشته باشد.
بر اساس برآوردها روزانه حدود ۲۱ میلیون بشکه نفت از تنگه هرمز عبور میکند و علاوه بر آن یکپنجم تجارت جهانی LNG نیز از همین مسیر انجام میشود. از این رو هرگونه اختلال در امنیت این آبراه میتواند هزینههای حملونقل، بیمه دریایی و حتی نرخ ارز کشورهای واردکننده انرژی را تحت تاثیر قرار دهد.
احتمال جهش شدید قیمت نفت
کارشناسان هشدار میدهند اگر اختلال در عبور نفتکشها از تنگه هرمز بیش از سه هفته ادامه پیدا کند قیمت نفت میتواند از ۱۰۰ دلار در هر بشکه عبور کند.برخی برآوردها حتی از احتمال رسیدن قیمتها به ۱۵۰ دلار در صورت تشدید درگیریها خبر میدهند.
همزمان اثرات بحران انرژی بر بازارهای مالی نیز نمایان شده است. بازار سهام آمریکا تنها در یک روز بیش از یک تریلیون دلار از ارزش خود را از دست داد و شاخص داوجونز نیز با سقوط نزدیک به ۱۱۰۰ واحد مواجه شد.
ذخایر نفتی و نقش چین در مهار شوک بازار
برکشلی معتقداست بخشی از شوک قیمتی پیشاپیش در بازار منعکس شده است. به گفته او قیمتهای جهانی نفت از ژانویه ۲۰۲۶ تا زمان آغاز حملات اخیر حدود ۲۰ درصد افزایش یافته بود.
در همین حال برخی مصرفکنندگان بزرگ انرژی از جمله چین از ماهها قبل اقدام به ذخیرهسازی گسترده نفت کردهاند. بر اساس برآوردها چین اکنون حدود ۱.۵ میلیارد بشکه نفت در ذخایر خود دارد.
با این حال کارشناسان هشدار میدهند اگر تهدید علیه نفتکشها و تاسیسات انرژی ادامه یابد بازار جهانی انرژی ممکن است با جهش شدید قیمتها و پیامدهای گسترده اقتصادی روبهرو شود، وضعیتی که میتواند فشار مضاعفی بر اقتصاد شکننده جهان وارد کند. جهانی اکنون در نقطهای قرار دارد که امنیت انرژی با امنیت نظامی گره خورده است. تداوم حملات به زیرساختها و نفتکشها نه تنها قیمت سوخت را به ارقام نجومی میرساند بلکه میتواند به معنای واقعی کلمه ماشه فروپاشی اقتصاد جهانی را بکشد.
نظر شما