آیتالله العظمی حسین وحید خراسانی که بود؟ + بیوگرافی
آیتالله العظمی حسین وحید خراسانی، از مراجع شناختهشده شیعه و مدرسان برجسته فقه و اصول حوزههای علمیه، پس از بیش از هفت دهه فعالیت علمی و تدریس در حوزههای مشهد، نجف و قم، روز سهشنبه ۲۶ آبان ۱۴۰۵ درگذشت.
صفحه اقتصاد - آیتالله العظمی حسین وحید خراسانی بخش مهمی از زندگی خود را به تحصیل، تدریس و تربیت شاگردان اختصاص داده بود، در شمار چهرههای اثرگذار حوزه علمیه قم در دهههای اخیر قرار داشت.
از نیشابور تا حوزه علمیه مشهد
حسین وحید خراسانی در سال ۱۳۰۰ خورشیدی در نیشابور متولد شد و تحصیلات علوم دینی را در مشهد آغاز کرد. او پس از فراگیری مقدمات و ادبیات عرب، دروس سطح حوزه را نزد آیتالله محمد نهاوندی گذراند و سپس در درس خارج فقه استادانی همچون میرزا مهدی اصفهانی و میرزا مهدی آشتیانی شرکت کرد. در کنار فقه و اصول، علوم عقلی و فلسفه را نیز نزد استادان این حوزه فرا گرفت.
یکی از مراحل مهم زندگی علمی او به سال ۱۳۲۷ بازمیگردد؛ زمانی که پس از مباحثات علمی با آیتالله سیدمحمد حجت کوهکمرهای در شهر ری، اجازه اجتهاد مطلق دریافت کرد. وحید خراسانی با وجود دستیابی به این مرتبه علمی در جوانی، برای ادامه تحصیل و آشنایی با دیدگاههای فقیهان برجسته راهی نجف شد.
سالهای تحصیل و تدریس در نجف
او در حوزه علمیه نجف در درس استادانی چون آیتالله سیدعبدالهادی شیرازی، آیتالله سیدمحسن حکیم و بهویژه آیتالله سیدابوالقاسم خویی حضور یافت. حضور در محضر خویی نقش مهمی در شکلگیری مبانی فقهی و اصولی او داشت و نام وحید خراسانی در میان شاگردان شناختهشده این فقیه قرار گرفت.
وحید خراسانی از سال ۱۳۳۷ تدریس درس خارج فقه و اصول را در نجف آغاز کرد و نزدیک به ۱۲ سال به این فعالیت ادامه داد. درس خارج، مرحلهای تخصصی از آموزشهای حوزوی است که در آن استاد و شاگردان به بررسی استدلالی و تفصیلی مسائل فقهی و مبانی اصولی میپردازند.
بازگشت به ایران و سالهای طولانی تدریس در قم
وحید خراسانی در سال ۱۳۴۹ به ایران بازگشت و ابتدا در مشهد به تدریس پرداخت؛ اما پس از مدتی در پاییز همان سال به قم رفت و فعالیت علمی خود را در حوزه علمیه این شهر ادامه داد. او از آن زمان تا سال ۱۳۹۷ به تدریس خارج فقه و اصول مشغول بود و جلسات درسش از محافل شناختهشده و پررونق حوزه علمیه قم به شمار میرفت.
روش تدریس او بر بررسی دقیق مبانی فقهی، تحلیل ادله و توجه به منابع روایی استوار بود. مباحث فقهی در کلاسهای او با بررسی موضوعات اصولی و دیدگاههای فقیهان پیشین همراه میشد. این شیوه آموزشی در کنار سالها تدریس، زمینه تربیت شمار زیادی از طلاب و عالمان حوزوی را فراهم کرد.
از تدریس تا مرجعیت
پس از درگذشت آیتالله محمدعلی اراکی در سال ۱۳۷۳، موضوع معرفی مراجع تقلید در حوزه علمیه قم بار دیگر مطرح شد و جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، نام حسین وحید خراسانی را در کنار شش فقیه دیگر بهعنوان مراجعی که تقلید از آنان جایز است، اعلام کرد. به این ترتیب، فعالیتهای او در کنار تدریس و پژوهش، عرصه پاسخگویی به مسائل شرعی و امور مرتبط با مرجعیت را نیز دربر گرفت.
او در سالهای فعالیت خود علاوه بر تدریس، در زمینه تألیف و تدوین آثار فقهی و اعتقادی نیز فعالیت داشت. از جمله آثار منسوب به او میتوان به حاشیه بر «عروةالوثقی»، حاشیه بر «مکاسب محرمه»، حاشیه بر «کفایةالاصول»، شرحی بر «شرایعالاسلام»، رساله عملیه و آثاری در زمینه اصول دین و مناسک حج اشاره کرد.
وحید خراسانی از سال ۱۳۹۷ به دلیل کسالت، تدریس رسمی خود را متوقف کرد؛ با این حال نام او همچنان با سالها آموزش فقه و اصول و حضور در جایگاه مرجعیت شیعه پیوند خورده است. دفتر او روز سهشنبه ۲۶ آبان خبر درگذشت این مرجع تقلید را اعلام کرد و اطلاع داد که جزئیات مراسم تشییع، تدفین و ترحیم متعاقباً منتشر خواهد شد.