آخرین خبر از مذاکرات و تحولات جنگ ایران و آمریکا پنجشنبه ۳۰ مهر
وزیر امور خارجه ایران اعلام کرد بازگشایی تنگه هرمز به پذیرش شروط تهران و پایبندی آمریکا به تعهداتش بستگی دارد.
صفحه اقتصاد - سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، با تأکید بر موضع تهران درباره تنگه هرمز اعلام کرد که بازگشایی این آبراه به پذیرش شروط ایران از سوی آمریکا و دستیابی به تفاهم یا توافقی در این زمینه بستگی دارد. به گفته وی، تا پیش از تحقق این شرایط، عبور کشتی‌ها و شناورها با محدودیت و مشکلات مواجه خواهد بود.
عراقچی همچنین تأکید کرد که طرف آمریکایی ابتدا باید به تعهدات خود در چارچوب تفاهم اسلام‌آباد پایبند باشد و هرگونه مذاکره پس از تحقق این موضوع امکان‌پذیر خواهد بود. وی با اشاره به موقعیت جغرافیایی تنگه هرمز و توافق احتمالی ایران و عمان درباره مسیر عبور کشتی‌ها، تصریح کرد که در صورت بازگشایی این آبراه، تردد باید از مسیر مورد توافق دو کشور انجام شود.
این مواضع در شرایطی مطرح می‌شود که تنگه هرمز به یکی از محورهای اصلی اختلاف میان تهران و واشنگتن تبدیل شده و تحولات آن پیامدهایی فراتر از منطقه، به‌ویژه برای بازار جهانی انرژی و حمل‌ونقل دریایی، دارد.
گزارش سپاه از هدف قرار گرفتن چهار کشتی و آتش‌سوزی سه شناور
روابط عمومی نیروی دریایی سپاه از شناسایی و هدف قرار دادن چهار کشتی در شمال خلیج فارس خبر داده است. بر اساس این اعلام، کشتی‌های مذکور هنگام انتقال محموله‌های نفتی از یک شناور به شناور دیگر شناسایی و هدف قرار گرفته‌اند.
همچنین بنا بر گزارش منتشرشده، سه شناور دیگر شب گذشته در غرب تنگه هرمز بر اثر برخورد با مین دچار سانحه و آتش‌سوزی شده‌اند. تاکنون جزئیات بیشتری درباره هویت شناورها، میزان خسارات احتمالی و وضعیت خدمه آنها در اطلاعات ارائه‌شده منتشر نشده است.
این تحولات در شرایطی گزارش می‌شود که امنیت تردد دریایی و انتقال محموله‌های نفتی در خلیج فارس و تنگه هرمز به یکی از کانون‌های اصلی تنش میان ایران و آمریکا تبدیل شده است. با توجه به اهمیت این مسیر در انتقال انرژی، افزایش اختلال در فعالیت شناورها، پیامدهای گسترده فعلی در حوزه بالا رفتن هزینه حمل‌ونقل، بیمه دریایی و بازار جهانی نفت را تشدید کرده است.
عراقچی: دیپلماسی ممکن است، اما نه زیر فشار
وزیر امور خارجه ایران در مواضع جداگانه‌ای اعلام کرد که تهران همچنان برای دیپلماسی آمادگی دارد، اما در برابر تهدیدها و اقدامات نظامی از حق دفاع خود صرف‌نظر نخواهد کرد. وی تأکید کرد که دستیابی به راه‌حل سیاسی مستلزم پذیرش این واقعیت از سوی آمریکا است که گزینه نظامی نمی‌تواند اهداف واشنگتن را تأمین کند.
عراقچی همچنین هشدار داد که ترجیح جنگ بر دیپلماسی می‌تواند به شکست راهبردی دیگری برای آمریکا منجر شود؛ شکستی که به گفته وی، ابعاد آن از تجربه‌های پیشین نیز فراتر خواهد رفت.
مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، نیز با تأکید بر اینکه تهران به دنبال جنگ نیست، اعلام کرد که ایران در برابر زورگویی و تهدید تسلیم نخواهد شد. وی گفت آمریکا نمی‌تواند از یک سو مسیرها را مسدود کند و تهدیدها را افزایش دهد و از سوی دیگر انتظار داشته باشد مذاکرات به نتیجه برسد. پزشکیان همچنین مدعی شد که دونالد ترامپ آشکارا از تمایل خود برای تصاحب نفت و گاز ایران سخن می‌گوید.
پرواز جنگنده‌های اسرائیلی در نزدیکی مرز ایران
در تحولی دیگر، رسانه های غربی به نقل از مقام‌های اسرائیلی و آمریکایی گزارش داده اند که ده‌ها جنگنده نیروی هوایی اسرائیل روز دوشنبه پروازی عملیاتی انجام داده و تا نزدیکی مرز ایران پیش رفته‌اند.
بر اساس این گزارشها، جنگنده‌ها مسیری را طی کرده‌اند که با مسیر احتمالی حمله به ایران همخوانی داشته و از حریم هوایی سوریه و عراق عبور کرده اند. این رسانه ها همچنین گزارش داده اند که این تحرک نظامی می‌توانست زمینه‌ساز محاسبه اشتباه، واکنش ایران و شعله‌ور شدن دوباره جنگ شود.
این گزارش در شرایطی منتشر شده که تنش‌های نظامی و اختلافات تهران و واشنگتن بر سر شروط توافق و وضعیت تنگه هرمز همچنان ادامه دارد.
هشدارهای نظامی و تأکید بر آمادگی دفاعی
در جبهه نظامی، مقام‌های ارشد نیروهای مسلح ایران از افزایش آمادگی دفاعی و تغییر رویکرد بازدارندگی کشور خبر داده‌اند. سرلشکر ایزدی، جانشین فرمانده کل سپاه، اعلام کرد که نیروهای مسلح توانمندی‌های خود را در حوزه‌های مختلف ارتقا داده‌اند.به گفته وی، تسلط ایران بر تنگه هرمز تثبیت شده است. او همچنین اعلام کرد: شناورها و ناوهای هواپیمابر آمریکا برای دور ماندن از سامانه‌های موشکی ایران، به فاصله بیشتری از تنگه عقب‌نشینی کرده‌اند.
ایزدی با اشاره به تحولات اخیر، از تغییر دکترین دفاعی ایران به سمت پاسخ‌های قاطع و غیرقابل‌پیش‌بینی در برابر تهدیدها سخن گفت. وزیر دفاع نیز تأکید کرده است که پاسخ ایران به تهدیدها صرفاً در سطح اظهارات سیاسی باقی نمی‌ماند و به افزایش آمادگی و تقویت توان دفاعی منجر خواهد شد.
در همین حال، سردار یدالله جوانی، هشدار داد که در صورت هدف قرار گرفتن زیرساخت‌های ایران، امکان هدف قرار گرفتن کابل‌های ارتباطی زیردریایی عبوری از تنگه هرمز نیز وجود دارد. این اظهارات در شرایطی مطرح شده که وابستگی کشورهای منطقه به مسیرهای ارتباطی زیردریایی، به یکی از موضوعات مورد توجه در ارزیابی پیامدهای احتمالی گسترش درگیری تبدیل شده است.
حادثه برای نفتکش در نزدیکی عمان و گزارش انفجار در سیریک
در تحولات میدانی، سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا از وقوع حادثه برای یک نفتکش در فاصله ۱۱ مایل دریایی غرب بخاء در عمان خبر داد. بر اساس گزارش منتشرشده، پرتابه‌ای ناشناس به نفتکش اصابت کرده و موجب آتش‌سوزی شده است. آتش‌سوزی مهار شده، نفتکش در لنگرگاه قرار گرفته و تمامی خدمه در سلامت هستند. تاکنون اطلاعاتی درباره عامل این حادثه منتشر نشده است.
همچنین منابع محلی در سیریک از شنیده شدن صدای انفجار در منطقه کرپان خبر داده‌اند؛ با این حال، تا زمان انتشار گزارش، جزئیات رسمی درباره منشأ و علت این صداها اعلام نشده بود.
در عراق نیز گزارش‌هایی درباره حمله پهپادی به مقر احزاب تجزیه‌طلب در اقلیم کردستان و رصد چندین پهپاد و جنگنده ناشناس در حریم هوایی این کشور منتشر شده است.
فشارهای اقتصادی و تداوم وضعیت جنگی
هم‌زمان با تنش‌های نظامی و دیپلماتیک، پیامدهای اقتصادی جنگ نیز ادامه دارد. بر اساس گزارش گلدمن ساکس متوسط هزینه حمل دریایی نفت از حدود سه دلار به بیش از ۲۰ دلار به ازای هر بشکه افزایش یافته و هزینه حمل در برخی مسیرهای خاورمیانه به حدود ۳۵ دلار رسیده است. افزایش حق بیمه ریسک جنگ، هزینه سوخت و دشواری‌های انتقال نفت از عوامل مطرح‌شده برای این رشد هستند.
در مقابل، زینی‌وند، سخنگوی وزارت کشور، اعلام کرده است که ورود کالا از مرزهای آبی و خاکی کشور ادامه دارد و ذخایر کالاهای اساسی به‌طور مستمر پایش می‌شود. وی همچنین از تداوم مبادلات تجاری ایران و پاکستان و تلاش برای رفع موانع باقی‌مانده در تجارت مرزی خبر داده است.
عراقچی نیز با اشاره به شرایط جنگی کشور، صادرکنندگان و فعالان اقتصادی را از ارکان اصلی مقابله با فشارهای اقتصادی دانست و بر ضرورت تسهیل فعالیت آنان و گسترش بازارهای صادراتی تأکید کرد.
موضع واشنگتن و چشم‌انداز پیش رو
دونالد ترامپ در اظهاراتی تازه، هزینه‌های جنگ با ایران را ناچیز توصیف کرد و مدعی شد که آمریکا می‌تواند از جنگ خارج شود، اما قصد دارد از تداوم نتایج مورد ادعای خود اطمینان حاصل کند. در مقابل، کریس مورفی، سناتور آمریکایی، با انتقاد از پیامدهای اقتصادی جنگ، افزایش قیمت‌ها و نارضایتی مردم آمریکا از ادامه درگیری را مورد توجه قرار داد.
در عرصه بین‌المللی نیز ژان‌لوک ملانشون، سیاستمدار فرانسوی، حمله به ایران را غیرقانونی خواند و تأکید کرد که مخالفت با یک دولت، مجوز حمله نظامی به آن نیست. هم‌زمان، وزارت خزانه‌داری آمریکا تحریم‌های تازه‌ای علیه افراد و شرکت‌های مرتبط با ایران اعلام کرده است.
مجموع تحولات، از افزایش تنش در تنگه هرمز و گزارش‌های مربوط به آسیب دیدن شناورها تا تحرکات نظامی اسرائیل، نشان می‌دهد که هم‌زمان با ادامه فشارهای نظامی و اقتصادی، خطر تشدید ناخواسته درگیری‌ها همچنان مطرح است. در این میان، موضع رسمی تهران بر آمادگی برای مذاکره در کنار حفظ توان دفاعی تأکید دارد؛ با این حال، تحقق توافق همچنان به اختلاف بر سر شروط ایران، پایبندی آمریکا به تعهدات پیشین و تحولات میدانی وابسته است.
