سایه جنگ خاورمیانه بر اقتصاد جهان؛ تورم و قیمت انرژی در کانون نگرانی‌ها

صفحه اقتصاد - نزدیک به ۱۳۰ رئیس‌جمهور و نخست‌وزیر و دیگر مقام‌های ارشد کشورها این هفته برای شرکت در مجمع عمومی سازمان ملل به نیویورک می‌روند. این نشست در شرایطی برگزار می‌شود که نظم جهانی شکل‌گرفته پس از جنگ جهانی دوم با فشارهای فزاینده روبه‌روست و خود سازمان ملل نیز برای حفظ جایگاه و نقش خود در جهان با چالش‌های جدی دست‌وپنجه نرم می‌کند.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، برای دومین سال پیاپی به جایگاه سخنرانی مجمع عمومی بازمی‌گردد. جنگ‌های رو به گسترش در خاورمیانه و اوکراین از جمله محورهای اصلی گفت‌وگوهای رهبران جهان خواهد بود.

ترامپ در شرایطی به سازمان ملل بازمی‌گردد که دولت آمریکا کمک‌های مالی خود به این سازمان را کاهش داده و از ده‌ها نهاد وابسته به سازمان ملل خارج شده است.

جنگ خاورمیانه؛ تهدیدی برای انرژی و تورم جهانی

خاورمیانه بار دیگر یکی از محورهای اصلی گفت‌وگوها خواهد بود، چرا که جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران همچنان به افزایش تورم جهانی و بی‌ثباتی منطقه دامن می‌زند.

از سوی دیگر، پیشروی‌های اخیر حوثی‌ها تهدیدی برای کشتیرانی در تنگه حیاتی باب‌المندب ایجاد کرده است؛ مسیری که اختلال در آن می‌تواند فشار بیشتری بر بازار انرژی وارد کند و قیمت‌ها را افزایش دهد.

گوترش درباره وضعیت یمن گفت:

پیدا کردن یک راه‌حل نظامی برای این مشکل بسیار دشوار است و تجربه جنگ در یمن نشان داده که مداخلات موفق تا چه اندازه پیچیده هستند.

او افزود که فرستاده سازمان ملل در امور یمن تلاش گسترده‌ای برای پیشبرد مذاکرات انجام می‌دهد.

با این حال، مذاکرات صلح همچنان متوقف مانده است؛ در شرایطی که ایران و آمریکا به تبادل حملات ادامه می‌دهند و ترامپ تهدید به تشدید گسترده‌تر جنگ کرده است.

مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران نیز قرار است روز چهارشنبه در مجمع عمومی سازمان ملل سخنرانی کند.

بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، نیز قرار است روز پنجشنبه سخنرانی کند. نتانیاهو به دلیل اتهام‌های مربوط به ارتکاب جنایات جنگی و جنایت علیه بشریت در غزه تحت پیگرد دیوان کیفری بین‌المللی قرار دارد؛ اتهام‌هایی که اسرائیل آنها را رد می‌کند.

گفته می شود، محمود عباس، رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین، برای دومین سال پیاپی به‌صورت حضوری در این نشست شرکت نخواهد کرد. چرا که آمریکا بار دیگر از صدور روادید برای او خودداری کرد، اما مجمع عمومی اجازه داد عباس از طریق ویدئو در نشست سخنرانی کند.

سازمان ملل در میان بحران مالی و سیاسی

بر اساس گزارش رویترز، شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین، که آخرین بار در سال ۲۰۲۱ از طریق ویدئو در این نشست سخنرانی کرده بود، این بار در نیویورک حاضر نخواهد شد و ترجیح داده  روز پنجشنبه در واشنگتن مذاکرات دوجانبه‌ای با ترامپ داشته باشد. این تصمیم بار دیگر بحث‌هایی را درباره نقش سازمان ملل در رسیدگی به بحران‌های جهانی ایجاد کرده است.

از سوی دیگر، دوره آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، در پایان سال ۲۰۲۶ به پایان می‌رسد و هنوز نامزد پیشتازی برای جانشینی او مشخص نشده است.

دیپلمات‌ها اعلام کردند که شورای امنیت ۱۵ عضوی سازمان ملل ممکن است نشست‌هایی در سطح بالا درباره اوکراین، هوش مصنوعی و خاورمیانه برگزار کند که گفت‌وگو با رهبران کشورهای عربی نیز در میان آنها خواهد بود.

ریچارد گوان از گروه بحران بین‌المللی درباره وضعیت سازمان ملل گفت که دیگر نمی‌توان گفت این سازمان «در حال سقوط آزاد» است، اما همچنان در یک بحران نامحدود گرفتار شده است.

آمریکا این هفته با پرداخت ۷۲۵ میلیون دلار از سهم خود در بودجه عادی سازمان ملل، از خطر از دست دادن حق رأی خود در مجمع عمومی جلوگیری کرد با این حال، واشنگتن همچنان بیش از یک میلیارد دلار به سازمان ملل بدهکار است و خواستار کاهش هزینه‌ها و انجام اصلاحات در این سازمان است.

اوکراین؛ بحران دیگری برای بازار انرژی و غذا

جنگ بیش از چهار ساله روسیه در اوکراین نیز یکی دیگر از موضوعات دستور کار خواهد بود.

ولادیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، و سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، در مجمع عمومی سازمان ملل سخنرانی خواهند کرد.

دیپلمات‌ها می‌گویند: زلنسکی احتمالاً تلاش خواهد کرد جایگاه اوکراین را پیش از زمستانی که انتظار می‌رود دشوار باشد، تقویت کند.

این درحالیست که شورای امنیت سازمان ملل تاکنون نتوانسته برای پایان دادن به این درگیری اقدامی انجام دهد؛ زیرا روسیه به‌عنوان یکی از اعضای دائم شورا از حق وتو برخوردار است.

از سوی دیگر، ترامپ در مقاطعی از ناتوانی خود در میانجیگری برای پایان دادن به جنگ ابراز نارضایتی کرده است؛ هدفی که او در آغاز دوره دوم ریاست‌جمهوری خود آن را یکی از اولویت‌هایش اعلام کرده بود.