کاهش اعزام کارکنان حج و زیارت
یکی از دلایل افزایش هزینههای حج تمتع، اعزام کارکنان سازمان حج و زیارت با دستمزدهای دلاری است درحالی که میتوان ۷۰ درصد از این اعزامها را کم کرد.
صفحه اقتصاد - یک مدیر پیشکسوت حج اظهار کرد: اعزام کارکنان سازمان حج و زیارت به عنوان ستاد با دستمزدهای دلاری تاثیر بسیاری در هزینههای حج دارد و شاید بتوان ۷۰ درصد از تعداد این نیروها را کم کرد. لازم است تجدیدنظری در این زمینه صورت گیرد، از طرف دیگر بسیاری از کارکنان این سازمان آمادگی دارند بدون دریافت هزینههای دلاری به این سفر مشرف شوند.
وی افزود: عوامل ستادی سازمان حج و زیارت در بخشهای مختلف مثل حمل و نقل یا تغذیه حضور دارند، در حالی که نیاز به حضور این تعداد از افراد نیست. به عنوان مثال یک نفر به عنوان ناظر آشپزخانه حضور دارد، یک نفر به عنوان حراست آشپزخانه، فردی دیگر به عنوان حراست ستاد یا یک نفر به عنوان حراست بعثه و یکی هم به عنوان ناظر هیات پزشکی است در حالی که نیازی به این تعداد نیرو برای یک آشپزخانه نیست. باید اعزام این افراد را ساماندهی کرد چون هزینههای آنها ارزی است و باعث افزایش هزینههای سفر حج میشود.
شمقدری در پاسخ به این سوال که آیا کاهش ۷۰ درصدی این تعداد از نیروهای ستادی باعث آسیب برنامههای حج نمیشود، به ظرفیت زائران کاروانها اشاره کرد و گفت: بسیاری از برنامهها را میتوان با استفاده از ظرفیت زائران درون کاروانها که برخی از آنها شخصیتهای علمی و فرهنگی هستند، اجرا کرد که ظرفیتهای جدی در این سفر هستند و دارای نوآوری و خلاقیتهای فرهنگی و تبلیغی هستند. ما خودمان کارهایی در مدیریت مجموعه انجام دادیم که مورد توجه بعثه قرار گرفت و از آن استقبال کرد.
وی از طرح شکرانه به عنوان یکی از برنامههای نوآورانه یاد کرد و گفت: بعد از برگزاری مناسک حج در روزهایی که حمل و نقل درون شهری تعطیل است، یک مراسم شکرانه برگزار کردیم و به زائرانی که فعالیتهای خاصی داشتند، هدایایی دادیم یا قبل از رفتن به عرفات که حمل و نقل تعطیل است، برنامه های جذابی در درون مجموعه برگزار کردیم.
این مدیر پیشکسوت درباره اعزام نیرو از سازمان حج و زیارت برای خدمات حمل و نقل درون شهری گفت: افرادی به عنوان ناظر حمل و نقل اعزام میشوند؛ یکی در ابتدای ایستگاه میایستد، یکی دیگر در انتهای ایستگاه و یک نفر هم در مسیر حضور دارد تا وضعیت حمل و نقل را کنترل کند درحالی که اصلا نیازی به حضور این افراد نیست و میتوان از سامانهها استفاده کرد. یک نفر در حالی که دفتر و قلم به دست دارد و وضعیت را کنترل میکند ولی به جای آن میتوان به استفاده از یک سامانه در گوشی موبایل به این کارها پرداخت. من در سال ۹۸ از استعداد یک جوان دانشگاهی استفاده کردم که با هوش مصنوعی کارهای خوبی انجام داد ولی حمل و نقل ما از این سیستم استفاده نمیکرد.
وی همچنین خواستار استفاده از امکانات عربستان شد و گفت: ما برای مسائلی مثل پزشکی و امور گمشدگان به عربستان پول میدهیم ولی از امکانات آنها استفاده نمیکنیم. حتی پزشک ما گاهی با زبان عربی آشنا نیست؛ به گونهای که وقتی نماینده هیات پزشکی حضور پیدا میکند، در رسیدگی به امور درمانی زائران چندان کارآمد نبوده است.
ظرفیت کاروانها به ۵۲۰ زائر افزایش یابد
شمقدری افزایش ظرفیت هر کاروان به ۵۲۰ زائر را یکی از راههای صرفهجویی در هزینههای حج برشمرد و گفت: با دو پرواز ۲۶۰ نفره میتوان یک کاروان را با یک مدیر، یک معاون، یک روحانی، یک معینه و یک پزشک به عربستان منتقل کرد. بسیاری از کاروانهای اندونزی و مالزی با این روش زائران خود را منتقل میکنند و اینگونه هزینههای خود را کاهش میدهند.
وی اضافه کرد: یکی دیگر از راههای کاهش هزینهها، اعزام زائران استانهای جنوبی به صورت زمینی و دریایی است. زائران شهرهایی مانند مشهد و تبریز که فاصله زیادی تا عربستان دارند، ناچار به استفاده از ناوگاه هوایی هستند ولی زائران استانهای جنوبی میتوانند برنامه زمینی یا دریایی را تدارک ببینند.
ناهار را حذف کنیم
این مدیر پیشکسوت همچنین پیشنهاد حذف یک وعده غذایی را مطرح کرد و گفت: اگر یک وعده غذایی مثل ناهار را حذف کنیم و فقط صبحانه با یک بازه زمانی خوب و یک وعده شام زودهنگام داشته باشیم، باعث میشود تا هم زائر بتواند برنامهریزی بهتری برای زیارت داشته باشد و هم در کاهش هزینهها موثر است.
وی در پاسخ به این سوال که آیا کاهش وعده غذایی، باعث اعتراض زائران نمیشود، اظهار کرد: بسیاری از کاروانهایی که از کشورهای خلیج فارس به حج میروند، از همین روش استفاده میکنند که باعث کاهش هزینههای آنان میشود.
شمقدری همچنین به نحوه سفارش دادن نان به همراه غذا در هتلهای مکه و مدینه اشاره کرد و ادامه داد: ما یک کار نرمافزاری کردیم و با ایجاد سامانهای، سرانه نان در هر روز را تعیین میکردیم تا از اسراف نان جلوگیری شود. به عنوان مثال میزان مصرف نان در روزی که غذای زائران آبگوشت است، با روزی که با برنج همراه است، تفاوت دارد و بنابراین سفارش نان در این دو روز با هم تفاوت دارد یا مثل زمانی که صبحانه زائران، غذای گرم باشد یا غذای سرد متفاوت است. در توزیع برنج نیز این مساله صادق است.
سفر حج را به ۱۵ روز کاهش دهیم
شمقدری گفت: کاروانهای برخی کشورها همچون کویت فقط در ۱۲ روز مناسک حج را به جا میآورند و به نظرم اگر بتوانیم مدت سفر حج را به ۱۵ روز کاهش دهیم، این مدت زمان برای اعمال حج کافی است و میتوان به راحتی برای انجام مناسک حج برنامهریزی کرد.
وی درباره مشکل ناوگان هوایی برای انتقال زائران در ۱۵ روز اضافه کرد: ما میتوانیم از ناوگان کشورهای خارجی استفاده کنیم و در گذشته نیز از کشورهای نیجریه و ایرلاین سعودی استفاده میکردیم.
این مدیر باسابقه حج اظهار کرد: یکی از نکات در کاهش هزینههای سفر حج این است که به صورت جدیتر از مواد غذایی ایرانی استفاده کنیم. برخی مواد غذایی را میتوان از ایران تامین کرد. چون هم ارزانتر است و هم محصولات خودمان است و میتوانیم به آشپزخانههای مرکزی مکه و مدینه بدهیم.